Orzeczenie · 2021-12-15

III FSK 216/21Oddalenie skargi kasacyjnej zajęcie wierzytelności 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-15
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościnieprzekazanie kwotydłużnik zajętej wierzytelnościprawo cywilnekodeks cywilnyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 519 § 1 i 2, art. 523, art. 453 k.c. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a., twierdząc, że umowy zawarte przed datą zajęcia wierzytelności skutkowały przejęciem długu i wygaśnięciem jego zobowiązania, co uniemożliwiało zastosowanie art. 71a § 9 u.p.e.a. Zarzucono również naruszenie art. 498 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię potrącenia wierzytelności. W zakresie naruszeń proceduralnych wskazano na oddalenie skargi pomimo naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. oraz zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby umowy zawarte przed datą zajęcia wierzytelności skutkowały wygaśnięciem jego zobowiązania wobec M. sp. z o.o. W ocenie NSA, skarżący bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, dokonując płatności na rzecz wierzycieli cywilnoprawnych M. sp. z o.o. zamiast na rzecz organu egzekucyjnego. Sąd podkreślił, że po skutecznym zajęciu wierzytelności, dłużnik zajętej wierzytelności nie może według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych środków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów cywilnoprawnych i możliwości potrącenia wierzytelności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umowami sprzedaży nieruchomości i przekazem na rzecz wierzycieli, a także ugody między stronami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności dokonał płatności na rzecz wierzycieli cywilnoprawnych zobowiązanego, zamiast na rzecz organu egzekucyjnego, można uznać, że bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli płatności te nie były uzasadnione prawnie i stanowiły próbę obejścia skutecznego zajęcia wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po skutecznym zajęciu wierzytelności, dłużnik zajętej wierzytelności nie może według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych środków, a regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych zamiast przekazania środków organowi egzekucyjnemu stanowi bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności.

Czy umowy zawarte przed datą zajęcia wierzytelności, w tym umowa sprzedaży nieruchomości z przekazem na rzecz wierzycieli oraz ugoda, skutkowały wygaśnięciem zobowiązania dłużnika zajętej wierzytelności wobec zobowiązanego, uniemożliwiając tym samym skuteczne zajęcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli umowy te nie spowodowały rzeczywistego wygaśnięcia wierzytelności lub nie stanowiły skutecznego sposobu jej zaspokojenia w rozumieniu prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że instytucja przekazu (art. 921¹ k.c.) nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania w taki sposób jak cesja, a ugoda z § 5 ust. 5 nie zwalniała skarżącego od zapłaty. Potwierdzono, że wierzytelność M. sp. z o.o. nie wygasła wskutek zawartych umów, a płatności dokonane przez skarżącego na rzecz wierzycieli M. sp. z o.o. stanowiły realizację jego zobowiązania wobec M. sp. z o.o., które zostało zajęte przez organ egzekucyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności.

Przepisy (31)

Główne

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 519 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 519 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 522

Kodeks cywilny

k.c. art. 523

Kodeks cywilny

k.c. art. 453

Kodeks cywilny

k.c. art. 498 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 498 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 921¹

Kodeks cywilny

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 91

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 87 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów k.c. i u.p.e.a. w zakresie przejęcia długu, wygaśnięcia zobowiązania i potrącenia wierzytelności. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności • organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego • Wzajemne relacje stosunków zobowiązaniowych, mimo że skuteczne między stronami takich stosunków, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Paweł Borszowski

sędzia

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów cywilnoprawnych i możliwości potrącenia wierzytelności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umowami sprzedaży nieruchomości i przekazem na rzecz wierzycieli, a także ugody między stronami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów egzekucyjnych w kontekście umów cywilnoprawnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Czy płacąc wierzycielom kontrahenta, unikniesz egzekucji administracyjnej? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 684 563,42 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst