Orzeczenie · 2023-03-28

III FSK 1808/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-03-28
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjneczynności egzekucyjneskarga kasacyjnaNSAzarządzenie zabezpieczającedoręczeniapełnomocnikprawo procesoweprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Spółka zarzucała Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe uzasadnienie), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (brak uchylenia postanowienia mimo naruszenia k.p.a. i u.p.e.a.) oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 5 u.o.k.s. w zw. z art. 53 § 1 o.p. (nierozpoznanie zarzutu dotyczącego okresu postępowania kontrolnego). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I u.p.e.a., w tym dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) oraz skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.). Sąd wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem obrony zobowiązanego, a skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy do kwestionowania wyłącznie poprawności określonej czynności, a nie podstaw i przebiegu postępowania. W związku z tym, zarzuty dotyczące braku podstaw do wystawienia zarządzenia zabezpieczającego czy wadliwego naliczania odsetek nie mogły być skutecznie podnoszone w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Odnosząc się do zarzutu wadliwego doręczenia zarządzeń zabezpieczających z pominięciem pełnomocnika, NSA stwierdził, że postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania rozpoznawczego, a umocowanie pełnomocnika w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym nie rozciąga się na postępowanie egzekucyjne. Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu, w którym podatnik nie uzyskał jeszcze statusu zobowiązanego, byłoby wadliwe. Sąd uznał również za niezasadny zarzut przedwczesnego wystawienia zawiadomienia o zajęciu, wskazując, że wydanie postanowienia przez prokuratora nie wpływało na możliwość wniesienia zarzutów, a spółka miała prawo zaskarżyć to postanowienie do sądu powszechnego, czego nie uczyniła. NSA uznał także, że uzasadnienie wyroku WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., a pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania również okazały się chybione. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja subsydiarnego charakteru skargi na czynność egzekucyjną i zakresu stosowania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a także kwestia reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między skargą na czynność a zarzutami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na czynność egzekucyjną (zabezpieczającą) może być podstawą do kwestionowania podstaw i przebiegu postępowania egzekucyjnego, czy też służą do tego wyłącznie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy do kwestionowania wyłącznie poprawności określonej czynności egzekucyjnej, a nie podstaw i przebiegu postępowania. Do kwestionowania podstaw i przebiegu postępowania służą zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy o zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.) są podstawowym środkiem obrony zobowiązanego, a skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.) jest środkiem subsydiarnym, który nie może być wykorzystywany do kwestionowania kwestii, które powinny być przedmiotem zarzutów.

Czy umocowanie pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym rozciąga się na postępowanie egzekucyjne (zabezpieczające)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umocowanie pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym nie rozciąga się na postępowanie egzekucyjne (zabezpieczające), które jest odrębnym postępowaniem.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania rozpoznawczego, a zatem umocowanie pełnomocnika z wcześniejszego etapu nie jest skuteczne w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnik może być ustanowiony w postępowaniu egzekucyjnym dopiero po jego wszczęciu.

Czy wystawienie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym przedwcześnie, przed ustosunkowaniem się do zarządzeń zabezpieczenia przez dłużnika zajętej wierzytelności, stanowi wadę postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fakt wydania przez Prokuratora postanowienia stanowiącego realizację zajęcia po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie wpływa na możliwość skorzystania z prawa do wniesienia zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza gdy spółka miała możliwość zaskarżenia postanowienia prokuratora do sądu powszechnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał zarzut przedwczesnego wystawienia zawiadomienia za niezasadny, ponieważ okoliczności związane z realizacją zajęcia przez prokuratora nie pozbawiły spółki prawa do wniesienia zarzutów, a spółka nie skorzystała z możliwości zaskarżenia postanowienia prokuratora.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 745/19.

Przepisy (28)

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 173

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.k.s. art. 24 § ust. 5

Ustawa o kontroli skarbowej

o.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia. • Naruszenie art. 154 § 1 i art. 29 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego wystawienia zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym w oparciu o nieprawidłowo wydane zarządzenia zabezpieczenia. • Naruszenie art. 29 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego wadliwego wystawienia zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym w oparciu o nieprawidłowo doręczone zarządzenia zabezpieczenia. • Naruszenie art. 29 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego wystawienia zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym przedwcześnie. • Niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5 u.o.k.s. w zw. z art. 53 § 1 o.p., w zw. z art. 29 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie zarzutu dotyczącego okresu postępowania kontrolnego przy kalkulacji odsetek. • Niewłaściwe zastosowanie art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego sporządzenia wadliwego uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynność egzekucyjną jest subsydiarnym środkiem prawnym • nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia • umocowanie pełnomocnika strony, ustanowionego w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nie rozciąga się na postępowanie egzekucyjne

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Paweł Borszowski

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja subsydiarnego charakteru skargi na czynność egzekucyjną i zakresu stosowania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a także kwestia reprezentacji przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między skargą na czynność a zarzutami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące postępowania egzekucyjnego, które są istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Skarga na czynność egzekucyjną czy zarzuty? NSA wyjaśnia, jak skutecznie bronić się przed egzekucją administracyjną.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst