III FSK 1549/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.B. i S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu dotyczące zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. i u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i ustalenia zaniżonej wartości nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że aby skutecznie zakwestionować operat szacunkowy, strona powinna albo przedstawić kontroperat, albo poddać operat kontroli organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. Skarżący nie skorzystali z żadnej z tych możliwości. Sąd wskazał również, że organy administracji i sądy nie dysponują wiedzą specjalistyczną do merytorycznego podważania opinii biegłego, chyba że zachodzą oczywiste uchybienia formalne. W ocenie NSA, operat szacunkowy spełniał wymogi formalne i był oparty na właściwych danych. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżących koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProcedury kwestionowania operatu szacunkowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zakres kontroli sądowej nad opiniami biegłych, znaczenie art. 157 ust. 1 u.g.n.
Dotyczy specyficznej procedury oceny operatu szacunkowego w kontekście egzekucji administracyjnej. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w odniesieniu do dowodów z opinii biegłych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny może samodzielnie ocenić prawidłowość operatu szacunkowego, czy też strona powinna skorzystać z procedury kontroli przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny nie może samodzielnie ocenić merytorycznej prawidłowości operatu szacunkowego, jeśli strona nie skorzystała z procedury kontroli przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych lub nie przedstawiła kontroperatu.
Uzasadnienie
Przepis art. 157 ust. 1 u.g.n. modyfikuje zasadę swobodnej oceny dowodów organu egzekucyjnego, stanowiąc, że oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Strona, która chce zakwestionować operat, powinna skorzystać z tej procedury lub przedstawić alternatywną wycenę.
Czy operat szacunkowy sporządzony przez biegłego jest dowodem z dokumentu w rozumieniu przepisów postępowania sądowoadministracyjnego?
Odpowiedź sądu
Operat szacunkowy nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a jego walor dowodowy podlega ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Z orzecznictwa sądowego wynika, że opinia biegłego, w tym operat szacunkowy, nie ma waloru dowodu z dokumentu. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął operat jako dowód w sprawie.
Czy organ egzekucyjny lub sąd administracyjny mogą podważać merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, jeśli nie dysponują wiedzą specjalistyczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny ani sąd administracyjny nie są uprawnione do podważania opinii biegłego z uwagi na brak stosownej wiedzy specjalistycznej, chyba że zachodzą oczywiste uchybienia formalne.
Uzasadnienie
Operat szacunkowy zawiera oceny oparte na wiedzy specjalistycznej i pochodzi od osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Zakwestionowanie go przez organ lub sąd jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach dotyczących względów formalnych.
Czy brak osobistego zadawania pytań biegłemu przez stronę skarżącą, gdy pełnomocnik brał udział w opisie i oszacowaniu nieruchomości i wniósł zarzuty, stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wyjaśnieniami biegłego, a brak osobistego zadawania pytań nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Pełnomocnik strony brał udział w czynnościach, wniósł zarzuty, które zostały przekazane biegłemu. Strona mogła zapoznać się z aktami. Brak osobistego zadawania pytań nie wpłynął istotnie na wynik sprawy, zwłaszcza na ustalenie wartości nieruchomości.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 110s § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przez oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
u.p.e.a. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa procedurę oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Modyfikuje zasadę swobodnej oceny dowodów organu egzekucyjnego w zakresie oceny operatu szacunkowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów organu egzekucyjnego, modyfikowana przez art. 157 ust. 1 u.g.n. w zakresie oceny operatu szacunkowego.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Powoduje, że operat szacunkowy nie jest dowodem z opinii biegłego w rozumieniu k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
k.p.a. art. 79 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy dowodu z dokumentów, do którego nie zalicza się operat szacunkowy.
u.p.e.a. art. 157 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.g.n. art. 174
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.g.n. art. 151 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja wartości rynkowej nieruchomości.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego § § 1 pkt 1, 2 i 4
Określa rodzaje metod i technik wyceny, sposoby określania wartości dla różnych celów oraz sposób sporządzania operatu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego § § 4 ust. 4
Zasady stosowania metody korygowania ceny średniej, w tym wymóg co najmniej kilkunastu nieruchomości podobnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b)
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak skorzystania przez skarżących z procedury kontroli operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. • Brak przedstawienia przez skarżących kontroperatu. • Operat szacunkowy spełnia wymogi formalne i jest oparty na właściwych danych. • Organy i sądy nie dysponują wiedzą specjalistyczną do merytorycznej oceny operatu, chyba że występują oczywiste uchybienia formalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. i u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. • Ustalenie zaniżonej wartości rynkowej nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Aby zakwestionować sporządzony na potrzeby postępowania administracyjnego operat szacunkowy, strona skarżąca powinna albo przedstawić kontroperat, (...) albo poddać sporządzony w toku postępowania operat kontroli organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 157 ust. 1 u.g.n. • Przepis art. 157 ust. 1 u.g.n. modyfikuje ustanowioną przepisem art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów organu egzekucyjnego, stanowiąc, iż oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. • W sytuacji gdy opinia biegłego (...) jest rzeczowa, logiczna i spójna, a poczynione wyliczenia poprawne, zarówno organ administracji, jak i sąd nie są uprawnione do jej podważenia z uwagi na brak stosownej w tym zakresie wiedzy specjalistycznej. • Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, dotyczących w szczególności względów formalnych, które dyskwalifikują jego walory dowodowe.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Bogusław Dauter
sprawozdawca
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Procedury kwestionowania operatu szacunkowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zakres kontroli sądowej nad opiniami biegłych, znaczenie art. 157 ust. 1 u.g.n."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury oceny operatu szacunkowego w kontekście egzekucji administracyjnej. Interpretacja przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w odniesieniu do dowodów z opinii biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od wyceny nieruchomości, ponieważ precyzuje procedury kwestionowania operatu szacunkowego i zakres kontroli sądowej. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Jak skutecznie podważyć wycenę nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym? NSA wskazuje kluczowe procedury.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.