III FSK 1563/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie odmawiające uchylenia zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 157a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (u.p.t.u.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jako przepisu materialnego nie mógł być podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a sam zarzut nie został uzasadniony. Odnosząc się do art. 157a u.p.e.a., NSA wyjaśnił, że przepis ten przyznaje organowi egzekucyjnemu uznanie administracyjne w kwestii uchylenia lub zmiany zabezpieczenia. Sąd podzielił stanowisko WSA, że organy prawidłowo przeanalizowały stan faktyczny i prawny, a odmowa uchylenia zabezpieczenia była uzasadniona. Wskazano na znaczną kwotę zobowiązania podatkowego, uchylenie innego środka zabezpieczającego oraz brak możliwości zastosowania hipoteki na udziale w nieruchomości z powodu wcześniejszych obciążeń. NSA uznał również za nietrafny zarzut naruszenia zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, wskazując, że skarżący nie przedstawił alternatywnych, mniej uciążliwych rozwiązań gwarantujących zabezpieczenie interesów wierzyciela. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego organu egzekucyjnego w zakresie uchylania zabezpieczeń, zasady stosowania najmniej uciążliwych środków, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania konkretnych przepisów u.p.e.a. i p.p.s.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny może odmówić uchylenia zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, jeśli skarżący podnosi, że zastosowane środki są zbyt uciążliwe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny może odmówić uchylenia zabezpieczenia, jeśli uzna, że brak podstaw do jego uchylenia, a zastosowane środki są uzasadnione i najmniej uciążliwe z punktu widzenia wierzyciela.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 157a u.p.e.a. przyznaje organowi uznanie administracyjne, a odmowa uchylenia zabezpieczenia była uzasadniona analizą stanu faktycznego, kwotą zobowiązania, wcześniejszymi zajęciami oraz brakiem możliwości zastosowania innych, mniej uciążliwych środków zabezpieczających interes wierzyciela.
Czy naruszenie przepisu materialnego (art. 87 ust. 2 u.p.t.u.) może być podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisu materialnego nie może być podstawą zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. ma charakter materialny, a nie procesowy, co wyklucza możliwość jego powołania w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Czy organ egzekucyjny, stosując środki zabezpieczające, musi stosować zasadę najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego, nawet jeśli inne środki nie gwarantują skutecznego zabezpieczenia interesów wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasada najmniejszej uciążliwości obowiązuje, ale tylko w przypadku istnienia możliwości wyboru spośród środków prowadzących do celu. Priorytetem jest zabezpieczenie interesów wierzyciela.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skarżący nie przedstawił alternatywnych, mniej uciążliwych środków zabezpieczających, które gwarantowałyby interesy wierzyciela, co uzasadniało utrzymanie dotychczasowego zabezpieczenia.
Przepisy (7)
Główne
u.p.e.a. art. 157a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia, działając w ramach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie zależy od oceny całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród nich środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta ma zastosowanie również w postępowaniu zabezpieczającym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli kasacyjnej sądu administracyjnego jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i ich uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej, sąd oddala skargę.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis materialny, dotyczący zabezpieczenia wierzytelności.
u.p.e.a. art. 164
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły brak podstaw do uchylenia zabezpieczenia. • Zastosowane środki zabezpieczające były uzasadnione i najmniej uciążliwe z punktu widzenia wierzyciela. • Skarżący nie przedstawił alternatywnych, mniej uciążliwych środków zabezpieczających. • Zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jako podstawy naruszenia przepisów postępowania był niezasadny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. • Naruszenie art. 157a § 1 u.p.e.a. przez bezzasadną odmowę uchylenia zabezpieczenia. • Naruszenie art. 7 § 2 w związku z art. 157a u.p.e.a. przez niezastosowanie najmniej uciążliwych środków.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 183 § 1, art. 174 oraz art. 174 § 1 p.p.s.a. wskazują, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy zredagowanie w taki sposób tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem skarżącej zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. • zwrot 'może' (uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia) oznacza, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. • Kontrola legalności postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do badania, czy w procesie dochodzenia do tego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać uchylenie lub zmianę sposobu lub zakresu zabezpieczenia oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. • Głównym celem dokonywania zabezpieczenia jest stworzenie dogodnych warunków dla prowadzenia w przyszłości egzekucji należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Dominik Gajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego organu egzekucyjnego w zakresie uchylania zabezpieczeń, zasady stosowania najmniej uciążliwych środków, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania konkretnych przepisów u.p.e.a. i p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę procedury zabezpieczenia i wymogów skargi kasacyjnej, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Uznanie administracyjne w egzekucji: kiedy sąd uchyli zabezpieczenie podatkowe?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.