III FSK 544/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-08-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
klauzula wykonalnościegzekucja administracyjnakoszty sądowesąd administracyjnysąd rejonowykompetencje sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania cywilnego

NSA odrzucił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi, wskazując, że nie leży to w jego kompetencjach, a jedynie sądy rejonowe mogą nadawać klauzule wykonalności tytułom egzekucyjnym sądu administracyjnego w określonych przypadkach.

Skarżący złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi NSA, który uchylił postanowienia organu egzekucyjnego i zasądził zwrot kosztów. Sąd uznał, że rozpoznanie takiego wniosku nie należy do jego właściwości. Zgodnie z przepisami, klauzule wykonalności tytułom egzekucyjnym sądu administracyjnego nadają sądy rejonowe, a NSA nie ma takich kompetencji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek S. B. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi NSA z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 544/24. Wyrok ten uchylił zaskarżone postanowienia organu egzekucyjnego oraz postanowienie poprzedzające, a także zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego wniósł o nadanie klauzuli wykonalności, argumentując, że organ uchyla się od obowiązku zwrotu kosztów. Sąd administracyjny stwierdził jednak, że rozpoznanie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nie należy do jego kompetencji. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te sprawują kontrolę działalności administracji, jednak instytucja nadania klauzuli wykonalności wyrokowi nie jest przewidziana w tej ustawie. Jedynie w przypadku niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzonych kosztów sądowych, zastosowanie znajduje Kodeks postępowania cywilnego, który stanowi, że klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. W związku z brakiem właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania wniosku, został on odrzucony na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do nadawania klauzuli wykonalności wyrokom sądu administracyjnego w zakresie zasądzonych kosztów sądowych. Kompetencję tę posiadają sądy rejonowe.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji nadania klauzuli wykonalności wyrokowi. W przypadku niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzonych kosztów sądowych, zastosowanie znajduje Kodeks postępowania cywilnego, który w art. 781 § 2 stanowi, że klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 781 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 63

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 228

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak właściwości NSA do nadawania klauzuli wykonalności wyrokom sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

żaden przepis tej ustawy nie przewiduje instytucji nadawania klauzuli wykonalności wyroku klauzule wykonalności orzeczeniom sądu administracyjnego, tylko w określonym wyżej przypadku dotyczącym zasądzonych kosztów sądowych, nadaje sąd rejonowy

Skład orzekający

Bogusław Woźniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania wniosków o nadanie klauzuli wykonalności wyrokom sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi sądu administracyjnego w kontekście zasądzonych kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z nadawaniem klauzuli wykonalności, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 544/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 868/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-10-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1, art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku S. B. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 544/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 868/23 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 maja 2023 r. nr 2401-IEE.7192.191.2023.5/AZ UNP: 2401-23-118456 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 544/24, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej S. B., uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 868/23 w całości, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 26 maja 2023 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z 13 kwietnia 2023 r. wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz S. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z 6 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 544/24 Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w pkt 3 sentencji wyroku z 13 marca 2025 r. w zakresie dotyczącym zasądzonej kwoty na rzecz skarżącej.
Pismem z 1 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 544/24, a następnie przesłanie na adres Kancelarii wyroku zaopatrzonego w klauzulę, albowiem organ uchyla się od obowiązku zwrotu zasądzonych kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wniosek podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione.
Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie zaś z art. 63 p.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Nadto zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego należy go odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 858/16 i 19 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 652/22).
W ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o klauzuli wykonalności jest mowa jedynie w art. 228 p.p.s.a., gdy chodzi o ściąganie grzywien (orzeczonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 55 § 1, art. 112, art. 154, art. 293 § 2 p.p.s.a.) i kosztów sądowych (opłat sądowych – wpisu i opłaty kancelaryjnej, jak i zwrotu wydatków) będących dochodami budżetu państwa. Te należności podlegają jednak egzekucji sądowej bez nadawania prawomocnemu orzeczeniu klauzuli wykonalności. Ponadto żaden przepis tej ustawy nie przewiduje instytucji nadania klauzuli wykonalności wyroku, a co za tym idzie możliwości rozpoznania takiego środka przez sąd administracyjny.
Jedynie w przypadku niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzonych wyrokiem kosztów sądowych stosuje się regulację zawartą w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2024, poz. 1568 ze zm., dalej jako: "k.p.c."), która w art. 781 § 2 stanowi, że tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego oraz innym tytułom klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Jeżeli tej właściwości nie można ustalić, klauzulę nadaje sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja, a gdy wierzyciel zamierza wszcząć egzekucję za granicą - sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł został sporządzony.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozpoznanie wniosku skarżącej nie należy do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż klauzule wykonalności orzeczeniom sądu administracyjnego, tylko w określonym wyżej przypadku dotyczącym zasądzonych kosztów sądowych, nadaje sąd rejonowy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI