III FSK 183/24

III FSK 183/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Paweł Borszowski /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1078/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 § 2 pkt 6 lit. b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant asystent sędziego Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1078/23 w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 marca 2023 r., nr 1401-IEE1.7192.1.15.2023.3.MK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 października 2023 r., III SA/Wa 1078/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. N. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ") z 2 marca 2023 r., nr 1401-IEE1.7192.1.15.2023.3.MK, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżonym postanowieniem z 2 marca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 30 grudnia 2022 r., w którym oddalone zostały zarzuty Skarżącego, złożone w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres wrzesień-grudzień 2014 r. Organy stwierdziły, że Skarżący nie dotrzymał terminu płatności trzech kolejnych rat (płatnych odpowiednio: do 1 sierpnia 2022 r., do 30 sierpnia 2022 r. oraz do 30 września 2022 r.), co spowodowało wygaszenie decyzji o rozłożeniu zaległości na raty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów, że wskutek braku terminowego regulowania płatności trzech kolejnych rat, zgodnie z decyzją o rozłożeniu zaległości na raty, decyzja ta uległa wygaszeniu, a więc w sprawie nie zachodzi przypadek określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.; dalej: ,,u.p.e.a."). Sąd odwołał się przy tym do art. 259 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm., dalej: "o.p."), z którego wynika, że decyzja o rozłożeniu na raty wygasa - z mocy prawa - w razie niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa w zakresie wszystkich niezapłaconych rat.
Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego.
Zaskarżonemu w całości wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. "art. 33 § 1 pkt 6b" u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej przez Organ z naruszeniem ustawy, co przejawia się w pominięciu przez organ egzekucyjny wydanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 4 grudnia 2020 r., w przedmiocie rozłożenia na raty zaległego podatku od towarów i usług (VAT) w łącznej kwocie 1 164 570,00 zł wraz z odsetkami 619 083,00 zł za okres od stycznia do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do grudnia 2014 r., zmienionej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 27 czerwca 2022 r. i nieuwzględnienia okoliczności terminowego regulowania ustalonych rat przez Skarżącego.
W oparciu o ten zarzut pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Ponadto, wniósł o możliwość dostarczania pism procesowych w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej sądu oraz doręczanie pism sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a także o udostępnianie akt sprawy w systemie teleinformatycznym sądu.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać sprawy w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych. Granice kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku wyznaczają wskazane przez stronę skarżącą naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować stron postępowania i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (zob. np. wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11). Sąd kasacyjny nie może również modyfikować uzasadnienia zarzutów kasacyjnych pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., II FSK 1079/13).
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a jedyny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia "art. 33 § 1 pkt 6b" (sic!) u.p.e.a., nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej nie postawiono odpowiednich zarzutów dotyczących ustaleń stanu faktycznego, których w tej sprawie dokonały organy administracyjne. Zgodnie z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Chcąc zatem zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane w postępowaniu egzekucyjnym, należy wskazać na naruszenie odpowiednich przepisów u.p.e.a. lub k.p.a., które regulują postępowanie dowodowe. Takim przepisem nie jest "art. 33 § 1 pkt 6b" u.p.e.a. Pomijając fakt, że taki przepis nie istnieje, a autorowi skargi kasacyjnej chodziło zapewne o art. 33 § 2 pkt 6 lit. b u.p.e.a., należy wyjaśnić, że przywołana regulacja prawna wskazuje na uprawnienie zobowiązanego do złożenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w przypadku braku wymagalności obowiązku w związku z rozłożeniem na raty spłaty należności pieniężnej. "Brak wymagalności obowiązku w związku z rozłożeniem na raty spłaty należności pieniężnej" jest okolicznością faktyczną, której zaistnienie uzasadnia zastosowanie art. 33 § 2 pkt 6 lit. b u.p.e.a. Przepis ten nie reguluje jednak sposobu ustalania tej okoliczności faktycznej. Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. b u.p.e.a. nie jest zatem wystarczający do podważenia ustaleń stanu faktycznego, których w tej sprawie dokonały organy administracyjne i które sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Oznacza to, że tymi ustaleniami związany jest Naczelny Sąd Administracyjny.
Z niepodważonych ustaleń stanu faktycznego wynika natomiast, że Skarżącemu rozłożono sporną zaległość na 12 rat, z terminem spłaty ostatniej raty 30 maja 2023 r. Terminy płatności kolejno II, III i IV raty przypadały odpowiednio na: 1 sierpnia 2022 r., 30 sierpnia 2022 r. oraz 30 września 2022 r. Płatności II i III raty Skarżący dokonał 31 sierpnia 2022 r., natomiast kwotę IV raty wpłacił 16 października 2022 r. (s. 7 verte uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W tej sytuacji sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że brak terminowego uiszczeniu trzech kolejnych rat (II, III oraz IV) skutkował z mocy prawa wygaśnięciem decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty. Wynika to wprost z art. 259 § 1a o.p., który w stanie prawnym adekwatnym do realiów tej sprawy stanowił, że w razie niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty w zakresie wszystkich niezapłaconych rat. W piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, który podziela również Naczelny Sąd Administracyjny, że art. 259 o.p., zawiera unormowanie dotyczące tych przypadków wygaśnięcia decyzji podatkowych, które nie wymagają potwierdzenia tego faktu odrębną decyzją (M. Niezgódka-Medek, komentarz do art. 259 o.p. [w:] S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, WKP 2024).
Należy zatem podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że niedotrzymanie przez Skarżącego terminu płatności trzech kolejnych rat z mocy prawa skutkowało wygaśnięciem decyzji o rozłożeniu płatności podatku na raty, a w konsekwencji wymagalnością niezapłaconego podatku i możliwością jego egzekwowania w postępowaniu egzekucyjnym. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, organy egzekucyjne nie pominęły decyzji o rozłożeniu na raty zaległego podatku, ale prawidłowo oceniły, że decyzje te wygasły.
Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. b u.p.e.a (błędnie sformułowany jako "art. 33 § 1 pkt 6b").
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Dominik Gajewski Wojciech Stachurski Paweł Borszowski