III FSK 20/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. w O. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Istotą sporu było ustalenie, czy Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) jest jednostką budżetową w rozumieniu art. 64c § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący kasacyjnie podnosił, że KRUS, jako państwowa jednostka budżetowa, nie powinna być obciążana kosztami egzekucyjnymi. Sąd kasacyjny, powołując się na przepisy ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 9, uznał, że KRUS nie jest jednostką budżetową. Ustawa o finansach publicznych odrębnie wymienia jednostki budżetowe oraz KRUS i zarządzane przez nią fundusze, co wyklucza kwalifikowanie KRUS do obu kategorii jednocześnie. Sąd podkreślił, że choć KRUS wykonuje zadania publiczne i jest finansowana ze środków publicznych, nie przesądza to o jej statusie jako jednostki budżetowej. KRUS nie posiada osobowości prawnej i nie jest jednostką budżetową ze względu na pozabudżetowy sposób finansowania zadań. Sąd oddalił również zarzut naruszenia przepisów procesowych dotyczący skierowania postanowienia wobec nieistniejącego podmiotu, wskazując, że oznaczenie wierzyciela w postanowieniu odpowiadało oznaczeniu w tytule wykonawczym wystawionym przez samego skarżącego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu prawnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako jednostki niebędącej jednostką budżetową w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, co ma znaczenie dla kwestii obciążania jej kosztami egzekucyjnymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawy o finansach publicznych w kontekście KRUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) jest jednostką budżetową w rozumieniu art. 64c § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, KRUS nie jest jednostką budżetową w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych.
Uzasadnienie
Ustawa o finansach publicznych odrębnie wymienia jednostki budżetowe oraz KRUS i zarządzane przez nią fundusze, co wyklucza kwalifikowanie KRUS do obu kategorii jednocześnie. Mimo wykonywania zadań publicznych i finansowania ze środków publicznych, KRUS nie posiada osobowości prawnej i nie jest jednostką budżetową ze względu na pozabudżetowy sposób finansowania zadań.
Czy postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych zostało skierowane wobec nieistniejącego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oznaczenie wierzyciela w postanowieniu odpowiadało oznaczeniu w tytule wykonawczym wystawionym przez samego skarżącego.
Uzasadnienie
W akcie administracyjnym jako wierzyciel wskazano Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, co odpowiadało oznaczeniu w tytule wykonawczym. Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przymiot organu bezpośrednio zainteresowanego w wykonaniu obowiązku ma organ, który bezpośrednio kreuje obowiązek.
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 5, 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Państwowe jednostki budżetowe, od dnia 20 lutego 2021r. nie są obciążane kosztami egzekucyjnymi. Wydatki egzekucyjne ponoszone przez organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową są pokrywane z budżetu państwa. Pod pojęciem organu egzekucyjnego/wierzyciela "działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej" rozumie się jednostki budżetowe w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.f.p.
u.f.p. art. 9
Ustawa o finansach publicznych
Sektor finansów publicznych tworzą m.in. organy władzy publicznej, jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe fundusze celowe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Od siebie odróżnia jednostki budżetowe oraz ZUS i KRUS.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. z 2021r. poz. 305 art. 9-11
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych
Definiuje sektor finansów publicznych i jednostki budżetowe.
Pomocnicze
u.f.p. art. 10 § ust. 1, 2
Ustawa o finansach publicznych
Określa stosowanie przepisów ustawy do jednostek sektora finansów publicznych.
u.f.p. art. 11 § ust. 1-3
Ustawa o finansach publicznych
Definicja jednostki budżetowej jako jednostki organizacyjnej sektora finansów publicznych nieposiadającej osobowości prawnej, która pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
u.u.s.r. art. 76
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Tworzy Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, który jest osobą prawną. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zarządza funduszami: emerytalno-rentowym, administracyjnym oraz prewencji i rehabilitacji, które są państwowymi funduszami celowymi.
p.p.s.a. art. 156 § § 11 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy nieważności postępowania w przypadku skierowania postanowienia wobec nieistniejącego podmiotu.
p.p.s.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja wierzyciela w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 5 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podmioty uprawnione do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy nieważności postępowania.
Dz. U. z 2021r. poz. 266 art. 76
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Tworzy Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
Dz.U. poz.190 art. 23
Ustawa budżetowa na rok 2021
Wymienia Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako państwową jednostkę budżetową (według skarżącego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
KRUS nie jest jednostką budżetową w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych. • Oznaczenie wierzyciela w postanowieniu było zgodne z tytułem wykonawczym.
Odrzucone argumenty
KRUS jest państwową jednostką budżetową i nie powinna być obciążana kosztami egzekucyjnymi. • Postanowienie zostało skierowane wobec nieistniejącego podmiotu, co powoduje jego nieważność.
Godne uwagi sformułowania
pod pojęciem organu egzekucyjnego/wierzyciela "działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej" rozumie się jednostki budżetowe w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.f.p. • Zatem zgodnie z treścią powołanego przepisu odróżnia się jednostki budżetowe (pkt 3) oraz ZUS i KRUS, a żaden z tych podmiotów nie może zostać zakwalifikowany do dwóch różnych kategorii. • samo wykonywanie zadań publicznych i finansowanie ze środków publicznych rzeczywiście charakteryzuje podmioty tworzące sektor finansów publicznych, ale nie przesądza o tym, że dany podmiot jest jednostką budżetową.
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
członek
Dominik Gajewski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako jednostki niebędącej jednostką budżetową w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, co ma znaczenie dla kwestii obciążania jej kosztami egzekucyjnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawy o finansach publicznych w kontekście KRUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla instytucji publicznej, jaką jest KRUS, i wyjaśnia jej status prawny w kontekście kosztów egzekucyjnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i finansowym.
“Czy KRUS to jednostka budżetowa? NSA rozstrzyga kluczową kwestię kosztów egzekucyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.