III FSK 1936/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2022 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczącą oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. Sprawa wywodziła się z decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, która po serii uchyleń i stwierdzeń nieważności przez SKO, ostatecznie doprowadziła do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym powstała nadpłata, a Spółka wniosła o jej zwrot wraz z oprocentowaniem. Prezydent odmówił oprocentowania, co utrzymał w mocy SKO. WSA oddalił skargę Spółki, uznając, że przedawnienie nie jest wadą decyzji organu pierwszej instancji, a organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji. NSA zakwestionował to stanowisko, wskazując, że opieszałość organów podatkowych w prowadzeniu postępowania, która doprowadziła do przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi "przyczynienie się organu" do uchylenia decyzji w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że nie chodzi o wadę tkwiącą w samej decyzji, lecz o działania lub zaniechania organu prowadzące do zaistnienia przesłanki uchylenia decyzji, w tym przedawnienia. NSA uznał, że zarówno Prezydent, jak i SKO, poprzez swoje działania lub zaniechania, przyczyniły się do sytuacji, w której decyzja wymiarowa nie mogła stać się ostateczna przed upływem terminu przedawnienia. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję SKO, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem stanowiska sądu co do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania. Orzeczono również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie oprocentowania nadpłaty w przypadku opieszałości organów podatkowych prowadzącej do przedawnienia zobowiązania.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących prowadzenia postępowania przez organy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwłoka organu podatkowego w ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego, prowadząca do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może zostać uznana za "przyczynienie się organu podatkowego" do uchylenia decyzji, co uzasadnia oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwłoka organu podatkowego w ostatecznym zakończeniu postępowania, prowadząca do przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi "przyczynienie się organu" do uchylenia decyzji, co uzasadnia oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że "przyczynienie się organu" do uchylenia decyzji nie ogranicza się do wad tkwiących w samej decyzji, ale obejmuje wszelkie działania lub zaniechania organu prowadzące do zaistnienia przesłanki uchylenia, w tym przedawnienia. Opieszałość organów w prowadzeniu postępowania, która uniemożliwia wydanie ostatecznej decyzji przed upływem terminu przedawnienia, jest podstawą do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania.
Czy pojęcie "organ podatkowy" w kontekście "przyczynienia się do uchylenia decyzji" obejmuje zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie "organ podatkowy" w tym kontekście obejmuje zarówno organ pierwszej instancji (np. Prezydenta miasta), jak i organ odwoławczy (np. Samorządowe Kolegium Odwoławcze).
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące oprocentowania nadpłaty nie precyzują, o który organ podatkowy chodzi, dlatego należy przyjąć, że obejmuje on wszystkie organy biorące udział w postępowaniu podatkowym, które mają kompetencje do władczego kształtowania praw lub obowiązków podatnika.
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 78 § 1
Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d, z zastrzeżeniem pkt 2, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 – od dnia powstania nadpłaty.
O.p. art. 78 § 3
Ordynacja podatkowa
W pkt 2 tego przepisu wskazano, że w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d – oprocentowanie przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Jeżeli organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, niezależnie od zachowania terminu do jej zwrotu.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 78 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy oprocentowania nadpłaty.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 78 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa warunki oprocentowania nadpłaty w zależności od przyczynienia się organu do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
p.p.s.a. art. 207
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów.
Pomocnicze
O.p. art. 77 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa przypadki, w których przysługuje oprocentowanie nadpłaty.
O.p. art. 13 § 1
Ordynacja podatkowa
Definiuje organy podatkowe, w tym wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oraz samorządowe kolegium odwoławcze.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Dotyczy niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 77 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przypadki, w których przysługuje oprocentowanie nadpłaty.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 13 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definiuje organy podatkowe.
Dz.U. 2018 poz 800 art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy wątpliwości interpretacyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opieszałość organów podatkowych w prowadzeniu postępowania doprowadziła do przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące skutkiem działań lub zaniechań organów, stanowi "przyczynienie się organu" do uchylenia decyzji. • Oprocentowanie nadpłaty powinno być naliczane od dnia jej powstania, gdy organ podatkowy przyczynił się do uchylenia decyzji.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie zobowiązania podatkowego nie jest wadą decyzji organu pierwszej instancji. • Organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji, gdyż przedawnienie jest zdarzeniem obiektywnym. • Oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, a nie od dnia powstania nadpłaty, jeśli organ nie przyczynił się do powstania przesłanki.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca odwołuje się do przyczynienia się do "powstania przesłanki" uchylenia decyzji, a nie samego uchylenia • Nie chodzi więc o to, co było podstawą samego uchylenia decyzji, np. przedawnienie, lecz o to, co doprowadziło do zaistnienia takiej podstawy. • "Przyczynienie się" należy bowiem [...] rozumieć jako każde działanie lub zaniechanie, które wpływa na wynik postępowania podatkowego. • Nie muszą to być błędy popełnione przez organ podatkowy, które doprowadziły do uchylenia decyzji, czyli nie muszą one tkwić w decyzji, bądź też wynikać z uchybień w prowadzonym postępowaniu podatkowym.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Paweł Dąbek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oprocentowania nadpłaty w przypadku opieszałości organów podatkowych prowadzącej do przedawnienia zobowiązania."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących prowadzenia postępowania przez organy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników – oprocentowania nadpłat wynikających z przedawnienia zobowiązań spowodowanego opieszałością organów. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej.
“Opieszałość urzędników kosztuje: NSA przyznaje rację podatnikowi w sprawie oprocentowania nadpłaty po przedawnieniu zobowiązania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.