III FSK 1594/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu dotyczącą podatku od nieruchomości za 2020 r. Podstawą prawną postępowania przed WSA było art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przed NSA – art. 184 p.p.s.a. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1 w zw. z art. 114a § 1 i 1a Ordynacji podatkowej (nieprawidłowe określenie kręgu stron i pozbawienie Fundacji [...] możliwości czynnego udziału), art. 122 o.p. (oparcia się na niewyjaśnionym stanie faktycznym) oraz art. 187 § 1 i 191 o.p. (dowolna ocena materiału dowodowego). Głównym argumentem skarżącej było twierdzenie, że zawarcie umowy najmu z Fundacją na cele nieodpłatnej działalności pożytku publicznego stanowiło nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 254 § 1 o.p., uzasadniającą zmianę ostatecznej decyzji podatkowej i zastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że art. 254 o.p. wymaga istnienia przepisów materialnego prawa podatkowego, które określają fakty mające wpływ na wysokość zobowiązania, a skarżąca nie sformułowała zarzutu naruszenia art. 254 o.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., posiadacz zależny, niebędący właścicielem nieruchomości (chyba że jest to własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego), nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a w tej sprawie skarżąca, jako właścicielka, nadal nim pozostawała. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny, a argumentacja skarżącej dotycząca fikcyjności działalności Fundacji była chybiona, zwłaszcza w kontekście braku dowodów na faktyczne udzielanie pomocy w kluczowym okresie. Sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia miarodajnych ustaleń, a ocena dowodów nie nosiła cech dowolności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podatku od nieruchomości, w szczególności art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (podatnik podatku) oraz art. 254 o.p. (zmiana decyzji ostatecznej), a także kwestia wykazywania faktycznego zajęcia nieruchomości na cele zwolnione (np. działalność pożytku publicznego).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznej decyzji podatkowej i nie stanowi przełomu w wykładni przepisów materialnych, lecz potwierdza ugruntowane stanowisko w zakresie definicji podatnika i przesłanek zmiany decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zawarcie umowy najmu nieruchomości na cele nieodpłatnej działalności pożytku publicznego przez Fundację stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą zmianę ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zawarcie umowy najmu nieruchomości przez właściciela z Fundacją na cele nieodpłatnej działalności pożytku publicznego nie stanowi wystarczającej podstawy do zmiany ostatecznej decyzji podatkowej w trybie art. 254 § 1 o.p., jeśli nie wykazano faktycznego zajęcia nieruchomości na te cele i nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego dotyczących zwolnienia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 254 o.p. ma charakter proceduralny i wymaga istnienia materialnoprawnych podstaw do zmiany decyzji. Właściciel nieruchomości pozostaje podatnikiem, nawet jeśli oddał ją w posiadanie zależne Fundacji, a dla zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. konieczne jest faktyczne zajęcie nieruchomości na cele pożytku publicznego, czego skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący.
Czy Fundacja, będąca najemcą nieruchomości od jej właściciela (skarżącej), jest stroną postępowania w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącego tej nieruchomości, a jej pozbawienie możliwości czynnego udziału narusza art. 133 § 1 w zw. z art. 114a § 1 i 1a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Fundacja jako posiadacz zależny nieruchomości, która nie stanowi własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a zatem nie jest stroną postępowania w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji podatnika podatku od nieruchomości zawartej w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którą posiadacz zależny nie jest podatnikiem, chyba że nieruchomość jest własnością publiczną. Właściciel nieruchomości (skarżąca) pozostaje podatnikiem, a zatem zarzut naruszenia przepisów o kręgu stron i pozbawienia możliwości czynnego udziału był bezzasadny.
Czy organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym dotyczące faktycznego prowadzenia nieodpłatnej działalności pożytku publicznego przez Fundację na wynajmowanej nieruchomości, zgodnie z art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i dowolnej oceny dowodów są bezzasadne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podjęły czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, a ocena dowodów, w tym dotycząca faktycznego prowadzenia działalności przez Fundację, była logiczna i nie nosiła cech dowolności. Brak było podstaw do uznania, że organ zaniechał oceny dowodu lub dokonał jej w sposób sprzeczny z materiałem.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 254 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja ostateczna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego może być zmieniona przez organ podatkowy, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu albo jeżeli naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
u.p.o.l. art. 3 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencją Nieruchomości Rolnych) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od wyroku sądu wojewódzkiego lub krajowej rady ochrony środowiska stronom, z zastrzeżeniem art. 175, przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
o.p. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest do należytego i wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 114a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stronami w postępowaniu podatkowym są podatnicy, płatnicy i inkasenci podatków oraz inne osoby, które na podstawie przepisów prawa są obowiązane do ponoszenia danin publicznych i do złożenia zeznań lub ujawnienia dowodów.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest przeprowadzić ocenę dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
u.p.o.l. art. 7 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zwalnia się od podatku od nieruchomości: 14) nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 114a § 1 i 1a o.p. przez niezastosowanie i błędne określenie zawężonego kręgu stron postępowania, skutkujące pozbawieniem Fundacji możliwości czynnego udziału. • Naruszenie art. 122 o.p. przez oparcie się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny. • Naruszenie art. 187 § 1 i 191 o.p. przez dowolną, jednostronną i sprzeczną z przedłożonymi dowodami ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na bezpodstawnym zaaprobowaniu tezy, że nieodpłatna działalność pożytku publicznego prowadzona przez Fundację ma jedynie fikcyjny charakter.
Godne uwagi sformułowania
posiadacz zależny nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeżeli nie są one własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego • zmiana faktów prawotwórczych wpływających na zmianę wysokości zobowiązania podatkowego daje podstawę, aby na gruncie art. 254 o.p. dokonać zmiany decyzji wymiarowej • organ zaniecha w ogóle przeprowadzenia oceny dowodu, a nie wówczas, gdy uznaje określony dowód za niewiarygodny, lub wynikające z przeprowadzonego dowodu wnioski nie są zgodne z oczekiwaniami strony postępowania
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od nieruchomości, w szczególności art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (podatnik podatku) oraz art. 254 o.p. (zmiana decyzji ostatecznej), a także kwestia wykazywania faktycznego zajęcia nieruchomości na cele zwolnione (np. działalność pożytku publicznego)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznej decyzji podatkowej i nie stanowi przełomu w wykładni przepisów materialnych, lecz potwierdza ugruntowane stanowisko w zakresie definicji podatnika i przesłanek zmiany decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatku od nieruchomości i możliwości zmiany ostatecznej decyzji, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, kto jest podatnikiem i jakie są przesłanki do zmiany decyzji, co ma praktyczne znaczenie dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy umowa najmu z fundacją zwalnia z podatku od nieruchomości? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.