III FSK 211/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uwzględnił skargę A.U. na postanowienie DIAS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. WSA uznał, że DIAS błędnie odmówił merytorycznego rozpoznania zarzutów A.U. (dłużnika rzeczowego) dotyczących wygaśnięcia obowiązku podatkowego i odsetek, argumentując, że dłużnik rzeczowy, na mocy art. 27i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), uczestniczy w postępowaniu na prawach zobowiązanego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że interpretacja ta jest błędna. Sąd kasacyjny podkreślił, że dłużnik rzeczowy nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. i przysługują mu odmienne środki ochrony prawnej niż zobowiązanemu. W szczególności, dłużnikowi rzeczowemu przysługuje sprzeciw (art. 27j u.p.e.a.) wobec środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonej rzeczy lub prawa, ale nie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym ani wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia. W związku z tym NSA oddalił skargę A.U. i zasądził od niej koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu praw dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rozróżnienie między prawami dłużnika rzeczowego a zobowiązanego oraz dopuszczalnymi środkami ochrony prawnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w egzekucji administracyjnej z rzeczy lub praw obciążonych zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową.
Zagadnienia prawne (1)
Czy dłużnik rzeczowy, będący właścicielem rzeczy lub prawa majątkowego obciążonego zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową, na którym prowadzona jest egzekucja administracyjna, może wnosić zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym lub żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnikowi rzeczowemu przysługuje jedynie sprzeciw wobec środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonego przedmiotu, a nie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym ani wniosek o umorzenie całego postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że dłużnik rzeczowy nie jest zobowiązanym w rozumieniu przepisów u.p.e.a. i jego prawa są ograniczone do sprzeciwu wobec konkretnego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do szerszych uprawnień zobowiązanego. Przyjęcie, że dłużnik rzeczowy ma takie same prawa jak zobowiązany, naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Główny akt prawny regulujący postępowanie egzekucyjne w administracji.
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Główny akt prawny regulujący postępowanie przed sądami administracyjnymi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i § 2 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten określa, kto może wnieść zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym (zobowiązany).
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 27i § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis określający status dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym, który uczestniczy 'na prawach zobowiązanego'.
u.p.e.a. art. 27j
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis wprowadzający środek prawny w postaci sprzeciwu dla właściciela rzeczy lub prawa majątkowego obciążonego zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu wygaśnięcia obowiązku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość uchylenia wyroku i oddalenia skargi przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Orzekanie o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
o.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu wygaśnięcia obowiązku.
k.p.a. art. 7 i 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady postępowania administracyjnego (prawda obiektywna, pogłębianie zaufania).
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik rzeczowy nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. i nie przysługują mu zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym ani wniosek o umorzenie postępowania. • Dłużnikowi rzeczowemu przysługuje jedynie sprzeciw wobec środka egzekucyjnego zastosowanego do obciążonego przedmiotu.
Odrzucone argumenty
Dłużnik rzeczowy, na mocy art. 27i § 3 u.p.e.a., uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym na prawach zobowiązanego i może wnosić zarzuty oraz wnioski o umorzenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
podmiot, o którym mowa w § 1, uczestniczy na prawach zobowiązanego • właściciel rzeczy będzie miał prawo wnoszenia środków zaskarżenia w tej egzekucji • dłużnik rzeczowy uczestniczy na prawach zobowiązanego jedynie w konkretnej egzekucji, należy podkreślić, że nie będą mu przysługiwały środki zaskarżenia dotyczące samego postępowania • brak jest przesłanek, aby uznać, że art. 27i § 3 u.p.e.a. pozwala traktować nabywców rzeczy i praw majątkowych obciążonych zastawem skarbowym bądź hipoteką, w egzekucji dotyczącej tego przedmiotu majątkowego - jak zobowiązanego, dodatkowo w pełnym zakresie. • brak było usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, aby Skarżąca, jako dłużnik rzeczowy była uprawniona do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu praw dłużnika rzeczowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rozróżnienie między prawami dłużnika rzeczowego a zobowiązanego oraz dopuszczalnymi środkami ochrony prawnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika rzeczowego w egzekucji administracyjnej z rzeczy lub praw obciążonych zastawem skarbowym lub hipoteką przymusową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między prawami dłużnika rzeczowego a zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości obciążonych hipoteką lub zastawem skarbowym.
“Dłużnik rzeczowy w egzekucji: Czy masz prawo do obrony?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.