III FSK 1674/23

III FSK 1674/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /sprawozdawca/
Bogusław Woźniak
Jacek Pruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 185/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 185/23 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 2401-IEE.711.1127.2022.2/AZ UNP: 2401-22-277287 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 4 listopada 2022 r. nr 2426-SEE.711.1.2022. 9354.PW, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz S. B. kwotę 1020 (słownie: tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 11 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 185/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2022 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
1.2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r., obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie należności głównej 349.060,00 zł. Zawiadomieniem z 2 września 2019 r. zajął wierzytelności zobowiązanej z rachunku bankowego w B. S.A. Pismem z 11 lutego 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przesłał do Naczelnika postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2020 roku sygn. akt I SA/GI1050/19 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej przez skarżącą i W. B. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 16 maja 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.
W związku z powyższym organ egzekucyjny postanowieniem z 13 lutego 2020 r., działając na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej: "u.p.e.a.") o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił wspomniane postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z 12 lipca 2022 r., Naczelnik sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu z 13 lutego 2020 r., polegającą na błędnym wskazaniu podstawy prawnej zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że w postanowieniu z 13 lutego 2020 r. jako podstawę prawną wskazał błędnie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., natomiast powinien być wskazany art. 56 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Na powyższe postanowienie, skarżąca złożyła zażalenie. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponadto pismem z 2 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.
Dyrektor postanowieniem z 8 września 2022 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z 12 lipca 2022 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.
Postanowieniem z 8 września 2022 roku organ nadzoru wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r. Następnie Dyrektor postanowieniem z 17 października 2022 r. stwierdził nieważność postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r.
Na to postanowienie, skarżąca złożyła zażalenie w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienie Naczelnika.
Naczelnik postanowieniem z 4 listopada 2022 r. zawiesił postępowanie w sprawie złożonego wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu wydania przez Dyrektora ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 13 lutego 2020 r. Na to postanowienie skarżąca, działając przez adwokata wniosła zażalenie.
Postanowieniem z 21 grudnia 2022 r. Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu nadzoru z 17 października 2022 r., którym stwierdził nieważność postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem z 28 grudnia 2022 r. Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 4 listopada 2022 r., którym organ egzekucyjny zawiesił postępowanie w sprawie złożonego wniosku dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r., do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 13 lutego 2020 r.
Na postanowienie z 28 grudnia 2022 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, argumentując, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023, poz. 775, dalej: "k.p.a."), a mianowicie; 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. ostatecznego rozstrzygnięcia Dyrektora w sprawie nieważności postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r., 3) zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte na dzień wydania postanowienia przez Naczelnika, tj. 4 listopada 2022 roku.
Zdaniem sądu pierwszej instancji zasadnie twierdził Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, że w rozpoznawanej sprawie zagadnieniem wstępnym była zatem kwestia wydania przez Dyrektora ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 r. W konsekwencji skargę oddalono.
1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości w oparciu o art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi i w konsekwencji uchylenie postanowień organów pierwszej i drugiej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 133 p.p.s.a. w zw. z. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia oraz brak rozpatrzenia przez sąd wszystkich podnoszonych przez stronę kwestii, wniosków i wybiórczego potraktowania zarzutów skutkujące niedostrzeżeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji ww. przepisów poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe oraz bezzasadne zastosowanie skutkujące bezzasadnym i błędnym ustaleniem, że wydane postanowienie, mocą którego, zawieszono postępowanie w sprawie złożonego przez pełnomocnika wniosku dot. umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego 29 sierpnia 2019 r. do czasu wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tut. organu egzekucyjnego z 13 lutego 2020 r.'' jest prawidłowe, nie jest dotknięte wadą, ma swoje uzasadnienie w stanie prawnym oraz faktycznym sprawy podczas gdy niniejsze postępowanie w sprawie wniosku z dnia 2 sierpnia 2022 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. pozostaje całkowicie niezależne od postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 13 października 2020 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co czyni postanowienie bezzasadnym;
2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 133 p.p.s.a. w zw. z. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia oraz brak rozpatrzenia przez sąd wszystkich podnoszonych przez stronę kwestii, wniosków i wybiórczego potraktowania zarzutów skutkujące niedostrzeżeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji ww. przepisów poprzez uznanie. za prawidłowe działanie organu polegające na niewyznaczeniu stronie terminu celem umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a co za tym idzie uniemożliwienie stronie wzięcie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, skutkujące brakiem możliwości obrony przez stronę swoich praw z argumentacją jakoby strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, miała możliwość wglądu w akta postępowania przez cały czas jego trwania, podczas gdy żaden przepis nie różnicuje obowiązków organu od faktu korzystania przez stronę z pomocy pełnomocnika, a nadto taka wykładnia czyniłaby przepis (i wynikający z niego obowiązek organu) martwym, bowiem strona ma prawo do wglądu w akta niezależnie od faktu działania w postępowaniu przez pełnomocnika;
3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 133 p.p.s.a. w zw. z. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a. w zw. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia oraz brak rozpatrzenia przez sąd wszystkich podnoszonych przez stronę kwestii, wniosków i wybiórczego potraktowania zarzutów skutkujące niedostrzeżeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji ww. przepisów uznanie, że sporządzone przez organy uzasadnienia decyzji i postanowień są prawidłowe i odpowiadają obowiązującym w tym względzie przepisom (i wyprowadzanym w nich normom), podczas gdy te są sporządzane w sposób zdawkowy, minimalistyczny, co przejawia się m.in. poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia przyczyn dla których organ podjął zaskarżone rozstrzygnięcie oraz niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę postanowienia bez potrzeby stosowania środków przymusu oraz braku wskazania dowodów, na których oparł się organ wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie; a nadto poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu (który to obowiązek wynika z przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.), a które to braki prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a samo naruszenie z uwagi na jego charakter (w tym skalę zaniechania ze strony organu drugiej instancji) uzasadnia twierdzenie, że Dyrektor lzby Administracji Skarbowej w Katowicach zaniechał ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem zarzutów zawartych w odwołaniu, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji;
4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 133 p.p.s.a. w zw. z. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a. w zw. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sprawy mających istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia oraz brak rozpatrzenia przez sąd wszystkich podnoszonych przez stronę kwestii, wniosków i wybiórczego potraktowania zarzutów skutkujące niedostrzeżeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszenia przez organy pierwszej i drugiej instancji powyższych przepisów poprzez uznanie, że organ drugiej instancji miał ponownie rozpoznać sprawę (do czego był zobligowany), podczas gdy ten ograniczył się jedynie do powielenia uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w tym zaniechał odniesienia się do większości zarzutów i braku uzasadnienia dlaczego organ drugiej instancji nie uznaje ich za zasadne lub niezasadne oraz zaniechał podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, co stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ drugiej instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w powyższym przepisie "zależy od uprzedniego" świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego (por.m.in. wyroki NSA 9 lipca 2013 r., I OSK 348/12, LEX nr 1374761 oraz z 11 października 2016 r., II OSK 549/15, LEX nr 2169188).
3.4. W przedmiotowej sprawie, postanowieniem z 28 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 4 listopada 2022r., którym organ egzekucyjny zawiesił postępowanie w sprawie złożonego wniosku dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2019 roku nr, do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 13 lutego 2020 r.
W ocenie sądu pierwszej instancji zostały spełnione wszystkie przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie; 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. ostatecznego rozstrzygnięcia Dyrektora w sprawie nieważności postanowienia Naczelnika z 13 lutego 2020 r. 3) zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte na dzień wydania postanowienia przez Naczelnika, tj. 4 listopada 2022 r.
3.5. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w sprawie o sygn. III FSK 1673/23 Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem uznał, że skarga kasacyjna była zasadna i w tym stanie rzeczy uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 13 lutego 2020 w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia była ocena stanowiska sądu pierwszej instancji oraz organów, które uznały, że błędna oceny stanu faktycznego poprzez błędną kwalifikację pisma wierzyciela wyczerpuje przesłankę "rażącego naruszenia prawa" skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że błędna ocena stanu faktycznego oraz błędna kwalifikacja pisma wierzyciela nie stanowi okoliczności będącej podstawą do przyjęcia, że doszło ro rażącego naruszenia prawa stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Brak zatem było podstaw do przyjęcia, że zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia ponieważ nie doszło do ziszczenia się przesłanki wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Błędna ocena stanu faktycznego nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wady postanowienia ewentualnie postępowania je poprzedzającego, mające polegać przede wszystkim na uchybieniach w zakresie oceny stanu faktycznego nie wyczerpują żadnej z przesłanek nieważnościowych opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności nie stanowią rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe zorientowane jest zasadniczo na wady materialnoprawne, które tkwią w samym akcie organu, a nie w postępowaniu ją poprzedzającym.( Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r. III OSK 6154/21). Wymóg ścisłego rozumienia przesłanek nieważności, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. oznacza w konsekwencji, że niedopuszczalna jest wykładnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w kontekście dodatkowych okoliczności nie przewidzianych wprost w ustawie, jak np. skutków społeczno-gospodarczych wywołanych przez decyzję, czy też błędu, winy, należytej staranności, dobrej wiary etc. Uwzględnienie tego rodzaju okoliczności w procesie wykładni danego pojęcia stanowiłoby bowiem przejaw bezpodstawnego wykreowania przesłanki pozaustawowej, ograniczającej możliwość stosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a (Wyrok NSA z 16.12.2024 r., I OSK 2016/21, LEX nr 3816283.)
3.6. Skutkiem wydania powyższego wyroku w sprawie III FSK 1673/23 jest konieczność uznania, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest zasadna. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie na podstawie art. 188 p.p.s.a. z uwagi na to, że zachodzi związek prejudycjalny pomiędzy wskazanymi postępowaniami.
Zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 133 p.p.s.a. w zw. z. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. okazały się zasadne.
3.7. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Bogusław Woźniak Jacek Pruszyński Anna Dalkowska