III FSK 15/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie podatku od spadków i darowizn, uznając brak uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IAS w sprawie podatku od spadków i darowizn, po oddaleniu skargi przez WSA. Skarżąca, mieszkająca w Australii, argumentowała niemożliwość odwrócenia skutków egzekucji. Sąd uznał jednak, że sama egzekucja obowiązku pieniężnego nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania, gdyż ewentualny zwrot świadczenia wraz z odsetkami naprawi szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek E. R. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 lutego 2022 r., dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Decyzja ta została utrzymana w mocy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 września 2022 r., który oddalił skargę E. R. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i równocześnie, na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie podała, że mieszka w Australii, a odwrócenie skutków egzekucji kwoty nałożonej decyzją będzie niemożliwe, czasochłonne i kosztowne. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił uwzględnienia wniosku. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady, a wnioskodawca musi uprawdopodobnić istnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wyjaśnił, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych jest dolegliwa, ale sama egzekucja obowiązku pieniężnego nie jest równoznaczna z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ ewentualne uchylenie decyzji spowoduje zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Sąd zaznaczył również, że argumenty dotyczące meritum sprawy nie mogą stanowić uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, gdyż sąd bada jedynie przesłanki formalne określone w przepisie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstrzymanie wykonania nie służy zabezpieczeniu przed wszelkimi skutkami egzekucji, a jedynie przed takimi, których wygranie sporu nie naprawi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sama egzekucja obowiązku pieniężnego nie stanowi niebezpieczeństwa znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, gdyż zwrot świadczenia wraz z odsetkami naprawia szkodę. Argumenty dotyczące meritum sprawy nie są podstawą do wstrzymania wykonania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie tych przesłanek.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej oparta na niemożliwości odwrócenia skutków egzekucji i jej kosztach.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności w kontekście egzekucji zobowiązań pieniężnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie meritum sprawy podatkowej. Konieczność indywidualnego uprawdopodobnienia przesłanek przez wnioskodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki proceduralnej zagadnienia wstrzymania wykonania decyzji, jednak jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej NSA.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 15/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6114 Podatek od spadków i darowizn Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane I SA/Łd 287/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-09-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 61 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 287/22 w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 lutego 2022 r., nr 1001-IOM.4104.117.2021.U10.BA w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 6 września 2022 r., I SA/Łd 287/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. R. (dalej "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 16 lutego 2022 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. 2. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Pismem z 13 stycznia 2023r. strona wniosła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 16 lutego 2022r. W uzasadnieniu wniosku opisano przebieg postępowania w niniejszej sprawie, podkreślono, że skarżąca mieszka w Australii i ma ograniczone możliwości czynnego w nim uczestnictwa. Zdaniem strony, "odwrócenie skutków egzekucji kwoty nałożonej zaskarżoną decyzją będzie niemożliwe, a z całą pewnością będzie czasochłonne i niewspółmiernie kosztowne". 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż wnioskodawca powinien uprawdopodobnić istnienie przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. postanowienia NSA: z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05; z 26 września 2013 r., II FSK 2540/13; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik. CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca przesłanki tej nie wykazała. Wobec podnoszonych przez stronę okoliczności wskazać należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09; z 6 sierpnia 2014 r., II FSK 2247/14; publik. CBOSA). Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2015 r., II FZ 128/15, publik. CBOSA). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Odnosząc się natomiast do opisu przyczyn wydania decyzji w sprawie ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn wyjaśnić należy stronie, że argumenty te nie mogą stanowić skutecznego uzasadnienia żądania wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku (por. postanowienia NSA: z 13 listopada 2012 r., II OSK 590/12, z 9 lipca 2013r., II GZ 342/13; publik. CBOSA). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI