III FSK 2157/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-10
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościzaległość podatkowazaliczenie wpłatypostanowienieordynacja podatkowadoręczenieskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki dotyczącą rozliczenia wpłaty podatku od nieruchomości, uznając, że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej wykracza poza zakres postępowania w przedmiocie zaliczenia wpłaty.

Spółka I. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Pile w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wymagalności zobowiązania i prawidłowości doręczenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie w przedmiocie zaliczenia wpłaty ma charakter formalny i nie obejmuje merytorycznej oceny prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki I. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Sprawa dotyczyła zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2018 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczących wymagalności zobowiązania podatkowego i prawidłowości doręczenia decyzji ustalającej wysokość podatku za 2017 r. Pełnomocnik spółki kwestionował prawidłowość doręczenia decyzji, wskazując, że nie nastąpiło ono na adres wskazany w pełnomocnictwie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter formalny i deklaratoryjny, a jego zakres obejmuje jedynie sposób zaliczenia wpłaty zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Kwestie materialnoprawne, takie jak wymagalność zobowiązania czy prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej, pozostają poza zakresem tego postępowania i mogą być przedmiotem odrębnej oceny w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku. W związku z tym, NSA nie znalazł podstaw do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących doręczenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie zaliczenia wpłaty ma charakter formalny i nie obejmuje merytorycznej oceny kwestii materialnoprawnych, takich jak prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej.

Uzasadnienie

Postanowienie o zaliczeniu wpłaty jest aktem formalnym, deklaratoryjnym, potwierdzającym skutek powstający z mocy prawa. Zakres tego postanowienia obejmuje jedynie sposób zaliczenia wpłaty, a nie rozstrzyganie wszelkich zagadnień materialnoprawnych związanych z wymiarem podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 62 § § 1, 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 55 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej ma charakter formalny i nie obejmuje merytorycznej oceny prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 62 § 1, 62 § 3, 76 § 1 O.p.) polegające na przyjęciu, iż w momencie dokonania wpłaty na skarżącym ciążyło wymagalne zobowiązanie podatkowe za rok 2017. Naruszenie art. 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. było wymagalne w momencie dokonania wpłaty, wobec niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi. Naruszenie art. 145 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 148 O.p. polegające na przyjęciu, że organ prawidłowo doręczył decyzję pełnomocnikowi, podczas gdy decyzja nie została prawidłowo doręczona. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. art. 122 oraz 187 § 1 O.p.) poprzez zaakceptowanie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania przez organ podatkowy.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego, choć dla zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową koniecznym jest ustalenie, że zaległość ta istnieje. Postanowienie to nie może być traktowane jako akt, w którym określone zostały podatnikowi odsetki za zwłokę. Organ podatkowy dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe nie ocenia prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie wymiarowej, poprzedzającej wydanie postanowienia. Postanowienie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty wydawane na podstawie art. 62 § 4 O.p. nie ma charakteru prawnokształtującego (konstytutywnego), lecz jedynie charakter formalny (deklaratoryjny) potwierdzający skutek powstający z mocy samego prawa na podstawie art. 62 § 1 O.p. Zakres postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 O.p. obejmuje tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet ciążących na nim zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. Poza zakresem postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 O.p. pozostają wszelkie kwestie związane z wymiarem podatku.

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

sprawozdawca

Dominik Gajewski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja charakteru prawnego postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych i zakresu tego postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczenia wpłaty, gdzie kwestionowane jest doręczenie decyzji wymiarowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – rozgraniczenia postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty od postępowania wymiarowego. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy zaliczenie wpłaty podatku to okazja do podważenia decyzji wymiarowej? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 2157/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Jacek Pruszyński
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Po 759/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 55 § 2, art. 62 § 1,4.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Po 759/19 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 10 lipca 2019 r. nr SKO.4100.773.328.2019.PD w przedmiocie zaksięgowania wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Po 759/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. sp. z o. o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 10 lipca 2019 r., nr SKO.4100.773.328.2019.PD w przedmiocie rozksięgowania wpłaty. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. sp. z o. o. w P. (Spółka) zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 62 § 1, 62 § 3, 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej jako: "O.p." polegające na przyjęciu, iż w momencie dokonania wpłaty w wysokości 30 000,00 zł. na skarżącym ciążyło wymagalne zobowiązanie podatkowe za rok 2017 r., na które dokonano rozliczenia dokonanej przez skarżącego wpłaty,
b) naruszenie art. 212 w zw. z art. 145 § 2 O.p. polegające na przyjęciu, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. było wymagalne w momencie dokonania przez skarżącego wpłaty w wysokości 30 000 zł. wobec niedoręczenia decyzji w tej sprawie pełnomocnikowi skarżącej Spółki,
c) art. 145 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 148 O.p. polegające na przyjęciu, że organ prawidłowo doręczył decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. pełnomocnikowi Spółki, podczas gdy wzmiankowana decyzja nie została prawidłowo doręczona, ponieważ doręczenie nie nastąpiło na adres wskazany w pełnomocnictwie.
Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. art. 122 oraz 187 § 1 O.p. poprzez zaakceptowanie przez Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, naruszenia przepisów postępowania przez organ podatkowy i niezastosowania środka określonego w ustawie i utrzymaniu w mocy postanowienia organu, pomimo niepodjęcia przez organ wszystkich możliwych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty Spółka:
1) na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. wniosła o rozpoznanie niniejszej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie;
2) na podstawie art 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;
3) na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji publicznej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony, po otrzymaniu informacji o posiedzeniu niejawnym i podstawach jego zarządzenia, nie wnosiły zastrzeżeń do takiego trybu rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Dokonując oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 10 lipca 2019 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowi art. 62 § 4 O.p., zgodnie z którym do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym formułowane były wielokrotnie wypowiedzi, co do charakteru prawnego postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 O.p. Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Ze względu na charakter tego postępowania nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego, choć dla zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową koniecznym jest ustalenie, że zaległość ta istnieje. (wyrok NSA z 20 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1439/11). Postanowienie to nie może być traktowane jako akt, w którym określone zostały podatnikowi odsetki za zwłokę. (wyrok NSA z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2077/10). Organ podatkowy dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe nie ocenia prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie wymiarowej, poprzedzającej wydanie postanowienia. (wyrok NSA z 20 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1703/10). Postanowienie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty wydawane na podstawie art. 62 § 4 O.p. nie ma charakteru prawnokształtującego (konstytutywnego), lecz jedynie charakter formalny (deklaratoryjny) potwierdzający skutek powstający z mocy samego prawa na podstawie art. 62 § 1 O.p. (wyrok WSA z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1836/11).
Przedstawione wyżej poglądy prawne, które Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela, prowadzą do wniosku, że zakres postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 O.p. obejmuje tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet ciążących na nim zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę. Sposób zaliczenia został określony w art. 55 § 2 O.p. Poza zakresem postanowienia wydanego na podstawie art. 62 § 4 O.p. pozostają wszelkie kwestie związane z wymiarem podatku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kwestia oceny prawidłowości doręczenia decyzji Burmistrza [...] z 22 stycznia 2022 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r. pozostaje poza granicami sprawy wyznaczonymi postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 10 lipca 2019 r. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw, aby dokonywać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a kwestionujących owo doręczenie. Zagadnienie to może i powinno być przedmiotem oceny dokonanej w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI