Orzeczenie · 2022-11-09

III FSK 1767/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-09
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczymajątek wspólnyodpowiedzialność małżonkapostępowanie egzekucyjnepodatkiNSAskarga kasacyjnakoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 1a pkt 20, art. 26, art. 27 u.p.e.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., twierdząc, że jego małżonka nie powinna być traktowana jako zobowiązana i wpisana do tytułu wykonawczego, co miało prowadzić do rozszerzenia odpowiedzialności na majątek wspólny. Zarzucał również naruszenie art. 27c u.p.e.a. oraz art. 134 § 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a. W zakresie prawa materialnego, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 27c u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z przedawnieniem zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że definicja legalna zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) obejmuje osobę fizyczną, która nie wykonała obowiązku pieniężnego. Wskazanie w tytule wykonawczym danych zobowiązanego (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) jest konsekwencją tego statusu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował pojęcie zobowiązanego w stosunku do skarżącego, a jego małżonkę zakwalifikował jako małżonkę zobowiązanego. NSA potwierdził, że zgodnie z art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. W kwestii przedawnienia, NSA podzielił stanowisko WSA i organu, że zobowiązania za lata 2013-2017 nie uległy przedawnieniu, a zobowiązanie za 2012 r. nie przedawniło się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków, w szczególności stosowania art. 27c u.p.e.a. oraz statusu małżonka zobowiązanego w tytule wykonawczym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego, gdzie jeden z małżonków jest zobowiązanym, a drugi nie jest podatnikiem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy małżonka zobowiązanego, który nie jest podatnikiem, powinna być wpisana do tytułu wykonawczego w celu prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji z majątku wspólnego, tytuł wykonawczy obejmuje oboje małżonków. Wpisanie małżonki do tytułu wykonawczego nie oznacza rozszerzenia jej osobistej odpowiedzialności, lecz umożliwia skuteczne prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego.

Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez błędne zastosowanie definicji zobowiązanego i przepisów dotyczących tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zobowiązanego i tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Definicja zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) obejmuje osobę fizyczną niebędącą podatnikiem, która nie wykonała obowiązku pieniężnego. Wpisanie małżonki do tytułu wykonawczego w celu egzekucji z majątku wspólnego jest zgodne z art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a.

Czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązania podatkowe za lata 2013-2017 nie uległy przedawnieniu, a zobowiązanie za 2012 r. nie przedawniło się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu, że termin przedawnienia nie upłynął, a w przypadku zobowiązania za 2012 r. zastosowano instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 27c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku egzekucji z majątku wspólnego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 20

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja legalna zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 26 § § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące wszczęcia egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 2 i 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Elementy tytułu wykonawczego, wskazanie zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych.

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w przypadkach szczególnie uzasadnionych.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tekst jednolity z 2018 r. poz. 1314.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 27c u.p.e.a. przez sąd pierwszej instancji, nakazujące wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku egzekucji z majątku wspólnego. • Brak naruszenia przepisów postępowania dotyczących definicji zobowiązanego i elementów tytułu wykonawczego. • Nieupłynięcie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1a) pkt 20, art. 26 § 1 i 2 oraz art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że małżonka zobowiązanego ma status zobowiązanego i powinna być wpisana w tytule wykonawczym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 27c) u.p.e.a. przez błędne uznanie, że podstawą wpisu do tytułu wykonawczego małżonki zobowiązanego jest art. 27c) u.p.e.a. • Naruszenie art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść Skarzącego. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej podziału odpowiedzialności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 27c u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. poprzez wydanie niezgodnego z prawem i niewłaściwego orzeczenia w zakresie zobowiązań podatkowych przedawnionych.

Godne uwagi sformułowania

Kwalifikacja danego podmiotu jako zobowiązanego powoduje określone konsekwencje normatywne, w tym także jego wskazanie w tytule wykonawczym. • Jeżeli egzekucja administracyjna ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków. • Nie sposób bowiem uznać stwierdzenia, że kwestionowane orzeczenie zostało wydane na niekorzyść Skarzącego, skoro w tytule wykonawczym jednoznacznie wskazano, że Skarżący ma status zobowiązanego, zaś jego małżonka jest kwalifikowana jako małżonka zobowiązanego.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Paweł Borszowski

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków, w szczególności stosowania art. 27c u.p.e.a. oraz statusu małżonka zobowiązanego w tytule wykonawczym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego, gdzie jeden z małżonków jest zobowiązanym, a drugi nie jest podatnikiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest odpowiedzialność majątkowa małżonków. Interpretacja przepisów może mieć praktyczne znaczenie dla wielu podatników i ich rodzin.

Czy Twoja małżonka odpowiada za Twoje długi podatkowe? NSA wyjaśnia zasady egzekucji z majątku wspólnego.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst