I SA 970/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-03-14
NSApodatkoweŚredniawsa
opłata za gospodarowanie odpadaminieruchomość rekreacyjnadomek letniskowyustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachryczałtowa opłatawspółwłasnośćobowiązek deklaracji

WSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję SKO w Bielsku-Białej dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej, uznając, że obowiązek opłaty powstaje niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów.

Skarżący kwestionowali decyzję o nałożeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2017-2021 dla nieruchomości wykorzystywanej rekreacyjnie, twierdząc, że nie jest to domek letniskowy i odpady są kompostowane lub wywożone. Sąd uznał, że obowiązek opłaty wynika z samego faktu posiadania i wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów, a także z faktu przebywania na niej, co generuje odpady. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi M.H., W.H. i H.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w M. Skarżący byli współwłaścicielami nieruchomości z domkiem letniskowym lub inną nieruchomością wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, która nie była zamieszkała na stałe, ale była przez nich wykorzystywana przez część roku. Organy administracji ustaliły obowiązek opłaty ryczałtowej za lata 2017-2021, wskazując na zużycie wody jako dowód przebywania na nieruchomości i tym samym powstawania odpadów. Skarżący argumentowali, że nieruchomość jest w budowie, służy do prac remontowych, a odpady są kompostowane lub wywożone do miejsca zamieszkania. Kwestionowali również definicję domku letniskowego i sposób klasyfikacji nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych zależy od posiadania prawa własności i wykorzystywania jej na cele rekreacyjne, niezależnie od długości okresu korzystania i faktycznego wytwarzania odpadów. Sąd podkreślił, że nawet sporadyczne przebywanie na nieruchomości generuje odpady, a ryczałtowy system opłat czyni ponoszenie tych opłat niezależnym od faktycznego wytwarzania odpadów. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek ponoszenia opłaty powstaje z samego faktu posiadania prawa własności nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej i jej wykorzystywania na cele rekreacyjne, bez względu na długość okresu korzystania i faktyczne wytwarzanie odpadów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując, że ryczałtowy system opłat dla domków letniskowych czyni ponoszenie opłat niezależnym od faktycznego wytwarzania odpadów. Nawet sporadyczne przebywanie na nieruchomości generuje odpady i obowiązek ich utylizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.c.p.g. art. 6i § ust. 1 pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, obowiązek ponoszenia opłat powstaje za rok – bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.

u.c.p.g. art. 6o § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Decyzja określająca wysokość opłaty może zostać wydana w następstwie niezłożenia deklaracji, gdy złożenie jej było obowiązkiem strony.

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 6m § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6c § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Objęcie właścicieli nieruchomości z domkami letniskowymi lub innymi nieruchomościami rekreacyjnymi zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów zależy od woli rady gminy.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.g.k. art. 20

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 21

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 16

Ustawa Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych powstaje niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów i długości okresu korzystania z nieruchomości. Przebywanie na nieruchomości w celach kontrolnych lub porządkowych generuje powstawanie odpadów komunalnych i obowiązek ich utylizacji. Ryczałtowy system opłat dla domków letniskowych czyni ponoszenie opłat niezależnym od faktycznego wytwarzania odpadów. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uzależniają opłaty od zapisów w rejestrze gruntów czy Prawie budowlanym.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość nie jest domkiem letniskowym ani nieruchomością rekreacyjną, lecz domem w budowie wykorzystywanym do prac remontowych. Odpady są kompostowane lub wywożone do miejsca zamieszkania. Organ powinien odwołać się do zapisów z ewidencji gruntów i budynków lub Prawa budowlanego przy klasyfikacji nieruchomości. Brak dowodów na powstawanie odpadów komunalnych na działce. Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i prawa do wypowiedzenia się. Niedopuszczenie dowodu z nagrania rozmowy telefonicznej.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych czyni ponoszenie tych opłat całkowicie niezależnym od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno też przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Przebywanie na nieruchomości w celach jedynie kontrolnych czy też porządkowych generuje powstawanie odpadów komunalnych i obowiązek ich utylizacji w sposób przewidziany prawem.

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

przewodniczący sprawozdawca

Monika Krywow

członek

Bożena Pindel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie obowiązku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości rekreacyjnych, domków letniskowych oraz nieruchomości wykorzystywanych sezonowo, niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście nieruchomości rekreacyjnych i sezonowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci, a interpretacja sądu dotycząca nieruchomości rekreacyjnych może być istotna dla wielu właścicieli.

Czy płacisz za śmieci, nawet jeśli ich nie produkujesz? Sąd wyjaśnia obowiązek dla domków letniskowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 970/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Pindel
Monika Krywow
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
III FSK 1525/23 - Wyrok NSA z 2024-08-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 888
art. 6m ust.1, art. 6i ust. 1 pkt 3, art. 6o ust. 1, art. 6c ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. H., W. H., H. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 1 czerwca 2022 r. nr SKO.V/428/103/2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi M.H., W.H. oraz H.H. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej (dalej także: organ odwoławczy, SKO) z dnia 1 czerwca 2022 r. nr SKO.V/428/103/2022 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 21 lutego 2022 r. nr [...] określającą stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
2. Postępowanie przed organami administracji.
2.1. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 21 lutego 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji określił stronie – współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w M., na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywana jedynie przez część roku, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, wysokość opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres:
- od 1 tycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. w kwocie 50,00 zł,
- od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w kwocie 100,00 zł,
- od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w kwocie 100,00 zł,
- od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 100,00 zł,
- od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w kwocie 100,00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę, które wynoszą 8% (do dnia 8 lutego 2022 r.) i 8,5% (od dnia 9 lutego 2022 r.).
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż współwłaściciele nie wykonali obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm., dalej: u.c.p.g.). Obowiązku tego współwłaściciele nie dopełnili pomimo wezwania ich do tego przez organ, który ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości zużywana jest woda, co świadczy o przebywaniu przez stronę we wskazanych okresach na nieruchomości. W związku z tym, zdaniem organu pierwszej instancji, musiały powstawać również odpady komunalne.
Organ pierwszej instancji akcentował nadto, że korzystanie z nieruchomości jest jednoznaczne z powstawaniem odpadów komunalnych, zaś ich powstawanie powoduje, iż należna jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ ten wskazał również, że zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za rok – bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Z kolei objęcie właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych, na mocy art. 6c ust. 2 u.c.p.g. zależy od woli rady gminy. W braku stosownej uchwały rady gminy w tym przedmiocie, zastosowanie ma art. 6 ust. 1 u.c.p.g. oraz wskazane w nim zasady pozbywania się odpadów komunalnych. Ponieważ w realiach niniejszej sprawy Rada Gminy W. określiła w uchwale zasady odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości, na terenie których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, organ pierwszej instancji określił stronie wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z wydanymi przez Radę aktami prawa miejscowego.
2.2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła: 1) nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, 2) sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, 3) naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, wystąpienie przesłanek, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji a to poprzez zebranie jedynego dowodu na podstawie którego zapadło rozstrzygnięcie, a który uzyskano sprzecznie z prawem.
Strona wniosła o uchylenie w całości decyzji oraz umorzenie postępowania, uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia bądź orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu odwołania strona w szczególności podnosiła, iż przy ul. [...] w M. nie posiada ani domu letniskowego, ani jakiejkolwiek nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Posiada natomiast dom w budowie z ogrodem, gdzie przebywa jedynie sporadycznie i jedynie dla wykonania prac remontowo – budowlanych a nie w celu rekreacji. Podała, że w miejscu tym, o ile powstają odpady komunalne, to w znikomej ilości i są one zabierane do pojemnika i wyrzucane (po dokonaniu ich selekcji) w miejscu zamieszkania strony, tj. w T. Strona wskazywała też, że odpady w postaci skoszonej trawy, liści czy gałęzi oraz resztek jedzenia są przez nią wkładane do trzech kompostowników, będących jej prywatną własnością, których Gmina nie sfinansowała. Podkreśliła, że na nieruchomości w M. powstają jedynie tzw. bioodpady, które ulegają biodegradacji. Zdaniem strony oznacza to, że na nieruchomości w M. nie są wytwarzane inne odpady, dlatego też nie może być ona zmuszana do złożenia deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani do zawarcia umowy o wywóz śmieci.
Skarżący stwierdzili również w szczególności, że w u.c.p.g. brak jest definicji "domku letniskowego" oraz "nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe", a ponadto organ nie może dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku lecz obowiązany jest odwołać się do odpowiednich zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżący zarzucili ponadto, iż organ pierwszej instancji wydał jedną decyzję w trzech egzemplarzach, które posiadają różne sygnatury, "w przeciwnym bowiem przypadku istniałyby trzy oddzielne decyzje dotyczące 3 oddzielnych nieruchomości, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym i procedurą".
Ponadto, w treści odwołania strona zawarła wniosek o włączenie w poczet materiału dowodowego nagrania rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej w dniu 8 września 2021 r. przez M.H. z pracownikiem organu. Zdaniem strony, z rozmowy tej sporządzona została także notatka służbowa, której treść nie odzwierciedla przeprowadzonej rozmowy, przy czym notatka powyższa została dołączona do akt sprawy jako dowód.
2.3. Decyzją z dnia 1 czerwca 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołał się do treści art. 6o ust. 1 u.c.p.g. oraz wskazał na uchwałę Rady Gminy Wilkowice z dnia 27 grudnia 2012 r. nr XXX/227/2012 w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 1613). Na mocy tejże uchwały, postanowiono odbierać odpady z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Z kolei poszczególnymi uchwałami w sprawie ustalenia ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy, bądź inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe wykorzystywanych przez jedynie część roku, uchwalono wysokość ryczałtowej opłaty - tj. 50 zł za rok 2017 oraz w wysokości 100 zł za lata 2018-2021.
Następnie SKO podniosło, że w rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest fakt, iż W.H., H.H. i M.H. są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej, położonej w M. przy ul. [...]. Nieruchomość ta nie jest zamieszkała na stałe, współwłaściciele bezsprzecznie przebywają w tej nieruchomości przez część roku. Wskazuje na to zużycie wody, jak również same strony temu nie zaprzeczają. Faktem jest również, iż współwłaściciele nieruchomości nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo iż byli do tego zobowiązani. Zatem, na nieruchomości nie zamieszkiwanej powstają odpady komunalne i sytuacja ta zobowiązywała organ pierwszej instancji do wydania decyzji określającej ryczałtową wysokość opłaty za odpady komunalne.
Kolegium zwróciło przede wszystkim uwagę, że właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami praw miejscowego oraz przepisami u.c.p.g. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno też przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Co istotne, obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych czyni ponoszenie tych opłat całkowicie niezależnym od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów.
Obowiązek ponoszenia ww. opłaty w odniesieniu do nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zależy jedynie od posiadania prawa własności tego rodzaju nieruchomości oraz wykorzystywania jej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, bez względu na długość okresu takiego korzystania. Zatem bycie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe połączone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (organ powołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 786/19). Ponadto przebywanie na nieruchomości w celach jedynie kontrolnych czy też porządkowych generuje powstawanie odpadów komunalnych i obowiązek ich utylizacji w sposób przewidziany prawem (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca 2017 r. I SA/Gl 1436/16).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania trzech decyzji Kolegium stwierdziło, iż decyzje organu pierwszej instancji zostały skierowane do wszystkich trzech współwłaścicieli nieruchomości i posiadają one ten sam numer ([...]), różni je tylko numer kancelaryjny. Zaznaczył też, że w efekcie doręczenia decyzji dochodzi do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono.
Organ odwoławczy odniósł się także do zawartego w odwołaniu wniosku o włączenie do materiału dowodowego nagrania rozmowy telefonicznej pracownika organu z jednym ze współwłaścicieli nieruchomości i zaznaczył, że nie dostrzega w niniejszej sprawie podstaw ani też potrzeby takiego działania.
Końcowo wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.).
3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
3.1. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając ją w całości.
Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art.120 O.p. poprzez nie stosowanie przez organy podatkowe zasady legalności, 2) art.121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania nie budzącego zaufania do organów podatkowych,3) art.122 O.p. poprzez naruszenie przez organy podatkowe zasady prawdy obiektywnej oraz niewykonanie obowiązku podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym stanem, 4) art.123 O.p. poprzez nie zapewnienie stronie przez organ odwoławczy możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, czyli nie zapewnienie jej udziału w określonej fazie postępowania, 5) art.124 O.p. poprzez naruszenie zasady przekonywania, 6) art.180 O.p. i art. 188 O.p. poprzez nie dopuszczenie wnioskowanego dowodu z nagrania rozmowy z pracownikiem organu a dopuszczenie dowodu w zakresie ilości wody dostarczonej skarżącym przez spółkę wodną, który był sprzeczny z prawem, art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
Skarżący zarzucili ponadto naruszenie prawa materialnego, a to: 1) art. 6c ust. 2 u.c.p.g. zgodnie z którym przystąpienie do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi przez właściciela nieruchomości jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości, wyrażonej w formie pisemnej, 2) art. 6o ust. 1 u.c.p.g., z którego wynika, iż decyzja może zostać wydana jedynie w następstwie niezłożenia deklaracji – w sytuacji, gdy złożenie jej było obowiązkiem strony, zaś skarżący nie mieli takiego obowiązku, 3) art. 6i ust. 1 pkt 3) u.c.p.g. poprzez zakwalifikowanie nieruchomości skarżących jako tej, na której znajduje się domek letniskowy bądź inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, w sytuacji, gdy skarżący takich nieruchomości nie posiadają.
Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz pominięcie regulacji, zawartych w art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990, dalej: u.p.g.k.) oraz w art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, dalej: u.p.b.), który zawiera definicję "domku letniskowego". Zarzucili także brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla rozstrzygnięcia oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, uchylenie także decyzji organu pierwszej instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody na skutek jej wykonania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż strona nie jest posiadaczem ani domku letniskowego, ani też innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Posiada natomiast działkę gruntu, na której jest budowany dom mieszkalny – aktualnie wykańczany. Na tej nieruchomości nie są wytwarzane odpady, gdyż np. ścinana trawa jest kompostowana w pojemnikach, stanowiących własność strony. Stąd, nie jest świadczona usługa odbioru odpadów. W ocenie skarżących, na gruncie u.c.p.g. określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich recyklingowi lub innemu odzyskowi spełniają łącznie ogólne warunki utraty statusu odpadów.
Ponadto w wypisie z rejestru gruntów dotyczącym przedmiotowej nieruchomości znajduje się zapis "użytki rolne zabudowane", nie jest to zatem działka rekreacyjna. Z kolei w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdza się, iż udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Zatem, znajdujący się na nieruchomości budynek nie jest domkiem letniskowym. Skarżący podnieśli też, że proces budowy nie został jeszcze zakończony, budynek nie jest zamieszkały, ani nie jest wykorzystywany na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Ponadto, skarżący muszą wykonywać pracę w ogrodzie. Dlatego też przyjeżdżają do swojej nieruchomości w celu wykonania pracy a nie rekreacji czy wypoczynku. Skarżący wskazali, że nie posiadają innej nieruchomości przeznaczonej na cele rekreacji bądź wypoczynku a ich zdaniem o wykorzystywaniu nieruchomości na takie cele decydują pełnione przez nieruchomość funkcje.
W ocenie skarżących organy podatkowe w niniejszej sprawie dokonały zmiany klasyfikacji gruntu pomimo tego, że powinny były odwołać się do odpowiednich zapisów, zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Następnie skarżący zarzucali, że organy nie przedstawiły jakichkolwiek dowodów na okoliczność powstawania odpadów komunalnych na działce skarżących. Nie wykazały także faktu posiadania przez nich domku letniskowego ani innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Organ odwoławczy uchybił w szczególności obowiązkowi wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uwzględnienia wniosku dowodowego zmierzającego do wykazania twierdzeń przeciwnych aniżeli te, które prezentowały organy podatkowe.
Do skargi załączono kopię wypisu z rejestru gruntów oraz kopię decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.
3.2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się niezasadna.
4.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
4.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności stanowiska organu odwoławczego co do istnienia obowiązku uiszczenia przez skarżących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości i w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...] w M., której współwłaścicielami są skarżący.
4.4. Rozważając sporne zagadnienie w pierwszej kolejności wskazać należy, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną. Obowiązek ponoszenia tej opłaty w odniesieniu do nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zależy jedynie od posiadania prawa własności tego rodzaju nieruchomości oraz wykorzystywania jej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, bez względu na długość okresu takiego korzystania. Zatem bycie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe połączone z jej nawet krótkotrwałym wykorzystaniem w ciągu roku na tego rodzaju cele są warunkami wystarczającymi dla powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (organ powołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 786/19). Właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami praw miejscowego oraz przepisami u.c.p.g. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno też przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych czyni ponoszenie tych opłat całkowicie niezależnym od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów.
Korzystanie z nieruchomości jest jednoznaczne z powstawaniem odpadów komunalnych, zaś ich powstawanie powoduje, iż należna jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie bowiem z art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za rok – bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości. Z kolei objęcie właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych, na mocy art. 6c ust. 2 u.c.p.g. zależy od woli rady gminy. W braku stosownej uchwały rady gminy w tym przedmiocie, zastosowanie ma art. 6 ust. 1 u.c.p.g. oraz wskazane w nim zasady pozbywania się odpadów komunalnych. Ponieważ w realiach niniejszej sprawy Rada Gminy W. określiła w uchwale zasady odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości, na terenie których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, organ pierwszej instancji określił stronie wysokość ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z wydanymi przez Radę aktami prawa miejscowego.
4.5. W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest fakt, iż W.H., H.H. i M.H. są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanej, położonej w M. przy ul. [...]. Nieruchomość ta nie jest zamieszkała na stałe, współwłaściciele bezsprzecznie przebywają w tej nieruchomości przez część roku. Wskazuje na to zużycie wody, jak również same strony temu nie zaprzeczają. Faktem jest również, iż współwłaściciele nieruchomości nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo iż byli do tego zobowiązani.
Obowiązku tego współwłaściciele nie dopełnili pomimo wezwania ich do tego przez organ, który ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości zużywana jest woda, co świadczy o przebywaniu przez stronę we wskazanych okresach na nieruchomości. W związku z tym, zdaniem organu pierwszej instancji, musiały powstawać również odpady komunalne. Zatem, na nieruchomości nie zamieszkiwanej powstają odpady komunalne i sytuacja ta zobowiązywała organ pierwszej instancji do wydania decyzji określającej ryczałtową wysokość opłaty za odpady komunalne.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że przebywanie na nieruchomości w celach jedynie kontrolnych czy też porządkowych generuje powstawanie odpadów komunalnych i obowiązek ich utylizacji w sposób przewidziany prawem. Zasadnie twierdzi tut. Sąd w wyroku z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie I SA/Gl 1436/16, iż przyjęcie poglądu, że brak odbioru odpadów wyłącza możliwość określenia wysokości opłaty doprowadziłoby do sytuacji, w której nie złożenie deklaracji bądź podanie w niej nieprawdziwych danych "zwalniałoby" z ponoszenia opłaty, co w sposób oczywisty przeczyłoby istocie ustawy.
Twierdzenie Skarżących, że powstałe odpady komunalne kompostują, a pozostałe wywożą do miejsca stałego zamieszkania, gdzie płaca za wywóz odpadów komunalnych nie wspiera stanowiska strony. Podkreślić trzeba za organami podatkowymi, że właściciel nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, czy też inny wykorzystywany jedynie przez część roku, ma obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w prawie miejscowym. Strona nie może "wyłączyć się" z tego obowiązku, twierdząc na przykład, że na przedmiotowej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Trudno przyjąć, by nawet przy korzystaniu z tego typu nieruchomości tylko okazjonalnie odpady w ogóle nie powstawały. Co ważne to fakt, iż obowiązujący od 2015 r. ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku domków letniskowych ponoszenie tych opłat czyni całkowicie niezależne od faktycznego wytwarzania bądź nie takich odpadów.
Mając na uwadze powyższe za niezasadne uznać zatem należało zarzut naruszenia art. 6i ust. 1 pkt 3) u.c.p.g. poprzez zakwalifikowanie nieruchomości skarżących jako tej, na której znajduje się domek letniskowy bądź inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, w sytuacji, gdy skarżący takich nieruchomości nie posiadają. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje zatem fakt, iż w u.c.p.g. brak jest definicji "domku letniskowego" oraz "nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe", a organ nie może dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku lecz obowiązany jest odwołać się do odpowiednich zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu decyzji zasadnie zatem organ odwoławczy odwołał się do treści art. 6o ust. 1 u.c.p.g. oraz wskazał na uchwałę Rady Gminy Wilkowice z dnia 27 grudnia 2012 r. nr XXX/227/2012 w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 1613). Na mocy tejże uchwały, postanowiono odbierać odpady z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Z kolei poszczególnymi uchwałami w sprawie ustalenia ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu nieruchomości na której znajduje się domek letniskowy, bądź inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe wykorzystywanych przez jedynie część roku, uchwalono wysokość ryczałtowej opłaty - tj. 50 zł za rok 2017 oraz w wysokości 100 zł za lata 2018-2021.
Skarżący nie wykazali także, żeby doszło do naruszenie prawa materialnego, a to: art. 6c ust. 2 u.c.p.g. zgodnie z którym przystąpienie do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi przez właściciela nieruchomości jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości, wyrażonej w formie pisemnej,
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zasadnie twierdzą organy podatkowe, iż na Skarżących spoczywa obowiązek złożenia deklaracji. Z przepisu art. 6o ust. 1 u.c.p.g., wynika, iż decyzja może zostać wydana jedynie w następstwie niezłożenia deklaracji – w sytuacji, gdy złożenie jej było obowiązkiem strony, zaś skarżący nie mieli takiego obowiązku. Taka sytuacja miała, wbrew twierdzeniom Skarżących w rozpoznawanej sprawie miejsce.
4.6. Sąd nie podzielił także zarzutów skargi co do naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz pominięcia regulacji, zawartych w art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990, dalej: u.p.g.k.) oraz w art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, dalej: u.p.b.), który zawiera definicję "domku letniskowego". Podkreślić bowiem należy, że przepisy ustawy o czystości i porządku w gminach nie uzależniają opłaty za gospodarowanie odpadów komunalnych od wypisu w rejestrze gruntów czy ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie w treści zaskarżonej decyzji SKO wskazało na podstawę prawną ustalenia opłaty oraz uchwałę Rady Gminy Wilkowice z dnia 27 grudnia 2012r. nr XXX/227/2012 w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2013 r. poz. 1613).
4.7. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu dotyczących naruszenia prawa procesowego, zdaniem Sądu skarżący nie wykazali, aby postępowanie przed organem I instancji nie zostało przeprowadzone zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które to przepisy znajdują zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 6q ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Zasadnie także twierdzi Kolegium, iż brak podstaw, by jako dowód w sprawie dopuszczać nagranie z rozmowy M.H. z pracownikiem Urzędu Gminy czego domaga się Strona skarżąca, albowiem zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający by wydać decyzją określającą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe za lata 2017, 2018,2019, 2020, 2021
Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art.120 O.p. poprzez nie stosowanie przez organy podatkowe zasady legalności, art.121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania nie budzącego zaufania do organów podatkowych, art.122 O.p. poprzez naruszenie przez organy podatkowe zasady prawdy obiektywnej oraz niewykonanie obowiązku podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistym stanem, art.123 O.p. poprzez nie zapewnienie stronie przez organ odwoławczy możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, czyli nie zapewnienie jej udziału w określonej fazie postępowania, art.124 O.p. poprzez naruszenie zasady przekonywania, art.180 O.p. i art. 188 O.p. poprzez nie dopuszczenie wnioskowanego dowodu z nagrania rozmowy z pracownikiem organu a dopuszczenie dowodu w zakresie ilości wody dostarczonej skarżącym przez spółkę wodną, który był sprzeczny z prawem, art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
Końcowo wskazać należy iż, zdaniem Sądu, zasadnie Kolegium stwierdziło, iż decyzje organu pierwszej instancji zostały skierowane do wszystkich trzech współwłaścicieli nieruchomości i posiadają one ten sam numer ([...]), różni je tylko numer kancelaryjny. W rezultacie doręczenia decyzji dochodzi do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
4.8. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, przepisy prawa właściwie zastosowane, a podjęte rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadnione i spełnia wymogi określone przepisami prawa. Tym samym nie doszło do naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie doszukał się także naruszenia innych wskazanych w skardze zarzutów, co wynika z dotychczasowych rozważań. Tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI