III FSK 147/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych (odsetek od zaległości podatkowych w VAT). WSA w Opolu uznał za zasadny zarzut zobowiązanego dotyczący wadliwego określenia odsetek w tytule wykonawczym, wskazując, że powinien on zawierać informacje o przerwach w ich naliczaniu. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie ocenił sposób, w jaki Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność zarzutu egzekucyjnego. Sąd kasacyjny podkreślił, że organ nadzoru nie może "wyręczać" wierzyciela w stwierdzaniu niedopuszczalności zarzutu, co narusza zasady postępowania i dwuinstancyjność. Jednocześnie NSA uznał za nietrafne zarzuty dotyczące sposobu obliczania odsetek w tytule wykonawczym, wskazując, że sama kwota odsetek powinna uwzględniać przerwy, ale tytuł nie musi ich literalnie wymieniać. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja podziału kompetencji między organem nadzoru a wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także kwestia wymogów formalnych tytułu wykonawczego w zakresie odsetek.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, oraz interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ nadzoru (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) może samodzielnie stwierdzić niedopuszczalność zarzutu egzekucyjnego, jeśli wierzyciel (będący jednocześnie organem egzekucyjnym) nie stwierdził takiej niedopuszczalności, a jedynie oddalił zarzut?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru nie może "wyręczać" wierzyciela w stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu. Stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu jest kompetencją wierzyciela. Działanie organu nadzoru w tym zakresie narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie odróżnia funkcje wierzyciela, organu egzekucyjnego i organu nadzoru. Przepis art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. wskazuje wierzyciela jako podmiot uprawniony do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. Organ nadzoru sprawuje kontrolę, ale nie może zastępować wierzyciela w jego kompetencjach.
Czy tytuł wykonawczy w egzekucji administracyjnej odsetek od zaległości podatkowych musi literalnie zawierać wskazanie okresów, za które nie nalicza się odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tytuł wykonawczy nie musi literalnie zawierać wskazania okresów nienaliczania odsetek. Kwota odsetek wykazana w tytule wykonawczym powinna jednak uwzględniać te okresy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera m.in. określenie wysokości należności pieniężnej i terminu, od którego nalicza się odsetki. Przepisy prawa (np. art. 54 o.p.) wskazują na przerwy w naliczaniu odsetek. Podatnik (zobowiązany) uwzględnia te przerwy w samoobliczeniu, a organ egzekucyjny (będący wierzycielem) powinien je uwzględnić przy obliczaniu kwoty odsetek do egzekucji. Kwestionowanie tych przerw może nastąpić w ramach zarzutów egzekucyjnych.
Przepisy (52)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. a i c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 32aa § ust. 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 23 § § 4 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 144
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. a i c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § § 1-4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 55 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 54
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nadzoru (Dyrektor IAS) nie miał prawa samodzielnie stwierdzić niedopuszczalności zarzutu egzekucyjnego, gdyż jest to kompetencja wierzyciela. Działanie organu nadzoru naruszyło przepisy u.p.e.a. i zasadę dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Argumenty Dyrektora IAS dotyczące wadliwego przedstawienia stanu faktycznego, braku odniesienia się do materiału dowodowego, wewnętrznej sprzeczności wyroku WSA, błędnej oceny prawnej, zastosowania kryteriów kontroli innych niż legalność, wadliwego przyjęcia, że tytuł wykonawczy musi zawierać okresy nienaliczania odsetek, wadliwego przyjęcia, że Dyrektor IAS niewłaściwie orzekł o niedopuszczalności zarzutu, wadliwego przyjęcia, że organowi odwoławczemu odmówiono prawa do orzeczenia reformatoryjnego, oraz odmowy zastosowania art. 151 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalną praktyką organu nadzoru jest "wyręczenie" wierzyciela (...) i wydanie postanowienia uznającego zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niedopuszczalne, podczas gdy niedopuszczalności takiej nie stwierdził wierzyciel będący również organem egzekucyjnym. • Sąd pierwszej instancji rację przyznać należy (...) że wydanie przez Dyrektora IAS postanowienia o niedopuszczalności zarzutu, jako przypisanego wierzycielowi, dokonane zostało z naruszeniem art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., a w efekcie naruszona została wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jacek Brolik
przewodniczący
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja podziału kompetencji między organem nadzoru a wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także kwestia wymogów formalnych tytułu wykonawczego w zakresie odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, oraz interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, w szczególności podziału kompetencji między organami i prawidłowości formalnej tytułów wykonawczych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.
“Kto ma decydujące słowo w egzekucji? NSA wyjaśnia granice kompetencji organu nadzoru.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.