III FSK 1831/21

III FSK 1831/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /sprawozdawca/
Mirella Łent
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Łd 665/19 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 59 § 1, 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 70 § 4.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 665/19 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 1001-IEE2.711.81.2019.2/AM w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 665/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 1001-IEE2.711.81.2019.2/AM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię powołanych niżej przepisów, odmowę ich zastosowania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji i zaakceptowanie rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji, a mianowicie:
- naruszenie art. 498 § 1 i 2 oraz art. 499 k.c. w związku z art. 264, 265 § 1 pkt 1 i 266 § 1 O.p., pomimo wniosku strony o zastosowanie potrącenia w wyniku powstania pomiędzy Skarbem Państwa-organem podatkowym (NUS w R.), a skarżącą, wzajemnie bezspornych i wymagalnych wierzytelności pieniężnych, a tym samym poprzez uznanie przez Sąd (w istocie bez uzasadnienia w wyroku i bez odniesienia się do faktu interpretowania podobnych okoliczności przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim), że w przedmiotowej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 498 § 2 k.c. i tym samym - zaakceptowanie przez Sąd (w sprawie dotyczącej zwrotu skarżącej kosztów osobistego stawiennictwa w organie podatkowym, które przyznano podatniczce dopiero po wyroku NSA, faktu zastosowania w przedmiotowej sprawie - art. 89 § 1 u.p.e.a. (zajęcie wierzytelności zamiast zaliczenia ich na zaległość podatkową w podatku VAT), które to rozstrzygnięcie (nie po raz pierwszy podjęte przez NUS w R. w celu przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego), odbyło się ze szkodą zarówno dla Skarbu Państwa, jak i samej podatniczki, a co polegało na fakcie, że organ podatkowy utracił możliwość bezpośredniego odzyskania przedmiotowej kwoty na rzecz zaległego podatku, a będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym wykonał "figurę retoryczną" mającą za zadanie obejście prawa;
- naruszenie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stosowanego na podstawie art. 265 § 1 pkt 1 ustawy O.p. w związku z art. 266 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady - że przyznaną należność wypłaca się niezwłocznie. Z uwagi na czteroletni spór z organem podatkowym, świadczenie powinno być wypłacone lub rozliczone pod datą złożenia wniosku przez stronę o wypłatę tych kosztów, a nie pod datą ich bezzasadnego zajęcia;
- naruszenie art. 8 § 1 pkt 6 i 10 u.p.e.a. poprzez zastosowanie art. 89 § 1 tej ustawy do kwoty należnej skarżącej, która - na podstawie przywołanego art. 8 tej ustawy i wymienionych w nim zwolnień, powinna nie podlegać egzekucji administracyjnej;
- naruszenie art. 64 § 1 pkt 6, § 3 i 5 pkt 1 ustawy O,p., które to przepisy uprawniają do potrącenia wzajemnych wierzytelności pomiędzy Skarbem Państwa a podatnikiem i które to przepisy można stosować z urzędu lub na wniosek podatnika, pod datą złożenia wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie;
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w szczególności poprzez zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 151 p.p.s.a., w związku z niżej wymienionymi przepisami, co miało istotny wpływ na dokonane rozstrzygnięcie, a mianowicie naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. (stosowanego na podstawie § 2 przywołanego artykułu), poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku nieuzasadnionego zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, naruszenia przepisów postępowania jakich dopuściły się organy (co w przedmiotowej sprawie miało istotne znaczenie la sprawy), a mianowicie:
a) art. 6, 7 i 8 k.p.a.(stosowanych na podstawie art. 18 u.p.e.a.) w związku z art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez zajęcie w tym trybie - przyznanych (po czterech latach sporu z organami) skarżącej;
b) art. 6, 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 59 § 1 u.p.e.a., poprzez odmowę umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego (kontynuowanego na podstawie tytułu wykonawczego wobec zobowiązania podatkowego, które to postępowanie - gdyby nie wadliwe i uwłaczające zasadzie obowiązku działania w zaufaniu do organów administracji państwowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (co w przedmiotowej sprawie niestety nie zostało dostrzeżone przez organ nadzoru i Sąd), zostałoby umorzone z powodu wygaśnięcia zobowiązania w trybie art. 59 § 1 pkt 9 Op., podobnie jak postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych;
- art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd (w istocie bez uzasadnienia i nieodniesienia się przez Sąd do wskazanego w skardze na stronie 3, stanowiska Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. wyartykułowanego w wyroku o sygn. akt II Ca 98/17), że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, a tym samym bezrefleksyjne przyjęcie (za organami) stanu faktycznego i zaakceptowanie zajęcia w trybie 89 § 1 u.p.e.a. (zawiadomieniem NUS z dnia 28 kwietnia 2016r., przyznanej skarżącej - postanowieniem tegoż Naczelnika z dnia 22 kwietnia 2016r. kwoty 83,43 zł. wierzytelności (z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym), na poczet należności objętej tytułem wykonawczym z dnia 18 października 2007r., które to zajęcie w obecnie skarżonym postępowaniu zostaje uznane za środek egzekucyjny przerywający z dniem 5 maja 2016r. (dzień doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności) bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002r. i co w obecnie rozstrzyganej sprawie stanowi kwestię sporną. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny przy dokonywaniu zajęcia kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym treści art. 498 k.c. Sąd wyjaśniał jedynie, iż przepisy kodeksu cywilnego nie znajdują zastosowania w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Sąd nie dostrzegł jednaką, że w przedmiotowej sprawie w ogóle nie powinno było dojść do zastosowania spornej czynności egzekucyjnej. Należy zauważyć, że zajęcie skierowano do Izby Skarbowej w Łodzi, która nie jest dłużnikiem skarżącej. Art. 89 § 1 u.p.e.a. jasno rozstrzyga, że zajęcie kieruje się do dłużnika, a jak wynika z powołanych w części I pkt 2 skargi przepisów - wypłaty dokonuje niezwłocznie organ podatkowy którym Izba Skarbowa nie jest, a obowiązek ten ciążył na Naczelniku Urzędu Skarbowego, co jednoznacznie wynika z art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu.
