III FSK 175/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązania z tytułu podatku od spadków i darowizn. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc m.in. że otrzymane środki pieniężne nie stanowiły darowizny i nie ma podstaw do obawy niewykonania zobowiązania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania. Sąd odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów ustrojowych i procesowych, uznając je za nieskuteczne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że organy podatkowe zasadnie zastosowały instytucję zabezpieczenia na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniono to szeregiem okoliczności, w tym dynamiką zmian w stanie majątkowym skarżącej (darowizny, zbycie majątku, udzielenie pożyczki), wątpliwościami co do pochodzenia środków pieniężnych (potencjalna kradzież, fałszowanie dokumentów), a także historią egzekucji administracyjnych i sądowych oraz wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Sąd podkreślił, że sama wysokość przyszłego zobowiązania (ponad 3 mln zł) oraz fakt, że skarżąca nie posiada bieżących zobowiązań publicznoprawnych, nie eliminują uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy podatkowe działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a przybliżona kwota zobowiązania została ustalona na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacjach budzących wątpliwości co do pochodzenia środków i dynamiki zmian majątkowych podatnika, a także w kontekście przeszłych problemów z regulowaniem zobowiązań.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście zabezpieczenia. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją przesłanki uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, uzasadniające zastosowanie instytucji zabezpieczenia na majątku podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Obawę tę potwierdzają okoliczności takie jak darowizny dokonane przez skarżącą, unikanie opodatkowania otrzymanych środków, zbywanie majątku, przeszłe postępowania egzekucyjne oraz wysokość przyszłego zobowiązania.
Czy środki pieniężne otrzymane przez skarżącą od męża stanowiły darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygał ostatecznie o charakterze prawnym otrzymanych środków, ale uznał, że organ podatkowy uprawdopodobnił istnienie zobowiązania do zapłaty z tego tytułu na potrzeby postępowania zabezpieczającego.
Uzasadnienie
W postępowaniu zabezpieczającym istotne jest uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania, a nie jego ostateczne ustalenie. Organ podatkowy zebrał dowody wskazujące na wątpliwości co do charakteru transakcji i potencjalne unikanie opodatkowania.
Czy naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego przez Sąd pierwszej instancji uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego okazały się nieskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustrojowych, procesowych (art. 151, 145 p.p.s.a.) oraz materialnych (art. 33 Ordynacji podatkowej), uznając je za niezasadne w kontekście zebranego materiału dowodowego i prawidłowości zastosowania przepisów przez Sąd pierwszej instancji.
Przepisy (23)
Główne
o.p. art. 33 § § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 3, § 4 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przed terminem płatności na majątku podatnika jest dopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań lub dokonuje czynności zbywania majątku utrudniających egzekucję. Zabezpieczenia można dokonać w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania.
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji naruszającej przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi na decyzję naruszającą przepisy postępowania lub prawa materialnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Pomocnicze
o.p. art. 33c § § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe podejmują niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe dokonują oceny dowodów na podstawie swobodnego uznania, zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, potwierdzone dynamiką zmian majątkowych skarżącej, unikanie opodatkowania, zbywanie majątku, przeszłe egzekucje i wysokość przyszłego zobowiązania. • Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Otrzymane środki pieniężne nie stanowiły darowizny. • Brak dowodów i okoliczności sugerujących obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. • Sytuacja majątkowa skarżącej jest stabilna. • Fakt dochodzenia należności w przeszłości i zakończenie postępowania upadłościowego nie mogą wpływać na bieżącą ocenę sytuacji majątkowej. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 33 o.p.) i procesowego (art. 145, 151 p.p.s.a., art. 1, 2 p.u.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
dynamika zmian w zakresie stanu majątkowego skarżącej i wydatkowania środków pieniężnych potwierdza uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego • organy podatkowe zasadnie uznały, że dynamika zmian w zakresie stanu majątkowego skarżącej i wydatkowania środków pieniężnych potwierdza uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego • w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia istotnym jest, aby przybliżona wartość przyszłego zobowiązania oparta była na danych dostępnych i posiadanych przez organ podatkowy na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacjach budzących wątpliwości co do pochodzenia środków i dynamiki zmian majątkowych podatnika, a także w kontekście przeszłych problemów z regulowaniem zobowiązań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście zabezpieczenia. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na znaczną kwotę i zawiera elementy wskazujące na potencjalne unikanie opodatkowania oraz skomplikowane transakcje majątkowe, co czyni ją interesującą z perspektywy praktyki podatkowej.
“Czy przeszłe problemy z długami i darowizny od męża mogą oznaczać utratę majątku przez zabezpieczenie podatkowe?”
Dane finansowe
WPS: 3 153 144 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.