III FSK 147/24

III FSK 147/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Sokołowska /sprawozdawca/
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 298/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 29 par. 1, art. 33 , 54 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 298/23 w sprawie ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 0401-IEE.7113.34.2023.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu I instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 10 października 2023 r., I SA/Bd 298/23, Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 25 kwietnia 2023 r.,
nr 0401-IEE.7113.34.2023.2, w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
1.2. Przebieg postępowania (przedstawiony przez Sąd I instancji).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku T. W. (dalej: "skarżący") co do zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca 2013 r. oraz wrzesień i październik 2013 r. W toku postępowania organ egzekucyjny zajął nieruchomość położoną w S. G., [...] F., działka nr [...]. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości doręczono skarżącemu 6 lutego 2023 r.
Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Zarzucił w niej: dokonanie zajęcia nieruchomości na poczet przedawnionej wierzytelności, brak podstawy dokonania zajęcia, prowadzenie egzekucji na podstawie zaskarżonego zarzutami tytułu wykonawczego, rażące zawyżenie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z 9 marca 2023 r. organ I instancji skargę oddalił.
Postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji wyjaśnił, że rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną zostało ograniczone do zbadania, czy dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie nieruchomości przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2022.479 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") i stwierdził, że zaskarżona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Organ II instancji wskazał także, że kwestie nieistnienia i przedawnienia obowiązku stanowią przedmiot rozpoznania w odrębnym postępowaniu i dlatego nie mogły podlegać ocenie w trybie skargi złożonej na podstawie art. 54 u.p.e.a. Z kolei kwestia rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych może być przedmiotem oceny dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, gdy będzie już znana ostateczna ich wysokość.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie organu II instancji, zaskarżając je w całości i zarzucając mu istotne naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
1.3. Stanowisko Sądu I instancji.
Sąd I instancji uznał, że skarga jest niezasadna. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz piśmiennictwa, Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie
tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
WSA stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia przedmiotowej nieruchomości przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. oraz że organ II instancji prawidłowo dokonał oceny tej czynności. Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a. Organ egzekucyjny, wystawiając 25 stycznia 2023 r. zajęcie nieruchomości, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 110c u.p.e.a. Potwierdzenie odbioru korespondencji wskazuje, że przesyłka skierowana do skarżącego zawierała zawiadomienie o zajęciu nieruchomości nr [...] oraz odpis tytułu wykonawczego nr [...]. Tytuł wykonawczy o tym numerze znajduje się w aktach administracyjnych i jako zobowiązanego do zapłaty wskazuje skarżącego. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości zawiera natomiast w swej treści wezwanie do zapłaty kwot w piśmie określonych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się również potwierdzenie złożenia wniosku wieczystoksięgowego z 25 stycznia 2023 r., gdzie jako podstawę złożenia wniosku wskazano zawiadomienie o zajęciu nieruchomości. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym uchybień formalnych po stronie organu egzekucyjnego oraz stwierdził, że zawiadomienie z 25 stycznia 2023 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 110c u.p.e.a.
WSA za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące dokonania zajęcia nieruchomości na poczet nieistniejącej, przedawnionej wierzytelności, brak podstawy dokonania zajęcia w związku z podnoszonymi błędami/wadami tytułu wykonawczego, zawyżenia naliczania odsetek, braku wyjaśnienia w uzasadnieniu dlaczego czynność egzekucyjna obejmuje nieistniejącą, nieorzeczoną kwotę podatku od towarów i usług za luty 2023 r. w wysokości 4.404 zł i rażące naruszenia prawa poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnej w celu wyegzekwowania tej kwoty. Według Sądu, powyższe zastrzeżenia skarżącego pozostają poza zakresem postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a.
Sąd I instancji za niezasadne uznał także zarzuty skarżącego dotyczące rażącego zawyżenia kosztów egzekucyjnych oraz rażącego naruszenia u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu nieruchomości, obciążonej licznymi hipotekami, postępowaniami egzekucyjnym, gdy Sąd Rejonowy w W. przysądził prawo do niniejszej nieruchomości na rzecz E. S. i M. S., chyba jedynie w celach obciążenia Skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 27.369,52 zł. Sąd zauważył, że formułując te zarzuty skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. W aktach sprawy znajdują się natomiast dokumenty wskazujące na istnienie innych wierzytelności skarżącego, które zostały zabezpieczone hipoteką przymusową lub odnośnie których wnioski o wszczęcie egzekucji z nieruchomości zostały ujawnione w księdze wieczystej. Z tego zdaniem Sądu wynika, że wierzyciele kierowali egzekucję do nieruchomości skarżącego, bowiem inne środki egzekucyjne okazywały się niewystarczające. Według Sądu, brak jest też podstaw do kwestionowania czynności zajęcia nieruchomości podjętej przez organ egzekucyjny jako podjętej z naruszeniem art. 7 § 2 u.p.e.a. Wprawdzie obciążenie nieruchomości hipotekami było ujawnione w treści księgi wieczystej jednak na podstawie jej zapisów nie było wiadome, jaka jest realna, niespłacona wartość zobowiązań obciążających działkę skarżącego.
WSA za niezasadne uznał również stanowisko skarżącego, że organ skierował egzekucję do nieruchomości będącej własnością osób trzecich wyłącznie celem zawyżenia kosztów egzekucyjnych obciążających skarżącego. Na podstawie aktualnych na dzień wystawienia zajęcia zapisów w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości był skarżący, który w postępowaniu przed organami administracji nie przedstawił ani twierdzenia, ani dokumentu, z którego wynikałoby, że w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości istniało prawomocne postanowienie co do przysądzenia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wniósł skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego), zaskarżając ten wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię i niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Literalne brzmienie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązuje do analizy wszystkich unormowań ustawy, które mogą okazać się istotne dla jednoznacznego i trafnego stwierdzenia czy czynność egzekucyjna objęta skargą zobowiązanego naruszyła ustawę;
2) błędną wykładnię i niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 9 o.p., pomimo faktu, iż czynność egzekucyjna była podejmowana w celu wyegzekwowania przedawnionego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 2013 r. – zobowiązanie podatkowe nie istniało;
3) niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka uciążliwego środka egzekucyjnego, generującego wysokie koszty po stronie dłużnika, a nieprowadzącego do wykonania obowiązku.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
2.2. Pismem z 22 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, reprezentowany przez radcę prawnego, udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw i o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie skarżący zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, a z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty kasacyjne są niezasadne.
Istota powstałego w tej sprawie sporu, odzwierciedlona treścią zarzutów kasacyjnych, sprowadza się do odpowiedzi na pytania, czy:
1) brzmienie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązywało organ egzekucyjny i organ nadzorujący egzekucję do analizy wszystkich unormowań ustawy, które mogą okazać się istotne dla jednoznacznego stwierdzenia, czy czynność egzekucyjna w postaci zajęcia nieruchomości skarżącego naruszyła ustawę;
2) podjęta czynność egzekucyjna nie stanowiła zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, błędne jest stwierdzenie Sądu I instancji, że istnienie egzekwowanego obowiązku, prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego pozostają poza ramami art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., albowiem przepis ten wskazuje, że skarga na czynność egzekucyjną przysługuje, gdy doszło do naruszenia ustawy. W niniejszej sprawie doszło zaś do naruszenia ustawy: zaskarżona czynność egzekucyjna została podjęta w celu egzekucji przedawnionych podatków VAT za 2013 r. Skarżący zarzucił także, że podjęcie zaskarżonej czynności egzekucyjnej nastąpiło z naruszeniem art. 7 § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z brzmieniem art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Zaakcentowania wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego, a nie skargą w rozumieniu przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA
z 8 czerwca 2000 r., III SA 1995/99). W skardze w rozumieniu przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być podniesione wszelkie okoliczności. Skarga na czynności egzekucyjne nie jest natomiast uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego.
Skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu i nie ma przy tym znaczenia, czy zobowiązany nie wykorzystał innych środków prawnych, czy nie przyniosły one żądanego rezultatu. Wobec tego, że skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia, nie jest dopuszczalne podnoszenie w takiej skardze okoliczności stanowiących podstawę zarzutu wskazanych w art. 33 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutu
(por. wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11); z tych względów nie mogą być przedmiotem rozpoznania zarzuty przedawnienia zobowiązania objętego egzekucją (zob. także wyrok NSA z 3 grudnia 2013 r., II GSK 1285/12; wyroki WSA w Warszawie: z 26 lutego 2013 r., III SA/Wa 2488/12; z 18 czerwca 2007 r., III SA/Wa 3390/06;
z 12 czerwca 2007 r., III SA/Wa 4035/06).
Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), może polegać na podjęciu przez organ egzekucyjny czynności niedopuszczalnej przez ustawę, jak i podjęciu czynności, która co prawda jest dopuszczalna, ale sposób jej podjęcia narusza przepisy ustawy (zob. wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r., III FSK 1567/23). Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest natomiast tożsama z niedopuszczalnością egzekucji (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 54).
W badanej sprawie nie ma wątpliwości, że podjęta wobec skarżącego czynność w postaci zajęcia nieruchomości mieści się w pojęciu czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. i stanowi dopuszczalny środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a tiret ostatnie u.p.e.a. Procedura podejmowania tej czynności została opisana w art. 110c u.p.e.a. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w tej sprawie zachowane zostały wszystkie wymogi wynikające z tego przepisu. Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów podważających to stanowisko. Wbrew stanowisku skarżącego, badanie czy dokonanie zaskarżonej czynności egzekucyjnej nie nastąpiło z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) nie może być dokonywane przez pryzmat zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku i zarzutu nieprawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Wskazane zarzuty nie mogą być bowiem przedmiotem rozpoznania w ramach skargi na czynność egzekucyjną, lecz odpowiednio w ramach instytucji przewidzianych w art. 33 i art. 59 u.p.e.a. Takie ścisłe rozumienie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie stoi w żadnej mierze w opozycji do zasad wyrażonych w art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na marginesie zauważenia wymaga, że podnoszona przez skarżącego okoliczność,
iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia ustawy, gdyż zaskarżona czynność egzekucyjna została podjęta w celu egzekucji przedawnionych podatków VAT
za 2013 r., nie wynika z powołanego w skardze kasacyjnej wyroku WSA w Bydgoszczy
z 17 października 2023 r., I SA/Bd 318/23. Wyrokiem tym uchylono zaskarżone postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, nie przesądzając kwestii przedawnienia należności w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r., lecz nakazując jej ponowne przeanalizowanie przy użyciu prawidłowego sposobu liczenia biegu terminu przedawnienia oraz zastosowaniu prawidłowej wykładni art. 70 § 8 o.p.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty określone w pkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu opisanego w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej, a zasadzającego się na twierdzeniu skarżącego, że zastosowany wobec niego środek egzekucyjny były zbyt uciążliwy (art. 54 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a.), gdyż zajęcie nieruchomości skarżącego nie skutkowało wyegzekwowaniem należności a jedynie znacznym wzrostem zobowiązań wobec organu podatkowego o koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 27.369,52 zł.
Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności wskazać należy na sposób rozumienia art. 7 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym unormowaniem organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Unormowanie to zawiera dwie zasady, a zatem rozwiązania umieszczone w rozdziale 1 określonym jako "Zasady ogólne". Chodzi w pierwszej kolejności o wskazaną w literaturze zasadę celowości (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2023 r., LEX/el), a zatem rozwiązanie normatywne na podstawie którego organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Treścią tej zasady jest zatem wymóg zastosowania takich środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Kluczowe staje się zatem wyrażenie odnoszące się do zastosowania takich środków, które należy ocenić jako prowadzące nie tylko do wykonania samego obowiązku, ale jednocześnie takie, które prowadzą do tego w sposób bezpośredni. Zasada ta stanowi zatem istotną wskazówkę co do weryfikacji działań podejmowanych i realizowanych przez organ egzekucyjny w tym zakresie.
W ramach zasad ustanowionych art. 7 § 2 u.p.e.a. ustawodawca w jednej jednostce redakcyjnej, po określeniu zasady celowości, wskazuje na zastosowanie przez organ egzekucyjny środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Stanowi to kolejną istotną wskazówkę interpretacyjną służącą ocenie działań podejmowanych i realizowanych przez organ egzekucyjny, który stosuje te środki egzekucyjne. Należy je zatem stosować z uwzględnieniem oceny uciążliwości ich stosowania, a zatem pewnego jej stopnia w odniesieniu do zobowiązanego. Przy czym zgodnie z treścią tej zasady chodzi o ocenę stopnia tej uciążliwości dla zobowiązanego z punktu widzenia stosowanych środków egzekucyjnych. Zgodnie bowiem z tą zasadą, jeżeli organ egzekucyjny stosuje kilka takich środków, wybiera najmniej uciążliwie dla zobowiązanego.
W ramach podstawy skargi na czynność egzekucyjną sformułowanej w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. prawodawca posługuje się określeniem nieostrym "zbyt uciążliwego" odnoszącym się do zastosowania środka egzekucyjnego. Wprowadzenie takiego określenia nieostrego oznacza konieczność oceny czynności egzekucyjnej z punktu widzenia szeroko rozumianego kryterium "uciążliwości". Należy w tym miejscu podkreślić, że pojęcie to nie obejmuje samej uciążliwości tego środka egzekucyjnego a taki jej wymiar, który będzie oznaczał w rezultacie jej nadmiar podlegający ocenie w okolicznościach konkretnej czynności egzekucyjnej (por. wyrok NSA z 23 września 2023 r., III FSK 436/23). Uciążliwość jest bowiem wpisana w naturę egzekucji, a ta jest konsekwencją niewywiązywania się przez zobowiązanego z jego obowiązków płacenia należności publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 26 października 2023 r., III FSK 730/23). O tym, czy środek egzekucyjny jest "zbyt" uciążliwy decydują okoliczności konkretnej sprawy.
Na gruncie badanej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie przesłanka ta nie zachodzi. Przede wszystkim słusznie WSA podniósł, że formułując ten zarzut skarżący nie ujawnił żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Sąd zauważył przy tym, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na istnienie innych wierzytelności skarżącego, które zostały zabezpieczone hipoteką przymusową lub odnośnie których wnioski o wszczęcie egzekucji z nieruchomości zostały ujawnione w księdze wieczystej, oraz wyjaśnił, że wedle tych zapisów nie było wiadome jaka jest realna, niespłacona wartość zobowiązań obciążających działkę skarżącego. W tych okolicznościach, wobec niepodania przez skarżącego innych mniej dokuczliwych środków egzekucyjnych czy też wykazania, że zastosowany wobec niego środek np. uniemożliwia mu funkcjonowanie, w tym prowadzenie działalności gospodarczej, trudno przyjąć, iż zastosowany wobec skarżącego środek egzekucyjny były zbyt uciążliwy. Subiektywne przekonanie o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest w tym zakresie wystarczające.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
/-/ A. Sokołowska /-/ D. Gajewski /-/ W. Stachurski