III FSK 185/26

III FSK 185/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 127/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-09-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. J. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 127/25, w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 listopada 2024 r. nr 2401-IEW2.4123.25.2024.3 UNP: 2401-24-289817 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Pismem z 21 listopada 2025 r. D. J. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 127/25, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 listopada 2024 r. nr 2401-IEW2.4123.25.2024.3 UNP: 2401-24-289817w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
W środku zaskarżenia zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący argumentował, że blokada rachunku bankowego uniemożliwia mu bieżące zaspokajanie elementarnych potrzeb życiowych i sprawowanie opieki nad matką chorującą przewlekle na schizofrenie paranoidalną oraz nadciśnienie, wymagającą stałej opieki, farmakoterapii i kontroli specjalistycznej. Wskazano, że utrzymująca się blokada środków powoduje niemożność finansowania zakupu leków, opłacania wizyt specjalistycznych i dojazdów do placówek medycznych, w tym poza obszar Katowic, co generuje koszty paliwa. Dodatkowo zauważono, że długotrwała blokada środków grozi powstaniem wtórnych zaległości w czynszu i mediach, które uruchomią kolejne postępowania windykacyjne, potęgujące spiralę szkody i utrwalając jej skutki. Skarżący podkreślił, że w zakreślonych okolicznościach kontynuowanie wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do rażącej nieproporcjonalności – skutki dla sfery zdrowia i życia osoby trzeciej (matki skarżącego) byłyby nieodwracalne, podczas gdy interes publiczny może zostać należycie zabezpieczony poprzez czasowe wstrzymanie wykonania decyzji.
Do wniosku Skarżący przedłożył deklarację PIT-36L za rok 2024, dokumentację medyczną matki oraz potwierdzenia płatności za paliwo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i winno służyć stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi uprawdopodobnić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie przesądził, w jaki sposób zainteresowany winien we wniosku inicjującym postępowanie incydentalne w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu uwiarygodnić istnienie okoliczności uzasadniających spełnienie przesłanek warunkujących objęcie ochroną tymczasową. W świetle rozpoznawanej sprawy szczególnego znaczenia nabiera okoliczność, że hipoteza normy art. 61 § 3 p.p.s.a. nie odwołuje się do reżimu dowodzenia, wprowadzając jedynie konieczność uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek zawartych w jej treści. Uprawdopodobnienie określonych racji, określane jako ułatwione postępowanie dowodowe zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia strony o danym fakcie. Strona zobowiązana jest sprostać złagodzonemu reżimowi procedowania dowodowego, niemniej – co należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć – ocena, czy w realiach konkretnej sprawy rzeczone uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek Skarżącego zawierał argumentację pozwalającą na sięgnięcie do dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. i zastosowanie ochrony tymczasowej. Strona uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek umożliwiających i uzasadniających zastosowanie środka ochrony, o którym mowa we wskazanym przepisie, nie ograniczając się do ogólnych wywodów na temat istoty wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z przedmiotowego wniosku wynika realne, a nie tylko hipotetyczne, zagrożenie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący sprawuje opiekę nad przewlekle chorą matką, której choroba generuje określone obciążenia w budżecie rodzinnym. Jakkolwiek nałożony na Stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia co do zasady są odwracalne, należy również zgodzić się, iż skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości i sytuacji ogólnej podatnika. Skarżący zarysował wystarczający obraz swojej sytuacji majątkowo-finansowej rzutujący na ocenę uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki umożliwiającej przyznanie ochrony tymczasowej. Egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji może więc wyrządzić Skarżącemu poważną szkodę, która doprowadzi do znaczącego pogorszenia jego sytuacji materialnej, a okoliczność ta wyczerpuje dyspozycję art. 61 § 3 p.p.s.a.
W świetle przywołanych okoliczności argumentację prezentowaną przez Skarżącego na etapie wniosku inicjującego postępowanie wpadkowe, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, należało uznać za wystarczającą do oceny spełnienia przesłanki ryzyka znacznej szkody, a nadto spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 listopada 2024 r.