III FSK 1510/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Przedmiotem sporu było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu opłaty skarbowej w wysokości 440 zł, uiszczonej przez skarżącego (pełnomocnika B.K.) na rzecz jego mocodawcy (D.S.) w związku z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżący nie posiada statusu strony postępowania podatkowego, a zatem nie jest uprawniony do żądania zwrotu opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził to stanowisko. Sąd podkreślił, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na mocodawcy, a fakt jej uiszczenia przez pełnomocnika z własnych środków nie nadaje mu legitymacji procesowej do żądania zwrotu. Sąd odwołał się do przepisów Ordynacji podatkowej (art. 133, art. 62b) oraz ustawy o opłacie skarbowej (art. 9), wskazując, że interes prawny do żądania zwrotu opłaty skarbowej ma wyłącznie podmiot, na którym ciążył obowiązek jej zapłaty. Uiszczenie opłaty przez osobę trzecią nie tworzy po jej stronie uprawnień do żądania zwrotu od organu podatkowego, a ewentualne roszczenia cywilnoprawne powinny być kierowane wobec faktycznego dłużnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że osoba trzecia (np. pełnomocnik) dokonująca zapłaty opłaty skarbowej z własnych środków nie nabywa legitymacji procesowej do żądania jej zwrotu od organu podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty skarbowej, gdzie kluczowe jest ustalenie strony postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków na rzecz mocodawcy, posiada legitymację procesową do żądania zwrotu tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków na rzecz mocodawcy, nie posiada legitymacji procesowej do żądania zwrotu tej opłaty, ponieważ stroną postępowania w tym zakresie jest mocodawca.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na mocodawcy. Fakt uiszczenia opłaty przez pełnomocnika z własnych środków nie nadaje mu statusu strony postępowania podatkowego ani interesu prawnego do żądania zwrotu. Ewentualne roszczenia cywilnoprawne powinny być kierowane wobec mocodawcy.
Czy odmowa wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest prawidłowa, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest prawidłowa, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W tej sprawie skarżący nie był stroną postępowania o zwrot opłaty skarbowej.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 2 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 62b § § 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 133 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.o.s. art. 9
Ustawa z dnia 16 maja 2006 r. o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 maja 2006 r. o opłacie skarbowej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków, nie jest stroną postępowania o zwrot tej opłaty, a jedynie mocodawca posiada legitymację procesową. • Odmowa wszczęcia postępowania podatkowego jest prawidłowa, gdy wniosek złożyła osoba niebędąca stroną postępowania.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik, który uiścił opłatę skarbową z własnych środków, posiada interes prawny i jest stroną postępowania o zwrot tej opłaty. • Przepis art. 62b § 2 Ordynacji podatkowej pozwala osobie trzeciej, która uiściła podatek, na domaganie się zwrotu. • Ustawa o opłacie skarbowej nie precyzuje podmiotu uprawnionego do wnioskowania o zwrot, co nie wyklucza możliwości wnioskowania przez podmiot, który faktycznie uiścił opłatę.
Godne uwagi sformułowania
obowiązki podatkowe mają publicznoprawny charakter, są obowiązkami osobistymi i nie mogą być znoszone przez umowy cywilnoprawne zawierające między podatnikiem a osobą trzecią. • Dokonanie zatem zapłaty podatku (opłaty skarbowej) na rzecz podatnika przez osobę trzecią (wyręczyciela, posłańca, pełnomocnika) nie skutkuje przydaniem tej osobie specjalnej legitymacji procesowej do podejmowania w imieniu własnym i na swoją rzecz (zamiast podatnika) czynności wiążących się z tą wpłatą. • Wpłacający nie zostanie, poprzez fakt dokonania wpłaty na rzecz podatnika, wprowadzony do kręgu podmiotów mających dostęp do danych podatnika chronionych tajemnicą skarbową. • Bezpodstawnie wzbogaconym będzie jednak podatnik, a nie organ podatkowy, a więc roszczenie wpłacającego powinno być kierowane wobec podatnika i z tego względu pozostaje poza sferą normowaną w Ordynacji podatkowej.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że osoba trzecia (np. pełnomocnik) dokonująca zapłaty opłaty skarbowej z własnych środków nie nabywa legitymacji procesowej do żądania jej zwrotu od organu podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu opłaty skarbowej, gdzie kluczowe jest ustalenie strony postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie statusu strony postępowania i interesu prawnego w kontekście opłat skarbowych.
“Pełnomocnik zapłacił opłatę skarbową, ale nie odzyska jej od urzędu. NSA wyjaśnia, kto jest stroną w sporze o zwrot.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.