III FSK 1679/23

III FSK 1679/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski
Jolanta Sokołowska /sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wr 223/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-08-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 183 § 1, art. 176 § 1, art. 174 pkt 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2012 poz 749
art. 70 § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 12 lit. a), art. 110c § od 1 do 4.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 223/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2023 r., nr 0201-IOD1.4121.2.2022 w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 223/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA) oddalił skargę Gminy [...] (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 16 stycznia 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy wraz z odsetkami.
Skargę kasacyjną wniosła Skarżąca. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) poprzez wskazanie, że należności z terminem płatności w:
a) 2013 r. przedawniają się w dniu 5 maja 2023 r., w sytuacji gdy przedawniają się one w dniu 31 grudnia 2018 r.,
b) 2014 r. przedawniają się w dniu 5 maja 2023 r., w sytuacji gdy przedawniają się one w dniu 31 grudnia 2019 r.,
c) 2015 r. przedawniają się w dniu 5 maja 2023 r., w sytuacji gdy przedawniają się one w dniu 31 grudnia 2021 r.;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) art. 70 § 4 O.p. w związku z art. 1a pkt 12) lit. a) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz art. 110c § od 1 do 4 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w stosunku do spadkodawcy doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, w sytuacji gdy nie miało to miejsca, co potwierdza brak wpisów w dziale III księgi wieczystej nr [...].
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Mając na uwadze zakres zarzutów skargi kasacyjnej i sposób w jaki je uzasadniono przypomnieć trzeba, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego wynikającym z art. 176 § 1 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.
W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Zastrzec trzeba, że poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (w tym niewłaściwego jego zastosowania) nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji za miarodajne. Kwestie dotyczące ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania podatkowego.
Zarzut, który nie został uzasadniony zgodnie z wymogami określonymi w przywołanych przepisach uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 O.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak nie podano ani sposobu w jaki, zdaniem Skarżącej, został naruszony ten przepis, ani nie uzasadniono tego zarzutu. Pozostaje więc stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała, aby WSA przyjął, inny niż określony w art. 70 § 1 O.p., pięcioletni termin przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dodać można, że przyjęcie przez WSA, iż określony w art. 70 § 1 O.p. termin przedawniania uległ zawieszeniu lub przerwaniu nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 1a pkt 12 lit. a) i art. 110c § od 1 do 4 u.p.e.a., przede wszystkim zauważenia wymaga, że art. 70 § 4 O.p. jest przepisem prawa materialnego, więc Skarżąca błędnie zakwalifikowała go do przepisów postępowania. W związku z tym należało wskazać, czy zdaniem Skarżącej został on naruszony przez błędną wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie. Nie uczyniono tego, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ograniczono się do przytoczenia treści tego przepisu. Tak też uczyniono odnośnie do art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a.
Zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Organy i WSA przyjęli, że został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości oraz że podatnik został powiadomiony o zastosowaniu tego środka w dacie jego dokonania, tj. 4 maja 2016 r. Natomiast Skarżąca twierdzi, że nie doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego. Jednak w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów postępowania, poprzez które można doprowadzić do podważenia stanu faktycznego przyjętego przez WSA za miarodajny. Pozostaje więc wiążący stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku, a skoro według niego zostały spełnione przesłanki z art. 70 § 4 O.p., to zarzut kasacyjny naruszenia tego przepisu trzeba uznać za niezasadny.
Tak też należy ocenić zarzut naruszenia art. 110c § od 1 do 4 u.p.e.a. Tu również Skarżąca poprzestała na przytoczeniu treści tych przepisów. Nie wykazała sposobu, w jaki jej zdaniem każdy z tych przepisów został naruszony. Z kontekstu wypowiedzi Skarżącej można wysnuć wniosek, iż jej zdaniem nie zostało doręczone wezwanie, o którym stanowi § 2 art. 110c.Tymaczesm według ustaleń organu i WSA wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną zostało doręczone podatnikowi dnia 4 maja 2016 r. i ta okoliczność nie została podważona skargą kasacyjną.
W myśl postanowień § 4 art. 110c u.p.e.a. zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia zobowiązanemu wezwania, o którym mowa w § 2. Wobec przyjętych przez WSA ustaleń faktycznych, przepis ten ma przesądzające znaczenie dla wyniku sprawy. Skoro bowiem doszło do skutecznego zajęcia nieruchomości, a przy tym podatnik został o tym zawiadomiony, to została spełniona przesłanka z art. 70 § 4 O.p., czyli doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
sędzia D. Gajewski sędzia S. Presnarowicz sędzia J. Sokołowska
.