Istotą sporu rozpoznawanej sprawy jest określenie, czy sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w sprawie został przerwany bieg terminu przedawnienia poprzez zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w Urzędzie Skarbowym w R. w wysokości 83,43 zł, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za lipiec 2002 r. objętego tytułem wykonawczym [...].
W ocenie strony skarżącej, zobowiązania podatkowe w podatku VAT objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, ponieważ w odniesieniu do zobowiązań skarżącej w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. okres 5 lat wskazany w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych, upłynął w dniu 5 października 2017 r. W okresie od dnia 6 października 2012 r. do dnia 6 października 2017 r. organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności, w wyniku których można było stwierdzić, że dokonano zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego, który przerwałby na nowo bieg terminu przedawnienia. Autor skargi kasacyjnej zwrócił przy tym uwagę, że zajęcie egzekucyjne z dnia 28 kwietnia 2016 r. przyznanych skarżącej kosztów postępowania w kwocie 83,43 zł. na zaległości podatkowe w VAT za VII/2002 r. powinno pozostawać bez wpływu na bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego wymienionego w tytule wykonawczym numer SM6/1452/07, gdyż ww. kwota będąca w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego (jako wierzyciela i organu egzekucyjnego) powinna w istocie pomniejszać istniejące zaległości podatniczki.
Rację jednak należy przyznać sądowi pierwszej instancji, który zauważył, że w art. 59 § 1 u.p.e.a. w sposób enumeratywny wskazano przesłanki, których wystąpienie (którejkolwiek) obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak wynika z brzmienia art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Zobowiązania podatkowe powstałe z mocy prawa albo z dniem doręczenia decyzji wymiarowej wygasają w jeden z wyliczonych w komentowanym przepisie sposobów. Katalog tych sposobów ma charakter zamknięty w tym sensie, że zobowiązanie podatkowe może wygasnąć tylko w jednej z tych form L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 59).
Zgodnie z kolei z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co oznacza, jak wskazano w zaskarżonym wyroku, że gdyby nie zastosowano żadnych środków egzekucyjnych, zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku VAT za lipiec 2002 r. przedawniłoby się 31 grudnia 2007 r.
Zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Regulacja zawarta w art. 70 § 4 O.p., która jednoznacznie uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia, od zawiadomienia o nim podatnika, wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego tak długo nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Przerwanie biegu terminu przedawnienia oznacza, że po zaistnieniu przesłanki przerywającej bieg tego terminu biegnie on na nowo od dnia ściśle określonego w komentowanym przepisie. Po przerwaniu na nowo zatem rozpoczyna bieg 5-letni termin przedawnienia, bez względu na to, jaki okres upłynął do momentu przerwania jego biegu. Przerwa biegu terminu przedawnienia następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Środkiem egzekucyjnym, zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., jest m.in. egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, renty, emerytury, rachunków bankowych, z papierów wartościowych, z weksla, z ruchomości i nieruchomości.
Słusznie zatem uznał sąd pierwszej instancji, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za lipiec 2002r. objętego tytułem wykonawczym [...]. Z prawidłowo dokonanych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej należnej skarżącej z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym na poczet należności objętej tytułem wykonawczym z dnia 18 października 2007 r. Zawiadomienie powyższe zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 5 maja 2016 r., a zatem z tym dniem doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. Termin biegu przedawnienia powyższej należności rozpoczął zatem swój bieg na nowo od dnia 6 maja 2016 r. i jeżeli nie zaistniały okoliczności przerywające lub zawieszające ten bieg, termin przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. upłynął dopiero w dniu 5 maja 2021 r.
Należy także zauważyć, że zgodnie z treścią art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 632/21, z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 204/08).
Dlatego też w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy okoliczność, że zajęcie dotyczyło wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w innej sprawie, w której Naczelnik Urzędu Skarbowego jest równocześnie organem egzekucyjnym, nie czyni tego zajęcia bezskutecznym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zgłoszonych w ramach skargi kasacyjnej, a dotyczących kwestii potrącenia zaznaczyć należy, że znajdują się one poza zakresem sprawy będącej przedmiotem kontroli kasacyjnej. Zaskarżony wyrok WSA w Łodzi dotyczył bowiem postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy sąd pierwszej instancji kontrolował legalność aktu administracyjnego dotyczącego zagadnień o charakterze proceduralnym, a podjętego w ramach toczącego się już postępowania egzekucyjnego. Rolą sądu było zatem ustalenie, czy kontynuowanie postępowania egzekucyjnego było zgodne z prawem, czy nie zaistniała któraś z ustawowych przesłanek obligujących organ do umorzenia postępowania.
Tak zakreślony przedmiot kontroli sądowej przed sądem pierwszej instancji determinuje również zakres dopuszczalnego postępowania kasacyjnego. Wbrew intencjom kasatora nie może ono dotyczyć zagadnień poprzedzających postępowanie egzekucyjne (ewentualność zastosowania art. 64 Ordynacji podatkowej).
Zgodnie bowiem z treścią art. 64 § 1 zobowiązania podatkowe oraz zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa podlegają, na wniosek podatnika, potrąceniu z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa z tytułu: prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego; prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 lub art. 4172 Kodeksu cywilnego; nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami; odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, uzyskanego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego; odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu Państwa Polskiego; odszkodowania orzeczonego w decyzji organu administracji rządowej. Potrącenie jest możliwe na wniosek podatnika i z urzędu. W przypadku postępowania wszczętego na wniosek podatnika potrącenie następuje w drodze postanowienia organu podatkowego. Potrącenie następuje z dniem złożenia wniosku podatnika, który został uwzględniony. O odmowie dokonania potrącenia organ podatkowy orzeka w formie decyzji. Potrącenia z urzędu może (ale nie musi) dokonać organ podatkowy. Decyduje o tym w ramach uznania administracyjnego. Potrącenie z urzędu wymaga wydania postanowienia. Dzień wydania tego postanowienia jest dniem dokonania potrącenia (L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 64).
Tym bardziej w ramach rozpoznawanej sprawy sąd nie może odnosić się do zdarzeń o charakterze cywilnoprawych. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej nie istnieją podstawy do zastosowania w rozpoznawanej sprawie instytucji potrącenia uregulowanej w art. 498 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z treścią którego gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Egzekucja administracyjna stanowi bowiem obszar uregulowany prawem publicznym. Zapewni to dłużnikowi należności publicznych ochronę proceduralną pozwalająca na zaspokojenie wierzyciela wyłącznie w przewidzianym przez ustawę trybie. Nie ma tutaj mowy o relacjach o charakterze umownym jakie właściwe są prawu prywatnemu. Dlatego też zajęcie wierzytelności w ramach procedury u.p.e.a. jest instytucją odrębną od instytucji potrącenia uregulowanej w kodeksie cywilnym i w żadnym razie nie może być z nią utożsamiane.
Z tych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące potrącenia należy uznać za oczywiście chybione, bowiem co należy jeszcze raz podkreślić pozostają one poza przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem dotyczy ona kontroli legalności odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie całokształtu hipotetycznych stosunków zobowiązaniowych, które mogłoby łączyć skarżącą z organami administracji. Ich konstrukcja wyklucza możliwość skutecznego podważenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji.
Należy także zwrócić uwagę, że skarżąca powołując się na wyrok NSA z 30 października 2018 roku o sygn. II FSK 3187/16, nie uwzględnia faktu, że wyrok ten został wydany w oparciu o wniosek skarżącej z dnia 7 sierpnia 2015 r., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadał wiedzy o środkach egzekucyjnych zastosowanych po tej dacie, tj. w latach następnych, a w konsekwencji w/w wyrok dotyczył stanu faktycznego obowiązującego na dzień - kontrolowanego w instancji kasacyjnej - orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że za niezasadne należy także uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku nieuzasadnionego zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, naruszenia przepisów postępowania jakich dopuściły się organy (co w przedmiotowej sprawie miało istotne znaczenie la sprawy), a mianowicie: art. 6, 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 59 § 1 u.p.e.a. Sformułowane przez autora skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w istocie sprowadzają się do nieuwzględnienia przez sąd pierwszej instancji zarzutów prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednak i zarzut ten należy uznać za pozbawiony uzasadnionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie. Zawiera bowiem: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. To zaś, że uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji nie zgodzono się z oceną skarżącej, nie stanowi skutecznej podstawy do uznania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. za zasadny. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bowiem przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tej regulacji można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do ustaleń i ocen prawnych prezentowanych przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polega wyłącznie na zweryfikowaniu, czy uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie prawem wymagane elementy (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 1948/21, z dnia 28 marca 2023 III OSK 2009/21).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
SWSA (del.) Mirella Łent SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski