III FSK 1585/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej. Sąd I instancji uznał, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie, powołując się na art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz brak wyraźnego przepisu w art. 166a § 2 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 166a § 2 u.p.e.a. jest odpowiednikiem art. 13 § 1 u.p.e.a., który przewiduje prawo do zażalenia na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji. Wskazano, że każde rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a. rodzi istotne skutki prawne dla podatnika i powinno podlegać kontroli. NSA stwierdził, że odmowa zwolnienia z zabezpieczenia narusza prawo do zaskarżania aktów administracyjnych gwarantowane przez art. 78 Konstytucji RP. Sąd uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie zasady "in dubio pro fisco". W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych w sprawach zabezpieczenia podatkowego oraz interpretacja art. 78 i art. 2 Konstytucji RP w kontekście postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej przysługuje zażalenie na podstawie art. 166b w zw. z art. 13 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 166a § 2 u.p.e.a. jest odpowiednikiem art. 13 § 1 u.p.e.a., a postanowienie wydane na jego podstawie rodzi istotne skutki prawne i powinno podlegać kontroli, zgodnie z art. 78 Konstytucji RP. Brak wyraźnego przepisu wyłączającego prawo do zażalenia oznacza, że należy stosować przepisy ogólne, w tym art. 13 § 2 u.p.e.a.
Czy zastosowanie zasady "in dubio pro fisco" przy wykładni przepisów dotyczących prawa do zażalenia narusza art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie zasady "in dubio pro fisco" w sytuacji wątpliwości co do prawa do zaskarżenia narusza art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony w kwestii prawa do zaskarżenia, w szczególności w zakresie formy prawnej rozstrzygnięcia i prawa do wniesienia środka zaskarżenia, stanowi naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 166a § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten jest odpowiednikiem art. 13 § 1 u.p.e.a. i przewiduje możliwość zwolnienia spod zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu I ustawy, w tym art. 13 § 2.
u.p.e.a. art. 13 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych służy zobowiązanemu zażalenie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygnięć sądu I instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do zaskarżania aktów administracyjnych wydanych w pierwszej instancji.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, która może być naruszona przez stosowanie zasady "in dubio pro fisco" w kwestii prawa do zaskarżenia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zwolnienia z egzekucji składników majątkowych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej wynika z art. 166b w zw. z art. 13 § 2 u.p.e.a. • Odmowa przyznania prawa do zażalenia narusza art. 78 Konstytucji RP. • Zastosowanie zasady "in dubio pro fisco" w kwestii prawa do zaskarżenia narusza art. 2 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej nie przysługuje zażalenie z uwagi na brak wyraźnego przepisu w art. 166a § 2 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
każde rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 166a § 2 u.p.e.a. rodzi istotne skutki prawne dla podatnika • nie może również umknąć z pola widzenia to, że postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnić warunki dla prowadzenia w przyszłości egzekucji należności pieniężnej • podmiot wobec którego prowadzone jest postępowanie zabezpieczające, a postępowanie to ma zabezpieczać wykonanie przyszłego obowiązku, byłby w gorszej procesowo sytuacji od podmiotu wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sprawozdawca
Dominik Gajewski
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych w sprawach zabezpieczenia podatkowego oraz interpretacja art. 78 i art. 2 Konstytucji RP w kontekście postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa strony do zaskarżania decyzji organów, co ma znaczenie dla każdego przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą i podlegającego zabezpieczeniom podatkowym.
“Czy organ egzekucyjny może odmówić prawa do zażalenia? NSA wyjaśnia kluczowe kwestie zabezpieczenia podatkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.