III FSK 1476/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-23
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościkonstytucja RPpaństwo prawnezasada zaufaniaewidencja gruntówochrona gruntów leśnychpodwójne opodatkowanieNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że opodatkowanie gruntu jako mieszkaniowego na podstawie ewidencji gruntów jest zgodne z prawem, a opłaty za wyłączenie gruntów leśnych nie stanowią podwójnego opodatkowania.

Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada państwa prawnego, zaufania obywatela do państwa, ochrony praw słusznie nabytych i interesów w toku) w związku z opodatkowaniem gruntu jako mieszkaniowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ustalenia faktyczne oparte na ewidencji gruntów są wiążące, a opłaty za wyłączenie gruntów leśnych nie stanowią podwójnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. F. i M. F. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. Skarżący zarzucili naruszenie art. 2 Konstytucji RP, w szczególności zasady zaufania obywatela do państwa, ochrony praw słusznie nabytych i interesów w toku. Argumentowali, że opodatkowanie ich gruntu o powierzchni 10.591 m2 jako terenu mieszkaniowego, oparte na ewidencji gruntów, narusza te zasady, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych dotyczącej wyłączenia gruntów leśnych z produkcji. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi i nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne dotyczące klasyfikacji gruntu na podstawie ewidencji gruntów są wiążące. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP nie został skutecznie uzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazali, w jaki sposób zaskarżony wyrok narusza ich 'słusznie nabyte prawa' lub 'interesy w toku'. Sąd wyjaśnił również, że opłaty związane z wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji nie stanowią podwójnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdyż dotyczą innego zdarzenia prawnego (wyłączenie z produkcji vs. posiadanie gruntu).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, opodatkowanie gruntu na podstawie ewidencji gruntów jest zgodne z prawem, a opłaty za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji nie stanowią podwójnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia faktyczne oparte na ewidencji gruntów są wiążące dla sądu kasacyjnego. Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP nie został skutecznie uzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swoich praw lub interesów. Opłaty za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji mają inny charakter prawny niż podatek od nieruchomości i nie prowadzą do podwójnego opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten, formułujący zasadę państwa prawnego, obejmuje m.in. zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadę bezpieczeństwa prawnego, zasadę sprawiedliwości społecznej, zasadę poszanowania ochrony praw słusznie nabytych i zasadę ochrony interesów w toku.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podstawa opodatkowania gruntu jako terenu mieszkaniowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przepisy dotyczące wyłączenia z produkcji gruntów leśnych i należnych z tego tytułu opłat.

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21 § ust. 1

Znaczenie zapisów ewidencji gruntów i budynków dla kwalifikacji gruntu.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw słusznie nabytych i zasady ochrony interesów w toku w związku z opodatkowaniem gruntu.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nie można twierdzić, że stanowią one rodzaj 'dodatkowego' podatku od nieruchomości. W tym zakresie nie dochodzi do podwójnego opodatkowania tego samego zdarzenia prawnego.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Krzysztof Przasnyski

członek

Wojciech Stachurski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) w kontekście podatku od nieruchomości i opłat związanych z gruntami leśnymi, a także znaczenie ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów opartych na art. 2 Konstytucji RP, które nie zawsze są łatwe do udowodnienia w kontekście podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego i interpretacji konstytucyjnych zasad w praktyce, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.

Czy opłaty za wyłączenie gruntu leśnego to podwójne opodatkowanie? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1476/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 389/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Sygn. akt III FSK 1476/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski Sędzia NSA Sędzia WSA (del.) Protokolant Jacek Pruszyński (sprawozdawca) Krzysztof Przasnyski Cezary Bajorek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. F. i M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 389/23 w sprawie ze skargi G. F. i M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 marca 2023 r. nr SKO.4140.421-422.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 26 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 389/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. F. i M. F. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 1 marca 2023 r., nr SKO.4140.421-422.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżących. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483, dalej: Konstytucja RP), formułującego zasadę państwa prawnego, którego jednym z elementów jest zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, której istotnym elementem jest zasada poszanowania ochrony praw słusznie nabytych i zasada ochrony interesów w toku.
Wskazując na powyższy zarzut, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia uchylającego decyzję SKO w Łodzi z 1 marca 2023 r. i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 21 listopada 2022 r. oraz umarzającego postępowanie w sprawie. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania przed sądami obu instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wniósł również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać sprawy w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych. Granice kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku wyznaczają wskazane przez stronę skarżącą naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować stron postępowania i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (zob. np. wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11). Sąd kasacyjny nie może również modyfikować uzasadnienia zarzutów kasacyjnych pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., II FSK 1079/13).
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a treść skargi kasacyjnej nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku.
Po pierwsze, w skardze kasacyjnej nie zostały postawione zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, które sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Oznacza to, że tymi ustaleniami związany jest również Naczelny Sąd Administracyjny. Jednym z elementów ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego jest stwierdzenie, że należąca do Skarżących działka gruntu o pow. 10.591 m2 w całości stanowi teren mieszkaniowy (grunty klasy B). Ustaleń tych organy dokonały na podstawie zapisów ewidencji gruntów i budynków. Skutkiem takich ustaleń stanu faktycznego jest opodatkowanie tego gruntu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 z późn. zm.; dalej: u.p.o.l.). W tym zakresie skarga kasacyjna również nie zawiera żadnych zarzutów.
Wydanych w tej sprawie decyzji oraz wyroku Sądu pierwszej instancji nie podważa bardzo ogólny zarzut dotyczący naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z zapisanej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, Trybunał Konstytucyjny wywiódł szereg zasad szczegółowych, w tym między innymi: zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadę bezpieczeństwa prawnego, zasadę sprawiedliwości społecznej (zob. np. wyroki TK: z 15 lutego 2005 r., K.48/04, opubl. OTK-A 2005, z. 2, poz. 15; z 20 listopada 1996 r., sygn. akt K.27/95, opubl. OTK 1996, z. 6, s. 50; z 3 czerwca 2002, sygn. akt K. 26/01, opubl. OTK-A 2002, z. 4, poz. 40).
Pełnomocnik Skarżących, formułując w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, nawiązał w jej uzasadnieniu do zasady zaufania obywatela do państwa prawa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady "poszanowania ochrony praw słusznie nabytych" i zasady "ochrony interesów w toku". Argumentacja ta nie podważa jednak wyroku Sądu pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał bowiem w jaki sposób zaskarżony wyrok miałby naruszać "słusznie nabyte prawa" oraz "interesy w toku" Skarżących. Takie prawa oraz interesy, w zakresie opodatkowania spornej nieruchomości nie wynikają z przywołanej w skardze kasacyjnej decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. z 13 maja 2021 r. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 z późn. zm.) i dotyczy wyłączenia z produkcji gruntów leśnych oraz ustalenia z tego tytułu należnych opłat (zob. k. 87 akt administracyjnych). Decyzja ta nie rozstrzyga jednak o sposobie kwalifikacji gruntu dla potrzeb jego opodatkowania. W tym zakresie decydujące znaczenie mają zapisy ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.).
Zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, na których w tej sprawie oparły się organy podatkowe, nie koryguje też wyrok WSA w Łodzi z 10 września 2019 r., III SA/Łd 559/19, którym sąd uchylił decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z 5 kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przyczyną uchylenia wymienionej decyzji były braki w jej uzasadnieniu, w tym dotyczące odniesienia się do zarzutów odwołania. W zaleceniach sąd nakazał organowi uzasadnienie decyzji w sposób spełniający wymogi określone w art. 107 k.p.a. Przywołany wyrok nie przesądził zatem w żaden sposób o klasyfikacji spornych gruntów.
Niezasadne są też twierdzenia skargi kasacyjnej, że poprzez wydanie zaskarżonej w tej sprawie decyzji podatkowej, doszło do podwójnego opodatkowania ("obciążenia różnymi opłatami publicznoprawnymi"). Zaskarżona w tej sprawie decyzja SKO w Łodzi oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Prezydenta Miasta Łodzi zostały wydane w przedmiocie podatku od nieruchomości. Natomiast przywołana przez Skarżących decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w L. z 13 maja 2021 r. została wydana w przedmiocie wyłączenia z produkcji gruntów leśnych oraz ustalenia z tego tytułu "należności, opłaty rocznej oraz jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu". Charakter prawny tych opłat budził pewne wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie (zob. szerzej: D. Danecka, W. Radecki, Ochrona gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, wyd. VI, LEX/el. 2024, komentarz do art. 12). Przyjmując, że opłaty te są daninami publicznoprawnymi, nie można jednak twierdzić, że stanowią one rodzaj "dodatkowego" podatku od nieruchomości. Opłaty te wiążą się z wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych, natomiast podatek od nieruchomości wiąże się z posiadaniem (własnością) gruntu jako nieruchomości. W tym zakresie nie dochodzi do podwójnego opodatkowania tego samego zdarzenia prawnego.
Z tych wszystkich względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
SWSA (del.) Krzysztof Przasnyski SNSA Wojciech Stachurski SNSA Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI