III FSK 1608/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, w której skarżąca kwestionowała wyrok WSA w Krakowie oddalający jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie przez organy podatkowe i sąd I instancji umowy pożyczki zawartej przez spadkodawczynię z jej mężem na kwotę 1 475 000 zł jako długu spadkowego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122, 155, 180, 187, 191, 121 Ordynacji podatkowej, a także art. 133, 134, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestionowano również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 720 k.c. w zw. z art. 74 k.c. oraz art. 17a ust. 1 zd. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający istnienia długu spadkowego. Kluczowe znaczenie miało nieprzedłożenie przez skarżącą oryginału dokumentu pożyczki oraz rozbieżności w podpisach, które uniemożliwiły weryfikację jego autentyczności. Sąd podkreślił, że poświadczenie przez notariusza zgodności odpisu z okazanym dokumentem nie tworzy domniemania autentyczności oryginału. W konsekwencji, brak wystarczającego udokumentowania pożyczki uniemożliwił jej uwzględnienie jako długu obniżającego podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUdokumentowanie długów spadkowych, znaczenie poświadczenia notarialnego, zasady postępowania podatkowego w zakresie dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku oryginału dokumentu i rozbieżności w podpisach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak udokumentowania umowy pożyczki, w tym nieprzedłożenie jej oryginału, uniemożliwia uwzględnienie tej pożyczki jako długu spadkowego w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wystarczającego udokumentowania umowy pożyczki, w szczególności nieprzedłożenie jej oryginału i brak możliwości weryfikacji autentyczności, uniemożliwia jej uwzględnienie jako długu spadkowego obniżającego podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strona ma obowiązek udokumentować istnienie i wysokość długów spadkowych. Poświadczenie przez notariusza zgodności odpisu z okazanym dokumentem nie jest równoznaczne z potwierdzeniem autentyczności oryginału. Rozbieżności w podpisach i brak oryginału uniemożliwiły weryfikację, co skutkowało nieuwzględnieniem pożyczki jako długu spadkowego.
Czy poświadczenie przez notariusza zgodności odpisu dokumentu z okazanym dokumentem tworzy domniemanie autentyczności oryginału tego dokumentu w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, poświadczenie przez notariusza zgodności odpisu z okazanym dokumentem nie tworzy domniemania autentyczności oryginału. Notariusz poświadcza zgodność treści i formy okazanego dokumentu, nie weryfikując jego autentyczności jako oryginału.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o notariacie (art. 96 pkt 2, art. 98) nakładają na notariusza obowiązek stwierdzenia zgodności odpisu z okazanym dokumentem, a nie badania, czy okazany dokument jest oryginałem. Czynność ta nie nadaje poświadczonemu odpisowi waloru dowodu na istnienie oryginału.
Czy sąd administracyjny jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uzasadnienie
Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo i obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet w zakresie, który nie został podniesiony w skardze, jeśli istnieją istotne uchybienia.
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 155 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.o.n. art. 96 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
p.o.n. art. 98
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
k.c. art. 720
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 74
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
u.p.s.d. art. 17a § ust. 1 zd. 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn art. 3 § pkt 3
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6
O.p. art. 194a § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.s.d. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 7 § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji poprzez oparcie się na stanie faktycznym niewyjaśnionym przez organy podatkowe, błędną ocenę materiału dowodowego, nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym ustalenia dotyczące braku umowy pożyczki, interpretację wątpliwości na niekorzyść podatnika. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji poprzez przyjęcie, że art. 194a § 2 O.p. w zw. z art. 96 pkt 2 i art. 98 p.o.n. nie daje podstaw do przedłożenia odpisu dokumentu poświadczonego przez notariusza zamiast oryginału. • Naruszenie prawa materialnego przez Sąd I instancji poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 720 k.c. w zw. z art. 74 k.c. w kwestii formy umowy pożyczki. • Naruszenie prawa materialnego przez Sąd I instancji poprzez błędną wykładnię art. 17a ust. 1 zd. 2 u.p.s.d. w zw. z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w kwestii wymogu udokumentowania pożyczki jako długu spadku.
Godne uwagi sformułowania
poświadczenie przez notariusza zgodności odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym mu dokumentem nie tworzy domniemania autentyczności oryginału tego dokumentu • organy podatkowe prawidłowo i zgodnie z art. 187 § 1 O.p. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy • zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Udokumentowanie długów spadkowych, znaczenie poświadczenia notarialnego, zasady postępowania podatkowego w zakresie dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oryginału dokumentu i rozbieżności w podpisach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii udokumentowania długów spadkowych, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja roli notariusza w kontekście dowodowym jest istotna dla prawników i podatników.
“Czy poświadczony notarialnie odpis wystarczy, by udowodnić dług spadkowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.