III FSK 1540/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościpandemiaCOVID-19działalność gospodarczaOrdynacja podatkowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną podatniczki dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że pandemia COVID-19 nie stanowi podstawy do kwestionowania wysokości zobowiązania podatkowego.

Podatniczka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej przez organy podatkowe i WSA w Olsztynie. Argumentowała, że pandemia uniemożliwiła jej prowadzenie działalności hotelarskiej i generowanie przychodów, co czyni ustalenie podatku od nieruchomości w pełnej wysokości niewłaściwym. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że warunki prowadzenia działalności w czasie pandemii nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych, a podatniczka może ubiegać się o ulgi.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. M. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a., argumentując, że pandemia COVID-19 uniemożliwiła jej prowadzenie działalności hotelarskiej i generowanie przychodów, co czyni ustalenie podatku od nieruchomości w pełnej wysokości niewłaściwym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził naruszenia przepisów. Sąd wskazał, że warunki prowadzenia działalności gospodarczej w czasie pandemii nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych, a podatniczka może ubiegać się o ulgi w spłacie zobowiązań na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej. Sąd zaznaczył również, że kwestia ewentualnego odszkodowania za zakaz prowadzenia działalności z powodu pandemii pozostaje poza niniejszą sprawą. Rozprawa odbyła się w trybie niejawnym na podstawie przepisów ustawy COVID.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunki prowadzenia działalności gospodarczej w czasie pandemii COVID-19 nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od sposobu wykorzystania nieruchomości i sytuacji materialnej podatnika. Pandemia nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku, choć podatnik może ubiegać się o ulgi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

u.p.o.l. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Określa podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 6 § 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy obowiązku składania informacji IN-1 i wykazywania powierzchni gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakazująca organom podejmowanie wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada dyspozycyjności i ograniczenia rozpoznania sprawy przez NSA do granic skargi kasacyjnej.

o.p. art. 67a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna do ubiegania się o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

ustawa COVID art. 15zzs4 § 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy przez NSA na posiedzeniu niejawnym bez związania żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w ciągu roku od ich odwołania.

ustawa COVID art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy przez NSA na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej przez organy podatkowe i WSA w związku z pandemią COVID-19 uniemożliwiającą prowadzenie działalności hotelarskiej i generowanie przychodów.

Godne uwagi sformułowania

warunki prowadzenia działalności gospodarczej w czasie istnienia pandemii covid-19 nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana i bez względu na sytuację materialną podatnika

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sokołowska

członek

Anna Juszczyk-Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w sytuacji utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowanych pandemią."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pandemii i nie wyklucza możliwości ubiegania się o ulgi podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego w kontekście pandemii, które miało wpływ na wielu przedsiębiorców.

Pandemia a podatek od nieruchomości: Czy trudności w biznesie zwalniają z płacenia? NSA odpowiada.

Sektor

hotelarstwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1540/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska
Jolanta Sokołowska
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Ol 306/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-09-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 września 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 306/22 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO.53.560.2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości 2021 r oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 14.09.2022 r. o sygn. I SA/Ol 306/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę E.M. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 28.02.2022 r., nr SKO.53.560.2021, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Olsztynie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej wymienionej w art. 122 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie właściwej analizy.
2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA w Olsztynie odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.) i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
3.2. Zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 183 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, pozostając ograniczonym do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
3.2. Skarżąca w skardze kasacyjnej nie sformułowała jakiegokolwiek zarzutu naruszenia ww. przepisów prawa materialnego. Przedmiotem sprawy było opodatkowanie podatkiem od nieruchomości powierzchni gruntów i budynków oraz budowli związanych z działalnością gospodarczą w oparciu o przepisy art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 6 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. w dniu 25.01.2016 r. skarżąca złożyła informację IN-1, w której wykazała powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą – 34400 m², powierzchnię budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą - 1937 m², powierzchnię budynku mieszkalnego - 63 m² oraz budowle o wartości 30 000 zł. Informacja ta jest nadal aktualna, ponieważ skarżąca nie skorygowała podanych wartości. W tej sytuacji organy podatkowe obu instancji stwierdziły, że nie było podstaw do kwestionowania przedmiotu czy też podstawy opodatkowania. Ich zdaniem, nie było również podstaw do kwestionowania wysokości stawek podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uznało, że wykazane w informacji dane są miarodajne także w 2021 r. i w konsekwencji ustalona wysokość podatku nie budzi zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyjął, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. Obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana i bez względu na sytuację materialną podatnika. Nie ma też znaczenia fakt, że podatnik nie osiągnął dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej.
Skarżąca w skardze kasacyjnej wskazała natomiast jako naruszone przepisy postępowania, tj. art. 122 o.p. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Według pierwszego z powołanych przepisów, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei drugi z nich m.in. przewiduje, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie naruszono w całości zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej. Zwróciła uwagę, że od ponad dwóch lat w Polsce trwa pandemia, a skarżąca prowadzi działalność hotelarską. Nie mogła prowadzić działalności hotelarskiej przez przeważającą część roku, ponieważ w okręgu w którym przebywa regularnie zamykano możliwość prowadzenia takiej działalności. Przez bardzo długi okres całe województwo warmińsko-mazurskie wyłączone było od prowadzenia działalności hotelarskiej, w związku z czym skarżąca nie miała możliwości osiągać jakiegokolwiek przychodu z tego tytułu. Ustalanie zobowiązania podatkowego w pełnym wymiarze jest zatem niewłaściwe.
Należy podzielić stanowisko WSA w Olsztynie, że warunki prowadzenia działalności gospodarczej w czasie istnienia pandemii covid-19 nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych, w tym także podatku od nieruchomości. Mogą być one modyfikowane w ustawie, względnie w indywidualnych decyzjach w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca w każdym czasie może bowiem zainicjować postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 67a o.p., składając stosowny wniosek i odpowiednio go dokumentując.
Z punktu widzenia przedsiębiorców istotną kwestią jest zagadnienie (pozostające poza niniejszą sprawą) uzyskania ewentualnego odszkodowania z powodu wprowadzenia przez władze publiczne zakazu prowadzenia przez nich działalności gospodarczej z uwagi na pandemię covid-19. W związku z brakiem wprowadzenia na terytorium Polski stanu nadzwyczajnego, przy jednoczesnym wprowadzeniu zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być rozpatrywane roszczenia przedsiębiorców o uzyskanie odszkodowania od Skarbu Państwa, a wątpliwości może budzić jedynie podstawa prawna dochodzonego roszczenia.
3.3. Wobec uznania wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej z 28.12.2022 r. Wymienionym zarządzeniem strony zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i poinformowano o możliwości uzupełnienia argumentacji w piśmie procesowym, z zachowaniem trybu określonego w art. 66 p.p.s.a. Zarządzenie zostało doręczone skarżącej 26.01.2023 r., natomiast organowi 9.01.2023 r. Żadna ze stron nie uzupełniła stanowiska oraz nie wyraziła sprzeciwu co do zastosowanego trybu rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy COVID, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy.
sędzia WSA A. Juszczyk-Wiśniewska sędzia NSA S. Bogucki sędzia NSA J. Sokołowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI