I SA/Gd 1021/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-02-25
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjnedoręczenieupomnienieKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarżącyorgan administracjisąd administracyjnypodatki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, uznając za skuteczne doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżąca B. S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutu braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd administracyjny, po analizie poprzednich orzeczeń i zebranego materiału dowodowego, uznał, że upomnienie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia), a zarzuty strony dotyczące wadliwości doręczenia były bezzasadne. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni o oddaleniu zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2017-2019 wraz z odsetkami i kosztami. Skarżąca podnosiła, że upomnienie nie zostało jej skutecznie doręczone, co stanowiło podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną poprzedniego orzeczenia), szczegółowo analizował procedurę doręczenia upomnienia w trybie art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z operatorem pocztowym, Sąd uznał, że upomnienie zostało skutecznie doręczone poprzez awizowanie i pozostawienie w placówce pocztowej, a następnie zwrot do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie. Sąd stwierdził, że wszystkie czynności wymagane przepisami k.p.a. zostały prawidłowo udokumentowane i potwierdzone, a zarzuty strony dotyczące wadliwości doręczenia, w tym braku dowodów z zeznań świadków, uznał za bezzasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie upomnienia było skuteczne w trybie art. 44 k.p.a., ponieważ wszystkie wymagane czynności zostały prawidłowo udokumentowane i potwierdzone, a zarzuty strony dotyczące wadliwości procedury doręczenia okazały się bezzasadne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upomnienie zostało skutecznie doręczone poprzez dwukrotne awizowanie i pozostawienie w placówce pocztowej, a następnie zwrot do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie. Wszystkie czynności związane z doręczeniem zostały udokumentowane i potwierdzone przez operatora pocztowego, a zarzuty strony dotyczące braku dowodów lub wadliwości dokumentów zostały uznane za nieprzekonujące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

k.p.a. art. 44 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis normuje fikcję prawną doręczenia pisma w sytuacji niemożności doręczenia w sposób właściwy lub zastępczy, poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej i zawiadomienie adresata.

k.p.a. art. 44 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa sposób zawiadomienia o pozostawieniu pisma i możliwość jego odbioru.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy brak jest uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie organów i sądów oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 44 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w zastępczym trybie (fikcja doręczenia).

k.p.a. art. 44 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami sądu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dopuszczania dowodów.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 42

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie właściwe.

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zastępcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie upomnienia w trybie art. 44 k.p.a. potwierdzone wyjaśnieniami operatora pocztowego i dokumentacją. Prawidłowe zastosowanie art. 44 k.p.a. przez organ egzekucyjny. Związanie sądu oceną prawną poprzedniego orzeczenia (art. 153 p.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Niewykonanie zaleceń zawartych w poprzednich orzeczeniach. Zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków. Niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (legalizm, pogłębianie zaufania, czynny udział strony).

Godne uwagi sformułowania

Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. Skutkiem tego jest to, że dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Zatem na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie (w tym także zastępczego) i to w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Wobec powyższego, zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Samo twierdzenie strony o braku awiza w skrzynce pocztowej, nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 44 k.p.a.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Alicja Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym w trybie fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.), analiza dokumentacji pocztowej, obalanie domniemania doręczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym i interpretacji art. 44 k.p.a. w kontekście poprzednich orzeczeń sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w egzekucji administracyjnej – skuteczności doręczenia upomnienia. Interpretacja art. 44 k.p.a. i analiza dokumentacji pocztowej są istotne dla praktyków.

Czy upomnienie wysłane pocztą zostało skutecznie doręczone? Sąd wyjaśnia tajniki fikcji doręczenia w egzekucji administracyjnej.

Dane finansowe

WPS: 2 446 810,7 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1021/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Zbigniew Romała /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 44 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik /spr./, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r., nr 2201-IEW.7192.37.2024/KP w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 8 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) po rozpatrzeniu zażalenia B. S.(dalej: Zobowiązana lub Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej Naczelnik US) z 19 kwietnia 2024 r. nr 2208-SEW.7113.14.2023 w sprawie zarzutów w prowadzonej egzekucji administracyjnej, w zakresie dotyczącym oddalenia zarzutu dotyczącego braku uprzedniego doręczenia upomnienia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik US prowadzi do majątku Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 4 kwietnia 2023 r. obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2017-2019 w łącznej wysokości 2.446.810,70 zł i odsetki za zwłokę w łącznej kwocie 975.963,09 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 16 zł.
