III FSK 1958/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Postanowienie to określało nieprzekazaną przez skarżącego kwotę zajętej wierzytelności, która została zajęta na podstawie zawiadomienia z dnia 12 września 2018 r. w łącznej wysokości 161 414,47 zł. Istota sporu sprowadzała się do tego, czy skarżący, jako dłużnik zajętej wierzytelności, zasadnie uchylił się od przekazania organowi egzekucyjnemu zapłaty za faktury za dostarczony piasek, powołując się na potrącenie z wierzytelnościami alimentacyjnymi. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 498 k.c., art. 519 k.c.) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 6, 7, 77 k.p.a., art. 71a § 9 u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że potrącenie wierzytelności wymaga, aby obie osoby były wzajemnie dłużnikami i wierzycielami, a wierzytelności były wymagalne i jednorodne. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał skutecznego potrącenia wierzytelności alimentacyjnych z wierzytelnością za dostawy piasku, a okoliczności podnoszone przez niego nie miały charakteru prawnego umożliwiającego uchylenie się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące przejęcia długu oraz naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że zarzuty procesowe w istocie sprowadzały się do kwestionowania oceny prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście wierzytelności alimentacyjnych i innych zobowiązań.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Kluczowe jest wykazanie skutecznego potrącenia przed zajęciem wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy potrącenie wierzytelności z tytułu dostaw piasku z wierzytelnością alimentacyjną jest skuteczne w sytuacji, gdy wierzytelność alimentacyjna została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie nie było skuteczne, ponieważ skarżący nie wykazał, że dokonał skutecznego potrącenia ani że zaszły przesłanki do przejęcia długu, a okoliczności podnoszone przez niego nie stanowiły prawnej podstawy do uchylenia się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał skutecznego potrącenia wierzytelności, a podnoszone przez niego okoliczności nie miały charakteru prawnego umożliwiającego uchylenie się od obowiązku przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Potrącenie wymaga wzajemności wierzytelności i ich wymagalności, a skarżący nie przedstawił dowodów na złożenie oświadczenia o potrąceniu.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował postanowienie organu egzekucyjnego określające nieprzekazaną kwotę zajętej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował postanowienie organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności, a okoliczności podnoszone przez skarżącego nie umożliwiały mu uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności.
Przepisy (22)
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 3 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 519 § § 1 i § 2 pkt 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 921
Kodeks cywilny
k.c. art. 92
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 498 k.c. w zw. z art. 499 k.c. i art. 1025 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji czego organ przyjął, iż nie doszło do skutecznego potrącenia wierzytelności skarżącego przysługującej mu wobec M. K. z tytułu alimentów należnych na dzieci z wierzytelnością dłużniczki przysługującą jej od skarżącego z tytułu dostaw piasku. • Naruszenie art. 519 § 1 i § 2 pkt 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż mogło dojść do przejęcia długu przez osobę trzecią skarżącego, w przypadku zgody wierzyciela w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jasno wynika, iż wzajemne rozliczenia dłużniczki i skarżącego oparte były na cywilistycznej konstrukcji przekazu oraz potrącenia a nie przejęcia długu. • Naruszenie art. 921 k.c. w zw. z art. 92 k.c. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, jak również z przedłożonych dokumentów jasno wynika, iż rozliczenia dłużniczki i skarżącego łączyły relacje prawne oparte na konstrukcji przekazu. • Naruszenie art. 6, 7, 8 § 1, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie, czego skutkiem było błędne przyjęcie, iż potrącenie wierzytelności przez skarżącego należnej mu od dłużniczki z tytułu alimentów na dzieci z wierzytelnością dłużniczki należną jej od skarżącego z tytułu dostaw piasku nie nastąpiło. […]
Godne uwagi sformułowania
Okoliczności uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności powinny mieć charakter prawny, a nie faktyczny. • Dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności – w sytuacji uprzedniego zajęcia jednej z nich może zatem stanowić podstawę do przyjęcia bezpodstawnego uchylenia się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. • Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według swojego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący sprawozdawca
Anna Dalkowska
sędzia
Bogusław Woźniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście wierzytelności alimentacyjnych i innych zobowiązań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Kluczowe jest wykazanie skutecznego potrącenia przed zajęciem wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kolizji między egzekucją administracyjną a prawem cywilnym (potrącenie, alimenty), co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia, kiedy potrącenie jest skuteczne w kontekście zajęcia wierzytelności.
“Czy alimenty chronią przed zajęciem długu? NSA wyjaśnia, kiedy potrącenie jest skuteczne.”
Dane finansowe
WPS: 161 414,47 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.