III FSK 1570/23

III FSK 1570/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter
Jolanta Sokołowska /przewodniczący/
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 252/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 174 pkt 2, art. 61 § 6 pkt 1, art. 188, art. 145 § 1 pkt 1) lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1a pkt 2, art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 252/23 w sprawie ze skargi A.E.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2023 r., nr SKO.EA/418/162/2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 252/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.E.G. (dalej jako: "Skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 13 stycznia 2023 r., nr SKO.EA/418/162/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Krakowie wniosła Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę na decyzję o odmowie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu zakłada jedynie, że wstrzymanie wykonania decyzji traci moc wyłącznie z dniem wydania orzeczenia uwzględniającego skargę na tę decyzję (a nie na jakąkolwiek inną decyzję);
- art. 1a pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie stanowi czynności egzekucyjnej czynność nazwana aktualizacją zawiadomienia o zajęciu wierzytelności skutkującą egzekwowaniem wierzytelności wynikającej z decyzji, której wykonanie wstrzymano;
- art. 54 § 1 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarga nie przysługuje na czynność zmierzającą do realizacji środka egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2023 r. SKO.EA/418/162/2022, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.; zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Sporne zagadnienie w niniejszej sprawie dotyczy możliwości złożenia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Kwestia ta była już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1784/10; z 28 stycznia 2025 r. sygn. akt III FSK 796/24 oraz III FSK 797/24.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prawny wyrażony w przywołanych orzeczeniach.
Administracyjne postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze cel tego postępowania, określony w art. 1 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki przymusu, tj. środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a.
Z kolei czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., mają charakter wykonawczy, ponieważ są podejmowane w celu zastosowania środków egzekucyjnych (tak też przyjmują to komentatorzy do u.p.e.a. - zob. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 390; W. Grześkowiak, Egzekucja administracyjna – teoria i praktyka z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, Warszawa 2006, s. 15).
Zgodnie z tym przepisem, przez czynność egzekucyjną rozumie się bowiem wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Czynnościami egzekucyjnymi będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych.
Nie będą natomiast czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Nie będzie zatem czynnością egzekucyjną zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, o której wierzyciel jest zobowiązany zawiadomić organ egzekucyjny stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zastąpionego z dniem 30 lipca 2020 r. przez art. 32aa u.p.e.a.
Wyłącznie informacyjny charakter tego zawiadomienia wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym ani też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego.
W rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiły zajęcia rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwał środek zaskarżenia.
Prawo do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, nie odżywa w wyniku aktualizacji tytułu wykonawczego. Skarga wniesiona w reakcji na taką aktualizację nie mogła skutecznie zainicjować postępowania. Wobec tego organy orzekające w niniejszej prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. i orzekły o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skarg na czynności egzekucyjne, a Sąd I instancji aprobując to stanowisko, nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 1a pkt 2 i art. 54 u.p.e.a.
Nie mógł również odnieść pożądanego przez Skarżącą skutku zarzut błędnej wykładni art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę. W zaskarżonym wyroku przeprowadzono kontrolę sądowoadministracyjną postanowienia organu wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, przy czym w niniejszej sprawie Sąd I instancji przepisu art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. nie stosował, a więc nie mógł go naruszyć.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
sędzia K. Przasnyski (spr.) sędzia J. Sokołowska sędzia B. Dauter