Pismem z 17 kwietnia 2023 r. (sprostowanym 20 kwietnia 2023 r. i uzupełnionym 28 kwietnia 2023 r.) Zobowiązana wniosła m.in. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm. - dalej: "u.p.e.a.").
Postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. Naczelnik US oddalił ww. zarzut. Dyrektor IAS postanowieniem nr 2201-IEW.720.41.2023/KP z 15 czerwca 2023r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
W związku ze złożoną przez Stronę skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku (dalej: WSA w Gdańsku) wyrokiem z 24 października 2023r. sygn. akt I SA/Gd 644/23, uchylił postanowienie Dyrektora IAS z 15 czerwca 2023r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dla oceny skuteczności doręczenia upomnienia wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem wyeliminowania wątpliwości dotyczących adnotacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w zakresie m.in. miejsca pozostawienia awiza, a także podwójnej awizacji przesyłki zapisanej w systemie e-monitoring.
W związku z powyższym Dyrektor IAS postanowieniem nr 2201-IEW.7192.21.2024.1/KP z 28 lutego 2024 r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika US z 28 kwietnia 2023 r. w zakresie dotyczącym oddalenia zarzutu dotyczącego braku uprzedniego doręczenia upomnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z 19 kwietnia 2024 r. Naczelnik US, po przeprowadzonym ponownie postępowaniu, oddalił w całości zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Pismem z 30 kwietnia 2024 r. Zobowiązana wniosła zażalenie na ww. postanowienie.
Postanowieniem z 8 lipca 2024 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji uznając, że trafne jest rozstrzygnięcie z kwestii zarzutu braku doręczenia upomnienia.
W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że w związku z nieuregulowaniem należności wynikających z korekt deklaracji Naczelnik US wystosował do Zobowiązanej 15 lutego 2023 r. upomnienie informujące o konieczności uregulowania tych należności. Upomnienie zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej: "k.p.a." - 9 marca 2023 r.
Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. Zatem na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie (w tym także zastępczego) i to w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Skutkiem tego jest to, że dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem organ podatkowy nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu doręczenia przesyłki stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Nie oznacza to oczywiście niemożliwości przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu. Takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia.
W przedmiotowej sprawie, przesyłka zawierająca upomnienie została przesłana za pośrednictwem P. S.A. na właściwy adres zamieszkania, a na druku potwierdzenia odbioru - wbrew twierdzeniu Zobowiązanej - zakreślona została odpowiednia rubryka (pkt 2 druku) tj., że z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 (tj. adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma) pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, a także właściwie podkreślono - mimo krzywej linii - miejsce umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma (awizo).
Mając na uwadze zalecenia WSA w Gdańsku zawarte w wyroku z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 644/23 oraz postanowieniu Dyrektora IAS z 28 lutego 2024 r., Naczelnik US wystąpił do operatora pocztowego 1 i 26 marca 2024 r. - w trybie skargowym - o wyjaśnienia w zakresie sposobu doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie. Z udzielonych odpowiedzi B. z 21 marca 2024 r. (uzupełnionego pismem z 21 maja 2024 r.) wynika, że: przesyłka została skierowana do doręczenia w dniu 23 lutego 2023 r. i z uwagi na nieobecność adresata tego samego dnia awizowana. Zawiadomienie o nadejściu przesyłki umieszczono w skrzynce oddawczej adresata w dniu awizacji przesyłki, a przesyłkę przekazano do wydania w A. przy ul. [...] (podległej służbowo pod [...]). Następnie w dniu 7 marca 2023 r. (pismem z 21 maja 2024 r. B. sprostował ww. datę jako wskazaną omyłkowo, natomiast prawidłową datą drugiej awizacji przesyłki był dzień 3 marca 2023 r.) sporządzono zawiadomienie powtórne, które również zostało doręczone do przedmiotowej skrzynki oddawczej. W dniu 13 marca 2023 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie" i doręczona nadawcy jako zwrotna w dniu 17 marca 2023 r.. W zakresie zapisów widniejących w systemach śledzenia przesyłek wyjaśniono, że podjęta została jedna próba doręczenia przesyłki w dniu 23 lutego 2023 r. - wskazane godziny odnoszą się do zarejestrowania zdarzeń w systemie teleinformatycznym. W kolejnej odpowiedzi B. z 12 kwietnia 2024 r. - udzielonej w trybie skargowym - wynikało, że nieprawidłowości w zakresie adnotacji dotyczących podwójnej awizacji, jak również zwrotu przesyłki do nadawcy są wynikiem nieprawidłowego opracowania formularza potwierdzenia odbioru.
Z ustalonego stanu faktycznego (uzupełnionego o wyjaśnienia operatora pocztowego) wynika, że podjęte zostały skuteczne i prawidłowe działania związane z doręczeniem upomnienia tj.: zostało ono wysłane na adres zamieszkania Zobowiązanej, 23 lutego 2023 r. z powodu niemożności doręczenia pod adresem zamieszkania lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu - listonosz pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej w terminie 7 dni (I awizo), przy czym czynność pierwszego awizowania - jak wynika z wyjaśnień operatora pocztowego - miała miejsce jeden raz. W zawiadomieniu wskazano placówkę, w której Zobowiązana mogła odebrać przesyłkę (A. przy u. [...]). 3 marca 2023 r. doręczający umieścił w skrzynce oddawczej drugie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej (II awizo). Wobec niepodjęcia przesyłki została ona zwrócona do nadawcy 13 marca 2023 r. (data podjęcia decyzji o zwrocie przesyłki). Zatem upomnienie doręczone zostało 9 marca 2023 r..
Jednocześnie zauważono, że adnotacje doręczającego o wykonanych czynnościach związanych z doręczeniem przesyłki naniesione na druk zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz kopertę opatrzone są stosownymi pieczątkami i podpisami, a czynności te mają potwierdzenie w systemach obsługiwanych przez P. S.A.
Odnosząc się w tym miejscu do wskazywanego braku na zwrotnym potwierdzeniu w miejscu przeznaczonym na datę i podpis doręczającego zarówno daty jak i podpisu – Dyrektor IAS zauważył, że data 13 marca 2023 r. oraz podpis doręczającego z adnotacją (pieczęć) "zwrot" znajduje się na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru w innej części druku. Czynność ta ma odzwierciedlenie w systemie obsługiwanym przez operatora pocztowego (informacja z e-monitoringu) oraz została potwierdzono zarówno w odpowiedzi operatora z 27 kwietnia 2023 r. na zgłoszenie Zobowiązanej, jak też w wyjaśnieniach operatora pocztowego z 21 marca 2024 r. Co istotne adnotacje zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie (opatrzone stosownym pieczątkami i podpisami) mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone.
Dyrektor IAS zauważył, że na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru nie jest wymagany czytelny podpis doręczającego. W konsekwencji za bezzasadne uznał podniesione w zażaleniu zarzuty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:
1. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." poprzez niewykonanie zaleceń zawartych w kasacyjnych orzeczeniach WSA w Gdańsku z 24 października 2023 r. (sygn. akt I SA/Gd 644/23) oraz Dyrektora IAS z 28 lutego 2024 r. (sygn. akt 2201-IEW.7192.21.2024.1/KP), zaniechanie przez organy obu instancji dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów zgłoszonych w pismach Skarżącej z 28 kwietnia 2023 r. oraz z 12 grudnia 2023 r., w postaci zeznań świadków: B. L., P. S. oraz listonosza dokonującego doręczenia przesyłki, podczas gdy rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji pozostawały prawnie związane zarówno oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Gdańsku, jak i wytycznymi Dyrektora IAS, jak również zobowiązane były przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości, a wnioskowane przez Skarżącą dowody zgłoszone zostały na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, zaś zaniechanie ich przeprowadzenia skutkowało oparciem rozstrzygnięcia na ustaleniach wyprowadzonych z materiału dowodowego ocenionego w sposób niepełny, wybiórczy i całkowicie dowolny,
2. art. 7 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe
zastosowanie wyrażające się przyznaniem przez organ drugiej instancji waloru
wiarygodności dokumentom urzędowym w postaci koperty zawierającej upomnienie oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz dokumentom prywatnym w postaci pism B. z dnia 21 marca 2024 r. oraz 12 kwietnia 2024 r., podczas gdy:
a) z uwagi na istotne wady formalne ww. dokumenty urzędowe nie korzystają z domniemania ich prawdziwości, wiarygodność zapisów na kopercie oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki została w sposób wiążący dla organu pierwszej instancji zakwestionowana w kasacyjnych orzeczeniach WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 644/23 oraz Dyrektora IAS z dnia 28 lutego 2024 r., nr 2201-IEW.7192.21.2024.1/KP,
b) dokumenty urzędowe dotyczące doręczenia spornej przesyłki, stwierdzone pismem i opatrzone podpisem listonosza w dacie ich sporządzenia, które znajdują się w aktach sprawy nie potwierdzają twierdzeń z pism B. z 21 marca 2024 r. oraz 12 kwietnia 2024 r.,
c) poprawianie, czy też uzupełnianie post factum adnotacji na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu obioru w oparciu o stanowisko P. S.A. –B. niesie za sobą nie tylko wysoki stopień prawdopodobieństwa braku odzwierciedlenia rzeczywistego stanu faktycznego, ale jest również niezgodne z zasadą legalizmu,
co skutkowało wadliwym przyjęciem przez organ drugiej instancji, że upomnienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w trybie art. 44 § 1 k.p.a.,
3. art. 44 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się przyjęciem, że upomnienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w trybie art. 44 § 1 k.p.a., podczas gdy:
a) podczas doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie w dniach 23 lutego 2023 r. i 3 marca 2023 r. zaniechano próby doręczenia właściwego, co skutkowało niedopuszczalnością zastosowanie doręczenia przez awizo,
b) podczas doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie w dniach 23 lutego 2023 r. i 3 marca 2023 r. zaniechano doręczenia zastępczego przebywającej w mieszkaniu B. L., jednemu z sąsiadów Skarżącej lub dozorcy nieruchomości, co skutkowało niedopuszczalnością zastosowanie doręczenia przez awizo,
c) zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że w skrzynce oddawczej Skarżącej umieszczono zawiadomienie o nadejściu przesyłki zawierającej upomnienie,
d) zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że placówka pocztowa skutecznie i w sposób niebudzący wątpliwości zawiadomiła Skarżącą o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać,
co skutkowało wadliwym przyjęciem przez organy obu instancji, że upomnienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej w trybie art. 44 § 1 k.p.a.
4. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez organy obu instancji zasady legalizmu, a nadto postulatów: przewidywalności zachowań administracji publicznej, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, tj. wszystkich składowych zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co skutkowało obciążeniem Skarżącej negatywnymi skutkami wadliwych działań organów administracji publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia a w każdym przypadku zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu nakazującym jego uchylenie.
Kontroli Sądu podlega postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie oddalenia zarzutów w egzekucji administracyjnej.
Na wstępie zauważyć trzeba, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 644/23, uchylił postanowienie Dyrektora IAS z dnia 15 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wobec czego granice rozpoznania sprawy wyznacza art. 153 p.p.s.a..
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Z powyższego przepisu wynika, że organy rozpatrując sprawę ponownie, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku WSA w Gdańsku. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Podkreślenia wymaga, że komentowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej.
Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018).
Obecnie spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości postanowienia oddalającego zarzuty Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej tj. zarzut braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia.
Wobec czego należy przypomnieć, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów (podstawy zarzutów) enumeratywnie wymienia art. 33, zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a..
Postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale te, które są wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów stanowi enumeratywny zbiór zawarty w art. 33 u.p.e.a..
Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Podstawę wniesienia zarzutów z art. 33 § 2 u.p.e.a. stanowi m.in. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4).
W sprawie wyjaśnienia wymagało, czy upomnienie do uregulowania kwoty wynikającej z korekty zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2017-2019 zostało skutecznie doręczone Zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 9 marca 2023 r..
Jak wynika z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej.
Natomiast kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym w sposób kazuistyczny uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I k.p.a. Unormowanie instytucji doręczania pism osobom fizycznym w ogólnym postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 42, art. 43 i art. 44 k.p.a. W art. 42 k.p.a. uregulowane jest tzw. doręczenie właściwe (do rąk adresata), zaś w art. 43 k.p.a. doręczenie zastępcze (do rąk osoby wymienionej w tym przepisie). Natomiast w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje przepis art. 44 k.p.a., który normuje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma.
Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 – operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pism przez operatora pocztowego. Według § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Ocena prawidłowego zastosowania opisywanej normy ustawy, wymaga przeprowadzenia analizy w zakresie spełnienia przesłanek dotyczących ustalenia: 1. niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i w art. 43 k.p.a.; 2. pozostawienia pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego albo też w urzędzie właściwej gminy (miasta), w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta), upoważnioną osobę lub organ; 3. zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, odpowiednio w placówce pocztowej albo w urzędzie właściwej gminy (miasta); oraz 4. w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Jak zatem wynika z art. 44 k.p.a., skuteczność wskazanego w nim sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym przepisie. Wobec powyższego, zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia.
Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 k.p.a. lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 k.p.a. obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, jak i sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi ( zob. A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postepowania administracyjnego, LEX/el 2023 r. ).
Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca upomnienie została przesłana za pośrednictwem P.S.A. na właściwy adres zamieszkania Zobowiązanej tj. [...]. Ponadto na druku potwierdzenia odbioru przesyłki zakreślona jest odpowiednia rubryka (pkt 2 druku), z której wynika, że z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 ( tj. adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania pisma) pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP. Właściwie też podkreślono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru miejsce umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma - w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Podkreślenia wymaga, że z ww. adnotacji wynika, że w sprawie nie było możliwe doręczenie zastępczego w sposób wskazany w art. 43 k.p.a.
Odnosząc się do możliwości doręczenia domownikowi należy zauważyć, że WSA w Gdańsku w wyroku I SA/Gd 644/23 wskazał, że o statusie domownika w rozumieniu przepisów o doręczeniach decyduje po pierwsze – pozostawanie w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa wobec adresata pisma, po drugie – przystąpienie przez osobę obcą (niespokrewnioną) do wspólnoty domowej adresata. Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Zatem nie każda osoba mieszkająca z adresatem pisma, czy przebywająca w lokalu adresata będzie domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. W konsekwencji za domownika Skarżącej nie można uznać pomocy domowej. Skarżąca bowiem nie wykazała żadnej z przedstawionych okoliczności, która potwierdzałaby, że wskazana osoba spełnia jedną wymienionych ról świadczących o statusie domownika. Wobec czego prawidłowo upomnienia nie doręczono tej osobie.
Kolejno odnosząc się do możliwości doręczenia sąsiadom, należy ponownie przywołać rozważania zawarte w wyroku I SA/Gd 644/23, gdzie Sąd wskazał, że status sąsiada w rozumieniu przepisów o doręczeniach ma osoba mieszkająca w pobliżu adresata, znana jemu i utrzymująca z nim stosunki sąsiedzkie. W przypadku zamieszkiwania adresatów pism w budynkach wielorodzinnych (wielopiętrowych), należy uwzględnić, że co do zasady osoby mieszkające w takich budynkach nie znają się i nie mają możliwości poznania się i utrzymywania kontaktów sąsiedzkich ze wszystkimi osobami mieszającymi w takich budynkach. Zatem przedstawione przez Skarżącą okoliczności wskazujące na przebywanie w jej lokalu mieszkalnym, jak i budynku, w którym lokal ten znajduje się, innych osób, a które w ocenie strony mogłyby odebrać kierowaną do niej korespondencję, nie oznacza, że są to osoby uprawnione do odbioru korespondencji w rozumieniu art. 43 k.p.a..
Należy zauważyć, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się informacja, że w sprawie nie było możliwe dokonanie doręczenia zastępczego w sposób wskazany w art. 43 k.p.a. Oznacza to, że doręczyciel wypełnił swoje obowiązki wynikające z art. 43 k.p.a. W konsekwencji, że w sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 44 k.p.a.
Wyjaśnić należy, że wprawdzie odczytując literalnie treść art. 44 k.p.a. można dojść do wniosku, że zastosowanie tego przepisu jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy nie było możliwe doręczenie bezpośrednie lub skorzystanie z pośrednictwa osoby trzeciej (domownika, sąsiada, dozorcy), na co wskazuje sformułowanie: w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., to jednak takie odczytanie tego przepisu nie może prowadzić do wykorzystywania go do celów sprzecznych z celem tej regulacji, jakim jest usprawnienie doręczania korespondencji. Co istotne przepisy k.p.a. nie zawierają regulacji odnośnie dokumentowania podjętych przez doręczyciela prób doręczenia przesyłki sąsiadowi lub dozorcy. Dlatego też, gdy nie jest możliwe doręczenie bezpośrednie lub dorosłemu domownikowi, to nie jest konieczne podjęcie przez doręczyciela działań zmierzających do zaangażowania w próbie doręczenia wszystkich, wymienionych w art. 43 k.p.a. osób. Jak wyżej wskazano celem tego przepisu jest usprawnienie procesu doręczania pism w postępowaniu i zapewnienie jego skuteczności, czemu w pierwszej kolejności służy możliwość doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi. W sytuacji, gdy jest to niemożliwe, nie można oczekiwać od doręczyciela podejmowania działań zmierzających do poszukiwania innej osoby, mogącej hipotetycznie podjąć się przekazania korespondencji adresatowi. Tym bardziej, że doręczenie przesyłki tym osobom (sąsiadowi, dozorcy), nie zwalnia doręczyciela z obowiązku awizowania korespondencji poprzez umieszczenie zawiadomienia o przesyłce w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, podobnie jak w przypadku pozostawienia awiza w trybie przepisu art. 44 § 2 i 3 k.p.a.. Zatem w obu tych przypadkach, dla adresata efekt działań doręczyciela jest podobny, a o niemożności bezpośredniego doręczenia przesyłki i możliwości jej odbioru w określonym miejscu, adresat jest powiadamiany poprzez umieszczenie awiza w skrzynce oddawczej.
Wobec tego, w okolicznościach niniejszej sprawy, zastosowanie sposobu doręczenia wynikającego z wymienionego przepisu, nie stanowi o naruszeniu zasad doręczania korespondencji w postępowaniu administracyjnym. Doręczenie sąsiadowi lub dozorcy z art. 43 k.pa. opiera się na dobrowolności, co wynika z dalszej części przepisu: jeżeli osoba ta podejmie się doręczenia, nie ma więc obowiązku poszukiwania sąsiada, czy dozorcy, który podjąłby się doręczenia pisma adresatowi. Tożsamy pogląd (na tle analogicznych regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej) wyraził NSA w wyroku z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 880/19.
Skoro przepisy k.p.a. nie formułują wymogu wykazania braku możliwości doręczenia korespondencji sąsiadowi lub dozorcy, to nie można też oczekiwać od organu, że ten – w celu wykluczenia nieprawidłowości przy doręczeniu - będzie zobowiązany do wykazania tej okoliczności. W konsekwencji, błędne jest stanowisko Skarżącej, że w przedstawionym stanie faktycznym nie można było zastosować art. 44 k.p.a..
Powyższe rozważania wpisują się w pogląd przedstawiony przez WSA w Gdańsku w wyroku I SA/Gd 644/23, że dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a., opartego na domniemaniu, konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela.
W niniejszej sprawie wszystkie ustanowione w art. 44 k.p.a. czynności doręczyciela zostały udokumentowane, zatem brak jest podstaw do obalenia domniemania doręczenia dokonanego w tym trybie. Organy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i analizie zgromadzonych dowodów dysponują już materiałem dowodowym potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione, o czym mowa także w dalszej części uzasadnienia.
W zakresie, podniesionej w wyroku WSA w Gdańsku I SA/Gd 644/23, niezgodności zapisów dotyczących miejsca pozostawienia przesyłki do odbioru, należy zauważyć Naczelnik US wystąpił do operatora pocztowego o wyjaśnienia. Z udzielonych odpowiedzi B. z 21 marca 2024 r., uzupełnionego pismem z 21 maja 2024 r. wynika, że przesyłka została skierowana do doręczenia 23 lutego 2023 r. i z uwagi na nieobecność adresata tego samego dnia była awizowana. Zawiadomienie o nadejściu przesyłki listonosz umieścił w skrzynce oddawczej adresata w dniu awizacji przesyłki, a przesyłkę przekazał do wydania w A. mieszczącej się przy [...] (podległej służbowo pod [...]). Drugie awizo nastąpiło w dniu 3 marca 2023 r., a zawiadomienie zostało doręczone do skrzynki oddawczej. W dniu 13 marca 2023 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Ustaleń dokonano na podstawie systemu informatycznego funkcjonującego w P.S.A. oraz wyjaśnień [...].
W konsekwencji z ustalonego stanu faktycznego (uzupełnionego o wyjaśnienia operatora pocztowego) wynika, że podjęte zostały skuteczne i prawidłowe działania związane z doręczeniem upomnienia, a kwestie wyszczególnione w uzasadnieniu ww. wyroku zostały należycie wyjaśnione.
Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że upomnienie zostało wysłane na adres zamieszkania Skarżącej. W dniu 23 lutego 2023 r. z powodu niemożności doręczenia pod adresem zamieszkania lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu - listonosz pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej w terminie 7 dni, przy czym czynność pierwszego awizowania - jak wynika z wyjaśnień operatora pocztowego - miała miejsce jeden raz.
W zawiadomieniu wskazano placówkę, w której Skarżąca mogła odebrać przesyłkę (A. przy u. [...]). 3 marca 2023 r. doręczający umieścił w skrzynce oddawczej drugie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Wobec niepodjęcia przesyłki została ona zwrócona do nadawcy 13 marca 2023 r. W świetle powyższego należało przyjąć, że upomnienie zostało skutecznie doręczone: 9 marca 2023 r.
W konsekwencji zarzuty naruszenia art. 43 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. okazały się bezzasadne. W analizowanej sprawie przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazało, że w stosunku do przesyłki zawierającej upomnienie z dnia 15 lutego 2023 r., zachodziły podstawy do przyjęcia fikcji doręczenia. Adnotacje doręczającego o wykonanych czynnościach związanych z doręczeniem przesyłki naniesione na druk zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz kopercie opatrzone są stosownymi pieczątkami i podpisami, a czynności te mają potwierdzenie w systemach obsługiwanych przez P.S.A.
W wykonaniu zaleceń zawartych w wyroku organ odniósł się także do stwierdzonego przez Sąd braku na zwrotnym potwierdzeniu daty i podpisu doręczającego. Z przeprowadzonej przez organy analizy tych zapisów oraz dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że w dacie 13 marca 2023 r. dokonano zwrotu korespondencji. Świadczy o tym przybity na odwrocie stempel "zwrot" ze wskazaną datą "13.03.23" a obok tych zapisów znajduje się podpis doręczającego (parafka). Czynność ta ma odzwierciedlenie w systemie obsługiwanym przez operatora pocztowego (e-monitoring) oraz została potwierdzona zarówno w odpowiedzi operatora z 27 kwietnia 2023 r. na zgłoszenie Skarżącej, jak też w wyjaśnieniach operatora pocztowego z 21 marca 2024 r.. Należy w tym miejscu zauważyć, że na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru w pozycji przeznaczonej na adnotacje doręczyciela nie jest wymagany czytelny podpis doręczającego. Tym samym wobec przedstawionych odpowiedzi – zgodnych z zapisami na potwierdzeniu odbioru - umieszczenie tych adnotacji omyłkowo z lewej strony formularza (zamiast prawej) nie mogło stanowić o nieprawidłowości doręczenia, gdyż nie miało wpływu na skuteczność tego doręczenia, a przede wszystkim wynika z nich, że wszystkie czynności przewidziane w art. 44 k.p.a. zostały prawidłowo wykonane i mają potwierdzenie także w materiale dowodowym zgromadzonym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Sąd zauważa, że w wyroku I SA/Gd 644/23 WSA w Gdańsku stwierdził, że: nieczytelne zaznaczenie miejsca pozostawienia pisma, brak we właściwym miejscu daty i podpisu doręczającego, uniemożliwiały przyjęcie skuteczności doręczenia upomnienia w trybie art. 44 k.p.a., jedynie na podstawie wadliwie wypełnionego potwierdzenia odbioru przesyłki.
Z powyższego wynika, że wskazane wadliwości należało zweryfikować w postępowaniu dowodowym, co też organ uczynił. To z kolei pozwalało na uznanie, że doręczenie upomnienia było skuteczne. Jak wskazano powyższej organ przeprowadził dodatkowe postępowanie, którego wynik nie pozwala na podważenie zapisów znajdujących się na z.p.o. Wystąpił do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki uzyskując wyczerpującą odpowiedź (pismo z: 21 marca 2024 r., 12 kwietnia 2024 r. oraz 21 maja 2024 r.). Organ wypełnił zatem w całości zalecenia wynikające z wyroku o sygn. akt I SA/Gd 644/23. Odniósł się także do zapisów widniejących w systemach śledzenia przesyłek, ustalając że w dniu 23 lutego 2023 r. podjęta została jedna próba doręczenia przesyłki a podane tam godziny odnoszą się do zarejestrowania zdarzeń w systemie teleinformatycznym.
W konsekwencji za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie mocy dowodowej dokumentom w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty uzupełnionym wyjaśnieniami operatora pocztowego. Wbrew zarzutom Skarżącej - podjęte zostały niezbędne czynności celem ustalenia stanu faktycznego w zakresie okoliczności związanych z doręczeniem upomnienia, przede wszystkim poprzez wystąpienie o wyjaśnienia P.S.A. - a na konieczność takiego działania wskazywał WSA w Gdańsku w wyroku z 24 października 2023 r.
Niezasadny jest także zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1, 78 § 1, art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. w związku z niewykonaniem wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu WSA w Gdańsku oraz postanowieniu Dyrektora IAS oraz zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków.
W tym miejscu należy zauważyć, że wbrew stanowisku Skarżącej w uzasadnieniu wyroku z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 644/23 WSA w Gdańsku (podobnie jak w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora IAS z 28 lutego 2024 r.) nie wskazywano na konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. W toku postępowania Skarżąca konsekwentnie podtrzymywała swoje stanowisko, że nie otrzymała żadnego awiza, które dotyczyłoby przesyłki zawierającej upomnienie. Na tę okoliczność Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu posiłkując się jedynie pismem zarządcy budynku w Gdyni, przy ul. [...] (pismo z 28 kwietnia 2023 r.), wskazując, że "wielokrotnie miały miejsce nieprawidłowości w postaci zaniechania pozostawienia w skrzynkach oddawczych zawiadomień o nadejściu przesyłki, a problem dotyczący Skarżącej ma charakter powszechny". Tymczasem akta sprawy nie potwierdzają zarówno zaniechań i nieprawidłowości doręczyciela w zakresie doręczenia korespondencji pod adresem zamieszkania Skarżącej. Jak wynika z akt sprawy Skarżącej skutecznie doręczano korespondencję: 11 kwietnia 2023 r. - zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułem wykonawczym, 5 maja 2023 r. - postanowienie z 28 kwietnia 2023 r..
Należy zauważyć, że w sytuacji, gdy doręczyciel pocztowy zamieścił na dokumentach pocztowych oraz przesyłce stosowne adnotacje, potwierdzone wyjaśnieniami operatora pocztowego, w tym także reklamacją udzieloną na wniosek Skarżącej, z których wynika, m.in. fakt dwukrotnego awizowania przesyłki oraz miejsce pozostawienia awizo, bezprzedmiotowe byłoby przesłuchiwanie świadków (w tym także doręczającego - listonosza) na tę okoliczność po upływie roku od tych zdarzeń, zwłaszcza, że w kwestii prawidłowości doręczenia przesyłki przeprowadzone zostało postępowanie reklamacyjne, do czego zobowiązał w uzasadnieniu wyroku z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 644/23 WSA w Gdańsku. Samo twierdzenie strony o braku awiza w skrzynce pocztowej, nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 44 k.p.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Tym samym gołosłowne twierdzenia strony o nieotrzymaniu dokumentu awizo nie mogą podważyć prawidłowości dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru. Potwierdza ono fakt i datę doręczenia pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Domniemanie to nie zostało obalone. Przy czym dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być przekonywujące (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1140/20).
W tym kontekście jako bezzasadne należy uznać wnioskowane przez Skarżącą przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków B. L., P.S., szczególnie biorąc pod uwagę upływ czasu, jak również zależność od Skarżącej ww. osób (bezpośrednią – B. L. oraz pośrednią – P. S.). Podobnie przesłuchanie listonosza - zważywszy na specyfikę i charakter pracy oraz upływ czasu - nie mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia określonej sytuacji w większym stopniu, niż zrealizowane zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 24 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 644/23 postępowanie wyjaśniające we współpracy z P. S.A.
Jednocześnie dowody z oświadczeń czy zeznań świadków są dowodami posiłkowymi, dopuszczalnymi w ostateczności, gdyż nie można im przypisać waloru pełnego obiektywizmu. Dowody tego rodzaju nie mogą być dowodami podstawowymi w sprawie. W postępowaniu administracyjnym istotne znaczenie ma utrwalanie elementów stanu faktycznego na piśmie w określonej przepisami formie. Dowód z oświadczenia strony czy świadka jest dopuszczany w celu usunięcia pojawiających się wątpliwości związanych z treścią istniejącego dowodu źródłowego (por. wyrok WSA z 23 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 630/14). Tymczasem w niniejszej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak też wyjaśnień operatora pocztowego i odpowiedzi na udzielonej na zgłoszenie reklamacyjne Skarżącej wynika, że przesyłka listowa o nr [...] była dwukrotnie awizowana i pozostawiona do dyspozycji Skarżącej w agencji pocztowej przez wymagany okres 14 dni. W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia art. 44 § 1 k.p.a., tj. zaniechania próby doręczenia właściwego.
W odniesieniu do zarzutu niezapewnienia Skarżącej udziału w postępowaniu zażaleniowym, Sąd wyjaśnia, że Skarżąca błędnie utożsamia postępowanie w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej prowadzone na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, do którego (jeżeli przepisy ww. ustawy nie stanowią inaczej) stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. z postępowaniem administracyjnym lub podatkowym (prowadzonym wyłącznie na podstawie przepisów k.p.a.) W postępowaniu w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej brak wymogu powiadomienia stron o zebranym materiale oraz o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się w sprawie, aczkolwiek strona może uczestniczyć w każdym stadium postępowania dobrowolnie, a z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca wykazywała taką inicjatywę, jak też, że organ pierwszej instancji miałby utrudniać Skarżącej możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Tym samym zarzut ten jest chybiony.
Wobec powyższego należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym u.p.e.a. oraz k.p.a.. Wszystkie wytyczne zawarte w wyroku WSA w Gdańsku I SA/Gd 644/23 zostały przez organ wykonane, następnie materiał dowodowy właściwie oceniony. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI