III FSK 1767/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 1a pkt 20, art. 26, art. 27 u.p.e.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., twierdząc, że jego małżonka nie powinna być traktowana jako zobowiązana i wpisana do tytułu wykonawczego, co miało prowadzić do rozszerzenia odpowiedzialności na majątek wspólny. Zarzucał również naruszenie art. 27c u.p.e.a. oraz art. 134 § 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a. W zakresie prawa materialnego, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 27c u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z przedawnieniem zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że definicja legalna zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) obejmuje osobę fizyczną, która nie wykonała obowiązku pieniężnego. Wskazanie w tytule wykonawczym danych zobowiązanego (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) jest konsekwencją tego statusu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował pojęcie zobowiązanego w stosunku do skarżącego, a jego małżonkę zakwalifikował jako małżonkę zobowiązanego. NSA potwierdził, że zgodnie z art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. W kwestii przedawnienia, NSA podzielił stanowisko WSA i organu, że zobowiązania za lata 2013-2017 nie uległy przedawnieniu, a zobowiązanie za 2012 r. nie przedawniło się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków, w szczególności stosowania art. 27c u.p.e.a. oraz statusu małżonka zobowiązanego w tytule wykonawczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego, gdzie jeden z małżonków jest zobowiązanym, a drugi nie jest podatnikiem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy małżonka zobowiązanego, który nie jest podatnikiem, powinna być wpisana do tytułu wykonawczego w celu prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji z majątku wspólnego, tytuł wykonawczy obejmuje oboje małżonków. Wpisanie małżonki do tytułu wykonawczego nie oznacza rozszerzenia jej osobistej odpowiedzialności, lecz umożliwia skuteczne prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez błędne zastosowanie definicji zobowiązanego i przepisów dotyczących tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zobowiązanego i tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Definicja zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) obejmuje osobę fizyczną niebędącą podatnikiem, która nie wykonała obowiązku pieniężnego. Wpisanie małżonki do tytułu wykonawczego w celu egzekucji z majątku wspólnego jest zgodne z art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a.
Czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązania podatkowe za lata 2013-2017 nie uległy przedawnieniu, a zobowiązanie za 2012 r. nie przedawniło się z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu, że termin przedawnienia nie upłynął, a w przypadku zobowiązania za 2012 r. zastosowano instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku egzekucji z majątku wspólnego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja legalna zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 26 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące wszczęcia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Elementy tytułu wykonawczego, wskazanie zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych.
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów w przypadkach szczególnie uzasadnionych.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
u.p.e.a. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tekst jednolity z 2018 r. poz. 1314.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie art. 27c u.p.e.a. przez sąd pierwszej instancji, nakazujące wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku egzekucji z majątku wspólnego. • Brak naruszenia przepisów postępowania dotyczących definicji zobowiązanego i elementów tytułu wykonawczego. • Nieupłynięcie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1a) pkt 20, art. 26 § 1 i 2 oraz art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że małżonka zobowiązanego ma status zobowiązanego i powinna być wpisana w tytule wykonawczym. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 27c) u.p.e.a. przez błędne uznanie, że podstawą wpisu do tytułu wykonawczego małżonki zobowiązanego jest art. 27c) u.p.e.a. • Naruszenie art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść Skarzącego. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej podziału odpowiedzialności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 27c u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt. 4 u.p.e.a. poprzez wydanie niezgodnego z prawem i niewłaściwego orzeczenia w zakresie zobowiązań podatkowych przedawnionych.
Godne uwagi sformułowania
Kwalifikacja danego podmiotu jako zobowiązanego powoduje określone konsekwencje normatywne, w tym także jego wskazanie w tytule wykonawczym. • Jeżeli egzekucja administracyjna ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka tytuł wykonawczy wystawia się na obojga małżonków. • Nie sposób bowiem uznać stwierdzenia, że kwestionowane orzeczenie zostało wydane na niekorzyść Skarzącego, skoro w tytule wykonawczym jednoznacznie wskazano, że Skarżący ma status zobowiązanego, zaś jego małżonka jest kwalifikowana jako małżonka zobowiązanego.
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków, w szczególności stosowania art. 27c u.p.e.a. oraz statusu małżonka zobowiązanego w tytule wykonawczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji z majątku wspólnego, gdzie jeden z małżonków jest zobowiązanym, a drugi nie jest podatnikiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej, jakim jest odpowiedzialność majątkowa małżonków. Interpretacja przepisów może mieć praktyczne znaczenie dla wielu podatników i ich rodzin.
“Czy Twoja małżonka odpowiada za Twoje długi podatkowe? NSA wyjaśnia zasady egzekucji z majątku wspólnego.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.