III FSK 154/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "P." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Postanowienie to dotyczyło egzekucji świadczeń pieniężnych, a konkretnie określenia wysokości nieprzekazanej przez spółkę wierzytelności, która została zajęta przez organ egzekucyjny w postępowaniu prowadzonym wobec kontrahenta spółki (Spółki Zobowiązanej). Spółka nie przekazała organowi egzekucyjnemu zajętej kwoty, wpłacając ją swojemu kontrahentowi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczyły głównie bezzasadnej odmowy zastosowania przepisów art. 13 § 1 i art. 81 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał, że art. 13 § 1 u.p.e.a. dotyczy zobowiązanego, a nie dłużnika zajętej wierzytelności, jakim była skarżąca spółka. Ponadto, NSA stwierdził, że art. 81 § 4 u.p.e.a., który przewiduje wyjątki od zakazu wypłat z zajętego rachunku bankowego na wynagrodzenia, dotyczy wyłącznie egzekucji z rachunków bankowych i nie może być stosowany w drodze analogii do egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Sąd podkreślił, że instytucje bankowe mają specyficzne obowiązki wynikające z ich roli w systemie finansowym, których nie można przenosić na inne podmioty. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną, zasądzając od spółki na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z wierzytelności, w szczególności brak możliwości stosowania w drodze analogii przepisów dotyczących rachunków bankowych do innych wierzytelności oraz brak możliwości decydowania przez dłużnika zajętej wierzytelności o przeznaczeniu środków na podstawie własnych ustaleń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z wierzytelności pieniężnych i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych rodzajach postępowań egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy art. 13 § 1 oraz art. 81 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane w drodze analogii do egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż rachunek bankowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mogą być stosowane w drodze analogii do egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 13 § 1 u.p.e.a. dotyczy zobowiązanego, a nie dłużnika zajętej wierzytelności. Art. 81 § 4 u.p.e.a. dotyczy egzekucji z rachunków bankowych i nie ma podstaw do stosowania go w drodze analogii do innych wierzytelności, ze względu na specyficzne obowiązki banków.
Czy dłużnik zajętej wierzytelności może decydować o przeznaczeniu zajętych środków na podstawie wzajemnych uzgodnień ze zobowiązanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik zajętej wierzytelności nie może według własnego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych wierzytelności lub ich uiszczeniu zobowiązanemu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek przekazać zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu, a wzajemne uzgodnienia ze zobowiązanym nie zwalniają go z tego obowiązku.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji/postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji/postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zobowiązanego, nie dłużnika zajętej wierzytelności; możliwość zwolnienia składników majątkowych z egzekucji na wniosek zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 81 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy egzekucji z rachunków bankowych, nie innych wierzytelności pieniężnych; wyjątki od zakazu wypłat na wynagrodzenia.
u.p.e.a. art. 81 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie art. 81 § 4 do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek rzetelnego i merytorycznego rozpoznania sprawy.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Prawo bankowe art. 2
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja czynności bankowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA uznał, że przepisy art. 13 § 1 i art. 81 § 4 u.p.e.a. nie mają zastosowania w sprawie, ani w drodze analogii, do egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż rachunek bankowy. • NSA potwierdził, że dłużnik zajętej wierzytelności nie może decydować o przeznaczeniu zajętych środków na podstawie własnych uzgodnień ze zobowiązanym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki o możliwości zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. do dłużnika zajętej wierzytelności. • Argumentacja spółki o możliwości zastosowania art. 81 § 4 u.p.e.a. w drodze analogii do egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. • Argumentacja spółki, że środki przekazane kontrahentowi powinny być zwolnione z egzekucji, gdyż przeznaczone były na należności publicznoprawne i wynagrodzenia pracowników.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten dotyczy zobowiązanego, a nie dłużnika zajętej wierzytelności. • Przepis ten znajduje także zastosowanie do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia. • Co jednak istotne, przywołana regulacja prawna, dotyczy zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych... • Nie ma podstaw prawnych do zastosowania tego przepisu w tej sprawie. • Nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu w drodze analogii. • Niedopuszczalne jest również, aby obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności wynikały z wzajemnych uzgodnień zawartych między nim a zobowiązanym.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej z wierzytelności, w szczególności brak możliwości stosowania w drodze analogii przepisów dotyczących rachunków bankowych do innych wierzytelności oraz brak możliwości decydowania przez dłużnika zajętej wierzytelności o przeznaczeniu środków na podstawie własnych ustaleń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej z wierzytelności pieniężnych i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych rodzajach postępowań egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej w egzekucji administracyjnej – możliwości obejścia zajęcia wierzytelności poprzez powołanie się na przeznaczenie środków na wynagrodzenia lub należności publicznoprawne. Interpretacja NSA w zakresie analogii jest kluczowa dla praktyków.
“Czy można ominąć zajęcie wierzytelności, powołując się na wynagrodzenia pracowników? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 349 659,49 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.