III FSK 1577/23

III FSK 1577/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Gd 542/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-09-05
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy~Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1785
art. 7 ust.3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 542/23 w sprawie ze skargi Z. w R. sp. z o.o. z siedzibą w G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 25 października 2017 r. nr XXXVI/364/2017 w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. na rzecz Z. w R. sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 5 września 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 542/23 w sprawie ze skargi Z. w R Sp. z o.o. z siedzibą w G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z 25 października 2017 r. nr XXXVI/364/2017 w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 5, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 w takim zakresie, w jakim wyżej wymienione paragrafy odnoszą się do podmiotu będącego przedsiębiorcą, któremu przysługuje zwolnienie na podstawie § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały i jednocześnie spełniającemu warunki określone w art. 55 Rozporządzenia Komisji (UE) NR651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz.U.UE.L.2014.187.1 z dnia 2014.06.26), oddalił skargę w pozostałym zakresie.
W imieniu Rady Miejskiej w [...], ustanowiony przez nią pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok, który zaskarżono w części, tj. co do punktu 1 oraz 3.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono (podstawy kasacyjne):
Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i płatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70, zwana dalej: u.p.o.l.) w zw. z art. 20 b u.p.o.l. w zw. z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) w zw. z art. 55 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. UE.L.2014.187.1 z dnia 2014.06.26, zwane dalej Rozporządzeniem 651/2014) w zw. z art. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE.L 2013 Nr 352, str. 1, zwane dalej Rozporządzaniem 1407/2013), w zw. z art. 168 Konstytucji RP - poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji:
uznanie, iż ulga w zakresie zwolnienia z podatku od nieruchomości jakkolwiek stanowi rodzaj dozwolonej pomocy publicznej, jednakże nie można do niej stosować przepisów dotyczących pomocy de mimimis, jeżeli adresat spełnia przesłanki wynikające z regulacji dotyczących wyłączeń grupowych określonych w art. 55 Rozporządzenia 651/2014, w sytuacji w której na terenie gminy Miasto [...] nie wprowadzono programów pomocowych opartych na wyłączeniach grupowych, o których mowa w ww. Rozporządzeniu, a adresat spełnia warunki pomocy de minimis wprowadzonej programem pomocowym w oparciu o zaskarżoną uchwałę;
ograniczenie władztwa podatkowego gminy w zakresie wyboru formuły i zakresu udzielanej pomocy publicznej na gruncie zwolnienia od podatku od nieruchomości wprowadzonego na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 20b u.p.o.l. poprzez wyłączenie możliwości stosowania formuły de minimis w przypadkach wskazanych w § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały, pomimo iż ograniczenie takie nie wynika z dyspozycji art. 55 Rozporządzenia nr 651/2014, ani z dyspozycji art. 20b u.p.o.l.;
wyłączenie z programów pomocowych wprowadzonych na terenie gminy w formule de minimis podmiotów, które spełniają przesłanki z art. 55 Rozporządzenia 651/2014, pomimo iż na terenie gminy nie wprowadzono programu pomocowego w oparciu o wyłączenia grupowe, a zgodnie z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia 1407/2013 pomoc de minimis może zostać przyznawana we wszystkich sektorach, za wyjątkiem enumeratywnie wskazanych w tymże ustępie, przy czym nie wyłączono z zakresu ww. przedsiębiorstw, podmiotów prowadzących działalność z zakresu sportu i rekreacji;
- wyłączenie z programów pomocowych wprowadzonych na terenie gminy w formule de minimis podmiotów, które spełniają przesłanki z art. 55 Rozporządzenia 651/2014, pomimo iż na terenie gminy nie wprowadzono programu pomocowego w oparciu o wyłączenia grupowe, a warunki określone w art. 55 Rozporządzenia mają charakter wyłącznie warunków "granicznych", w obrębie których o zakresie pomocy decyduje gmina wprowadzająca określony program pomocy w oparciu o formułę wyłączeń grupowych;
2) Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w § 5, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 w takim zakresie, w jakim ww. §§ odnoszą się do podmiotu będącego przedsiębiorcą, któremu przysługuje zwolnienie na podstawie § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały i jednocześnie spełniającemu warunki określone w art. 55 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz.U. UE.L.2014.187.1 z dnia 2014.06.26) oraz obciążeniu kosztami postępowania Organu, pomimo iż zaskarżona uchwała odpowiada prawu, tj. art. 7 ust. 3 w zw. z art. 20b u.p.o.l. w zw. z art. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są zaś wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych - także wskazanie, jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1) i 2) oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
W zaskarżonej niniejszą skargą uchwale Rady Miejskiej w [...] w § 1 ust. 2 wskazano, że zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki, lub ich części oraz budowle lub ich części służące podstawowej działalności gospodarczej w zakresie upowszechniania sportu i rekreacji.
W świetle § 5 ust. 1 uchwały ww. zwolnienie, udzielane podatnikowi będącemu przedsiębiorcą, stanowi pomoc de minimis.
§ 2 ust. 1 uchwały stanowi, że zwolnienie z podatku od nieruchomości udzielane na podstawie niniejszej uchwały przysługuje podatnikowi, który złoży deklarację na podatek od nieruchomości na druku DN-1, a w przypadku osób fizycznych informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na druku IN-1, w terminach określonych w art. 6 ust. 6 lub art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.(t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.).
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie przepisu art. 7 ust. 3 u.p.o.l. który umożliwia wprowadzenie innych zwolnień przedmiotowych w podatku od nieruchomości niż określone w art. 7 ust. 1 u.p.o.l oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.
Z argumentacji Spółki wynika, że zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane uchwałą nie jest pomocą publiczną, albowiem nie spełnia wszystkich warunków określonych przez art. 107 ust. 1 TFUE, a tym samym nie mają do niej zastosowania również przepisy o pomocy de minimis.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.
Kwalifikując daną pomoc do kategorii de minimis uwzględnić należy przepisy wynikające z rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w sprawie wyłączeń grupowych.
W rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187 z 26.6.2014 r.) w art. 55 ust. 1 wskazano, że pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w ww. artykule i w rozdziale I.
Art. 55 ust. 1 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że opisany w tym przepisie rodzaj działalności gospodarczej wykonywany przez przedsiębiorcę jest zgodny z rynkiem wewnętrznym. W konsekwencji, jeśli przedsiębiorca w swojej działalności rekreacyjnej i sportowej spełnia wymogi z art. 55 rozporządzenia, to pomoc skierowana do tej infrastruktury uznana powinna być za taką, która jest spójna z rynkiem wewnętrznym.
Przesądzające znaczenie dla oceny przyjętego przez WSA w Gdańsku stanowiska ma wynik wykładni systemowej – zestawienie ze sobą treści art. 20b i 20c u.p.o.l.
Ten pierwszy (art 20b u.p.o.l.) stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2-4, art. 7 ust. 3, art. 10 ust. 2, art. 12 ust. 4 oraz art. 19 pkt 1 i 3, jeżeli uchwała rady gminy przewiduje udzielanie pomocy publicznej, uchwała ta powinna być podjęta z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.
Natomiast drugi: (art. 20c u.p.o.l.) przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2-4, w art. 10 ust. 2 oraz w art. 19 pkt 1 i 3, jeżeli uchwała rady gminy przewiduje udzielanie pomocy publicznej, pomoc ta jest udzielana jako pomoc de minimis.
Przyjmując założenie racjonalnego ustawodawcy należy uznać, iż ustawodawca inaczej traktuje dyspozycję pierwszego i drugiego przepisu, oraz wiąże inne skutki z obowiązkiem uwzględnienia przepisów o pomocy publicznej.
Art. 20c u.p.o.l. wprost wskazuje więc w jakich przypadkach należy stosować formułę de minimis i wyraźnie pomija przy tym zwolnienia przedmiotowe, o których mowa w art. 7 ust. 3 u.p.o.l.
Skoro ustawodawca zobowiązuje gminę do podejmowania uchwał "z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej" (art. 20b u.p.o.l.), to wynika z tego, że gmina ma obowiązek przestrzegać także postanowień Rozporządzenia 651/2014, w tym jego artykułu 55, zgodnie z którym pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu.
Jeżeli dana pomoc jest uznana za zgodną z art. 107 ust. 3 Traktatu – a to w sprawie jest niewątpliwe – to stosowanie formuły de minimis jest nieusprawiedliwione, co wynika z wymogu art. 20b "uwzględnienia przepisów dotyczących pomocy publicznej".
Pomoc publiczna udzielana w formule de minimis ma bowiem charakter wyjątku – dotyczy sytuacji niedopuszczalności działania jako niezgodnego z TFUE.
W konsekwencji, zaskarżona uchwała bezsprzecznie zawiera postanowienia, które w istocie stanowią nie pomoc de minimis, lecz odnoszą się do dozwolonej pomocy publicznej, zgodnie z Rozporządzeniem 651/2014. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 5, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 w takim zakresie, w jakim ww. §§ odnoszą się do podmiotu będącego przedsiębiorcą, któremu przysługuje zwolnienie na podstawie § 1 ust. 2 przedmiotowej uchwały i jednocześnie spełniającemu warunki określone w art. 55 Rozporządzenia komisji (UE) NR651/2014z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz.U.UE.L.2014.187.1 z dnia 2014.06.26).
W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nr 1 skargi kasacyjnej.
Natomiast zarzut nr 2, dotyczący prawa procesowego, przedstawia argumentację, która ma charakter pochodny wobec kwestii wyżej przedstawionych. W związku z wyżej zaprezentowanym stanowiskiem za prawidłowe należy uznać stanowisko WSA w Gdańsku zarówno w zakresie merytorycznym rozstrzygnięcia, jak i co do zasądzenia w zakresie zwrotu kosztów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Sławomir Presnarowicz SNSA Dominik Gajewski SWSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska