III FSK 1613/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Z. I. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Skarżący powoływał się na trudną sytuację zdrowotną (udar, nadciśnienie, cukrzyca) oraz fakt, że mimo nabycia spadku po matce, w skład którego wchodził lokal mieszkalny, nie jest jego właścicielem ani posiadaczem, a nieruchomość została darowana innej osobie, co zostało potwierdzone wyrokiem karnym. Organy podatkowe, po uzyskaniu postanowienia Burmistrza Miasta C. o braku zgody na umorzenie, odmówiły przyznania ulgi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez organy, w tym przez Burmistrza, który nie wypowiedział się jasno co do przesłanek umorzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika. NSA uznał, że WSA wyszedł poza granice sprawy, badając kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy przedmiotem postępowania było jedynie umorzenie zaległości. Sąd podkreślił, że istnienie zobowiązania podatkowego i jego wysokość nie były kwestionowane w postępowaniu o umorzenie. NSA uznał również, że Burmistrz Miasta C. w swoim postanowieniu odniósł się do przesłanki interesu publicznego, a także uwzględnił fakt dysponowania przez skarżącego prawem majątkowym. Sąd nie podzielił stanowiska WSA co do zbyt wąskiej wykładni art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaGranice kontroli sądowej w sprawach dotyczących ulg uznaniowych, w szczególności umorzenia zaległości podatkowych, oraz kwestia wyjścia sądu poza granice sprawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i jego stanu zdrowia, ale kluczowe jest stanowisko NSA dotyczące zakresu kontroli sądowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym może badać kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy przedmiotem sprawy jest odmowa umorzenia zaległości podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym nie powinien badać kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy przedmiotem sprawy jest odmowa umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ są to dwie odrębne sprawy, a sąd wychodzi wówczas poza granice sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przedmiotem sprawy nie jest wymiar podatku ani przedawnienie zobowiązania, lecz odmowa zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości. Badanie kwestii przedawnienia przez WSA stanowiło wyjście poza granice sprawy.
Jakie są granice kontroli sądowej decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego, w szczególności dotyczących ulg płatniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola sądowa obejmuje ustalenie, czy dopuszczalne było wydanie decyzji w przedmiocie ulgi płatniczej oraz czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, prawidłowo przeprowadzając postępowanie dowodowe pod względem spełnienia przesłanek oceny ulgi.
Uzasadnienie
NSA powołał się na swoje orzecznictwo, wskazując, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych i czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, mieszcząc się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy.
Czy postanowienie Burmistrza Miasta o braku zgody na umorzenie zaległości podatkowej odnosi się do przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli sformułowania są ogólnikowe, postanowienie Burmistrza może odnosić się do przesłanek interesu publicznego, zwłaszcza gdy organ uwzględnia obowiązki związane z zabezpieczeniem środków pieniężnych i dysponowanie przez podatnika prawem majątkowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Burmistrz Miasta C. w swoim postanowieniu odniósł się do przesłanki interesu publicznego, wskazując na konieczność zabezpieczenia środków pieniężnych z podatków oraz uwzględniając fakt dysponowania przez skarżącego prawem majątkowym. Organ samorządowy zaoferował pomoc w postaci rozłożenia zaległości na raty.
Czy podatnik, który nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w drodze spadku, ale nie jest wpisany do księgi wieczystej i nie włada lokalem, uzyskał przysporzenie majątkowe?
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik nabył ograniczone prawo rzeczowe, nawet jeśli nie dopełnił obowiązków związanych z wpisem do księgi wieczystej i nie włada lokalem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę, przesądza o tym, że pomimo braku posiadania lokalu i wpisu do księgi wieczystej, skarżącemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, co stanowi przysporzenie majątkowe.
Przepisy (8)
Główne
o.p. art. 67a § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Pomocnicze
u.d.j.s.t. art. 18 § ust. 2
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem art. 184.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych orzekania oraz wywód prawny.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA wyszedł poza granice sprawy, badając kwestie przedawnienia zobowiązania podatkowego, zamiast skupić się na przesłankach umorzenia. • Istnienie zobowiązania podatkowego i jego wysokość nie były kwestionowane w postępowaniu w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. • Postanowienie Burmistrza Miasta C. odnosiło się do przesłanki interesu publicznego i uwzględniało dysponowanie przez skarżącego prawem majątkowym. • Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżący nie uzyskał przysporzenia majątkowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przez organy podatkowe i Burmistrza Miasta C. • Argumenty WSA dotyczące braku wyczerpującego postępowania dowodowego i oceny dowodów przez Burmistrza. • Argumenty WSA dotyczące pominięcia przez organy okoliczności związanych z przesłanką 'interes publiczny'.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola sadowoadministracyjna obejmuje ustalenie, czy dopuszczalne było wydanie decyzji w przedmiocie ulgi płatniczej, jak również to, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. • Rozstrzygnięcie 'w granicach danej sprawy' w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. • Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest wymiar podatku od spadków i darowizn, lecz odmowa zastosowania względem Skarżącego ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. • Kwestie dotyczące istnienia zobowiązania podatkowego i zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej to dwie odrębne sprawy.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący-sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice kontroli sądowej w sprawach dotyczących ulg uznaniowych, w szczególności umorzenia zaległości podatkowych, oraz kwestia wyjścia sądu poza granice sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i jego stanu zdrowia, ale kluczowe jest stanowisko NSA dotyczące zakresu kontroli sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie granic sprawy przez sąd administracyjny, zwłaszcza w kontekście ulg podatkowych i uznania administracyjnego. Pokazuje też złożoność sytuacji podatników z problemami zdrowotnymi.
“Sąd administracyjny nie zbadał przedawnienia podatku, bo to nie była sprawa o przedawnienie!”
Dane finansowe
WPS: 11 309 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.