III FSK 1471/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie ulgi płatniczej. Organ zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 67a § 1 pkt 3, art. 187 i art. 191 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ odwoławczy nie rozważył ważnego interesu podatnika oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Dodatkowo, organ podniósł zarzut naruszenia art. 233 § 3 o.p., kwestionując prawo kolegium do merytorycznego orzekania w sprawie poddanej uznaniu organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że pojęcie "ważnego interesu podatnika" nie ogranicza się do sytuacji nadzwyczajnych czy ekstremalnych, lecz obejmuje również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, uwzględniając jego dochody, wydatki i możliwości spłaty innych zobowiązań. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe nie uwzględniły w sposób odpowiedni trudnej sytuacji materialnej skarżącego i jego małżonki, która mogła implikować brak środków do życia. Sąd kasacyjny stwierdził również, że analiza materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji była zgodna z wymogami, a zarzuty naruszenia art. 187 i 191 o.p. nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 3 o.p., NSA wyjaśnił, że kolegium odwoławcze, choć nie orzeka co do istoty sprawy w każdym przypadku, jest uprawnione do merytorycznego badania sprawy i może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w przypadku stwierdzonych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "ważnego interesu podatnika" w kontekście ulg płatniczych, obowiązek wszechstronnej analizy sytuacji materialnej podatnika przez organy podatkowe i odwoławcze, oraz zakres badania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej i specyfiki sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej, ale jego ogólne zasady dotyczące analizy sytuacji materialnej podatnika mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pojęcie "ważnego interesu podatnika" w kontekście ulg płatniczych (umorzenia zaległości podatkowej) może obejmować normalną sytuację ekonomiczną podatnika, a nie tylko nadzwyczajne zdarzenia losowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie "ważnego interesu podatnika" nie ogranicza się wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy zdarzeń losowych, ale obejmuje również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków i możliwości spłaty innych zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawodawca nie zawęził pojęcia ważnego interesu podatnika do sytuacji ekstremalnych. Analiza sytuacji ekonomicznej podatnika, w tym jego dochodów w stosunku do minimum socjalnego, jest kluczowa przy rozpatrywaniu wniosku o ulgę płatniczą.
Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę dotyczącą ulgi płatniczej, ma obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym oceny sytuacji materialnej podatnika pod kątem zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozpatruje ją na nowo, a ocena materiału dowodowego musi uwzględniać całokształt okoliczności, w tym czy spłata zaległości nie pozbawiłaby podatnika możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie naruszałaby godności ludzkiej.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w aspekcie naruszenia godności ludzkiej (art. 30 Konstytucji RP) i podstawowych potrzeb życiowych podatnika, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Czy art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej ogranicza możliwość merytorycznego badania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przypadku, gdy rozstrzygnięcie jest poddane uznaniu organu pierwszej instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ogranicza możliwości merytorycznego badania sprawy przez kolegium odwoławcze. Choć kolegium nie zawsze orzeka co do istoty sprawy, jest uprawnione do oceny decyzji pod względem merytorycznym i może uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzonych uchybień.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 233 § 3 o.p. nie oznacza, że kolegium odwoławcze ogranicza się tylko do oceny formalnej. Kolegium rozpatruje sprawę od początku i może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi uchybienia.
Przepisy (8)
Główne
o.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 3
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy nie uwzględniły w sposób odpowiedni trudnej sytuacji materialnej podatnika. • Pojęcie ważnego interesu podatnika nie ogranicza się do sytuacji ekstremalnych, ale obejmuje także normalną sytuację ekonomiczną. • Organ odwoławczy nie rozpatrzył w sprawie całego materiału dowodowego w aspekcie naruszenia godności ludzkiej i podstawowych potrzeb życiowych podatnika.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3, art. 187 i art. 191 o.p. przez niewłaściwe ich zastosowanie. • Zarzut naruszenia art. 233 § 3 o.p. przez przyjęcie, że organ odwoławczy może merytorycznie orzec zmieniając decyzję organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. • Za ważny interes podatnika należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych, podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych. • Organ odwoławczy nie rozpatrzył w sprawie całego materiału dowodowego, a zwłaszcza w aspekcie tego, czy spłata zaległości podatkowej przez skarżącego nie pozbawiałaby go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie naruszałaby godności ludzkiej, co stanowiłoby naruszenie art. 30 Konstytucji RP.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Bogusław Dauter
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnego interesu podatnika\" w kontekście ulg płatniczych, obowiązek wszechstronnej analizy sytuacji materialnej podatnika przez organy podatkowe i odwoławcze, oraz zakres badania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej i specyfiki sprawy dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej, ale jego ogólne zasady dotyczące analizy sytuacji materialnej podatnika mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla podatników zagadnienia ulg płatniczych i interpretacji pojęcia "ważnego interesu podatnika", co jest często pomijanym, ale kluczowym aspektem w relacjach z administracją skarbową.
“Czy brak pieniędzy na życie to powód do umorzenia podatku? NSA wyjaśnia, czym jest "ważny interes podatnika".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.