III FSK 1503/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Spór dotyczył właściwości miejscowej organu podatkowego do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za okres kwiecień-czerwiec 2015 r. WSA uznał, że organ pierwszej instancji (Naczelnik US Kraków-Podgórze) był niewłaściwy miejscowo, a właściwy był Naczelnik US Kraków-Stare Miasto, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji i umorzeniem postępowania. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgodnie z art. 17a Ordynacji podatkowej, organ właściwy miejscowo w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej to organ właściwy dla podatnika (spółki) według adresu siedziby. NSA odrzucił argumentację organu kasacyjnego, że norma intertemporalna (art. 22 ustawy nowelizującej) dotyczy tylko przepisów materialnych, wskazując, że odsyła ona do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w całości. Sąd uznał, że siedziba spółki znajdowała się w Krakowie przy ul. S. od 19.10.2017 r., co czyniło właściwym Naczelnika US Kraków-Stare Miasto. NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie podatkowym, rozróżnienie między siedzibą a adresem spółki.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany siedziby spółki i ustalania właściwości organu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości powstałe przed nowelizacją Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki organ podatkowy jest właściwy miejscowo do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, gdy siedziba spółki uległa zmianie po powstaniu zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym miejscowo jest organ podatkowy właściwy dla podatnika (spółki) według adresu siedziby w dacie wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, zgodnie z art. 17a Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że właściwość miejscową ustala się na podstawie siedziby spółki, a nie organu, który prowadził postępowanie w sprawie pierwotnych zaległości. Zmiana adresu siedziby spółki po powstaniu zaległości, ale przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, skutkuje właściwością nowego organu.
Czy norma intertemporalna zawarta w art. 22 ustawy nowelizującej Ordynację podatkową odnosi się tylko do przepisów prawa materialnego, czy również do przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Norma intertemporalna zawarta w art. 22 ustawy nowelizującej odsyła do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej bez podziału na przepisy materialne czy postępowania.
Uzasadnienie
Sąd nie podzielił poglądu organu kasacyjnego, że przepis ten dotyczy wyłącznie prawa materialnego. Uznał, że odsyła on do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w całości, co ma wpływ na ustalenie właściwości organów.
Czy postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest kontynuacją postępowań prowadzonych wcześniej wobec spółki w rozumieniu art. 18b Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest kontynuacją postępowania wobec spółki, ponieważ brak jest tożsamości przedmiotowej i podmiotowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że sprawy te różnią się podmiotem (spółka vs. członek zarządu) i przedmiotem (zaległości spółki vs. odpowiedzialność osoby trzeciej), co wyklucza zastosowanie art. 18b o.p. w brzmieniu do 31.12.2015 r.
Przepisy (16)
Główne
o.p. art. 17a
Ordynacja podatkowa
Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta.
o.p. art. 17 § § 1
Ordynacja podatkowa
Właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 o.p.
ustawa nowelizująca art. 22
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw
Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Pomocnicze
o.p. art. 15 § § 2
Ordynacja podatkowa
Właściwość rzeczowa i miejscowa jest ustalana z uwzględnieniem również zakresu zadań i terytorialnego zasięgu działania organów podatkowych, określonych na podstawie odrębnych przepisów.
o.p. art. 18b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący utrzymania właściwości organów w przypadku zmiany w trakcie postępowania lub kontroli.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa umorzenia postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
k.c. art. 41
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja siedziby osoby prawnej.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych art. 2 § pkt 4
Definicja miejscowości.
k.r.s. art. 38 § pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Obowiązek ujawnienia siedziby spółki w rejestrze.
k.r.s. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Konieczność umieszczania dokładnego adresu spółki.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
Określenie terytorialnego zasięgu działania naczelników urzędów skarbowych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził jej nieważność z powodu niewłaściwości miejscowej organu. • Norma intertemporalna (art. 22 ustawy nowelizującej) odnosi się do wszystkich przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przepisów o właściwości. • Właściwość miejscową organu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej ustala się według adresu siedziby spółki, a nie organu prowadzącego pierwotne postępowanie. • Postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest kontynuacją postępowania wobec spółki.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję organu drugiej instancji, stwierdzając nieważność decyzji pierwszej instancji i umarzając postępowanie mimo braku naruszenia przepisów o właściwości lub postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. • WSA błędnie zastosował art. 22 ustawy nowelizującej oraz przepisy art. 17a i 18b o.p., co doprowadziło do uchylenia decyzji. • WSA błędnie utożsamił siedzibę spółki z jej adresem i przepisy podatkowe z ustawami podatkowymi. • WSA uchylił się od kontroli oceny zastosowanych przez organ pozostałych przepisów postępowania oraz prawa materialnego. • Przepis przejściowy (art. 22 ustawy nowelizującej) odnosi się tylko do przepisów prawa materialnego. • Pojęcie 'sprawa' w art. 18b o.p. nie obejmuje przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. • Dodanie § 3 do art. 18b o.p. miało charakter zmieniający, a nie porządkujący.
Godne uwagi sformułowania
Właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika... • Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika... • Siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. • Adres siedziby spółki jest wskazany w rejestrze, do którego podmiot ten jest wpisany. • Przepis ten odsyła do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej bez żadnego wyłączenia (czasowego, podmiotowego czy przedmiotowego) i bez podziału na przepisy materialne czy przepisy postępowania.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Anna Juszczyk-Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie podatkowym, rozróżnienie między siedzibą a adresem spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany siedziby spółki i ustalania właściwości organu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości powstałe przed nowelizacją Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców i księgowych – ustalania właściwości organów podatkowych w kontekście odpowiedzialności osób trzecich, co często prowadzi do sporów.
“Kto jest właściwy? Kluczowe orzeczenie NSA w sprawie odpowiedzialności podatkowej członków zarządu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.