III FSK 208/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-17
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościnajemposiadanie zależnejednostka samorządu terytorialnegolokal użytkowypodatnikustawa o podatkach i opłatach lokalnych

NSA oddalił skargę kasacyjną podatnika, potwierdzając, że najemca lokalu użytkowego należącego do jednostki samorządu terytorialnego jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za lokal użytkowy wynajmowany od jednostki samorządu terytorialnego. Podatnik kwestionował swoją odpowiedzialność podatkową, argumentując m.in. błędne zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i Ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 grudnia 2024 r. podtrzymał to stanowisko, uznając, że najemca lokalu użytkowego stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, na podstawie umowy najmu, jest posiadaczem zależnym i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku. Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za lokal użytkowy położony w S., o powierzchni 59 m2, za rok 2020. Podatnik był najemcą tego lokalu na podstawie umowy z Prezydentem Miasta S. Organ odwoławczy oraz sąd pierwszej instancji uznały, że skarżący, jako posiadacz zależny lokalu na podstawie umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego, jest podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.). W skardze kasacyjnej podatnik zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 366 Kodeksu cywilnego, kwestionując błędne uznanie go za podatnika i błędne zastosowanie przepisów prawa cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., podatnikami są posiadacze nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Sąd odwołał się do definicji posiadacza zależnego z art. 336 k.c., wskazując, że najemca lokalu użytkowego, który posiada go na podstawie umowy z jednostką samorządu terytorialnego, jest właśnie takim posiadaczem i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej zostały uznane za nieuzasadnione, a skarga oddalona na mocy art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, najemca lokalu użytkowego stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, posiadający go na podstawie umowy najmu, jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie zależne lokalu na podstawie umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 336 Kodeksu cywilnego, czyni najemcę podatnikiem podatku od nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § 1 pkt 4 lit. a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Chodzi o posiadanie zależne.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza zależnego jako tego, kto faktycznie włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

u.g.n. art. 43 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędne uznanie skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Błędne uznanie, że podmiot, któremu oddano w trwały zarząd nieruchomość, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości (nie dotyczy bezpośrednio stanu faktycznego, ale było podniesione w skardze kasacyjnej jako zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 u.g.n.). Błędne zastosowanie art. 366 k.c. poprzez uznanie, że posiadanie jest innym tytułem prawnym upoważniającym do zastosowania dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.

Godne uwagi sformułowania

Chociaż w przepisie tym ustawodawca nie używa określenia "posiadacz zależny", to nie ulega wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o ten rodzaj podmiotu prawnego. Biorąc pod uwagę treść art. 336 k.c. posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sprawozdawca

Bogusław Dauter

przewodniczący

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dla najemców lokali użytkowych należących do jednostek samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najmu lokalu użytkowego od jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w kontekście najmu, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości.

Czy najemca lokalu od gminy musi płacić podatek od nieruchomości? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 208/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /sprawozdawca/
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Bogusław Woźniak
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gd 582/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 3 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 582/23 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.410.15.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 582/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. M. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 27 lutego 2023 r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r.
1.2. Decyzją z 27 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 28 grudnia 2022 r., ustalającą skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości - lokalu użytkowego położonego w S., pow. 59 m2 za rok 2020.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący jest najemcą lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2, wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie umowy najmu z dnia 31 stycznia 2020 r. zawartej z Prezydentem Miasta S., na rzecz którego działał Zarząd Infrastruktury Miejskiej w S., wobec czego ciąży na nim obowiązek podatkowy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1452, dalej: "u.p.o.l.").
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę uznając, że posiadaczem zależnym w rozumieniu art. 336 k.c. jest ten kto faktycznie włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym - umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżącego z Prezydentem Miasta S. łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2 zawarta 31 stycznia 2020 r. A zatem to skarżący jako posiadacz zależny przedmiotowego lokalu jest zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości.
1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie go przez organ administracji za podatnika podatku od nieruchomości,
- art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 z późn. zm., dalej: "u.g.n.") poprzez błędne uznanie, że podmiot, któremu oddano w trwały zarząd nieruchomości, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
- art. 366 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że posiadanie jest innym tytułem prawnym upoważaniającym do zastosowania dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.
2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.
3.2. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
3.3. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Posiadacz nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa) lub z innego tytułu prawnego. Chociaż w przepisie tym ustawodawca nie używa określenia "posiadacz zależny", to nie ulega wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o ten rodzaj podmiotu prawnego. Przy wykładni pojęcia "posiadacz zależny" należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. Biorąc pod uwagę treść art. 336 k.c. posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Posiadanie zależne może zatem wynikać również z umowy najmu lokalu. W sytuacji gdy umowa ta dotyczy lokalu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego i została zawarta z właścicielem, skutkuje tym, że posiadacz lokalu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. staje się podatnikiem podatku od nieruchomości.
Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym - umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego.
W przedmiotowej sprawie skarżącego z Prezydentem Miasta S. łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w S. o pow. 59 m2 zawarta w dniu 31 stycznia 2020 r. A zatem to skarżący jest posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu, co czyni go podatnikiem podatku od nieruchomości. W konsekwencji zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., art. 43 ust. 1 u.g.n. oraz art. 366 k.c. należy uznać za bezzasadne.
3.4. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Anna Dalkowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI