III FSK 1463/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn. Sprawa dotyczyła opodatkowania kwoty 41.000 zł przekazanej przez konkubinę konkubentowi na zakup nieruchomości, która została następnie nabyta na wyłączną własność skarżącego. Organy podatkowe uznały to przekazanie za darowiznę podlegającą opodatkowaniu. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i zarzucając organom dowolną ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że w przypadku konkubinatu nie stosuje się przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących małżonków, a konkubenci są traktowani jak osoby obce w kontekście ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przekazanie środków pieniężnych przez konkubinę na rzecz konkubenta na zakup nieruchomości na jego wyłączną własność, które było bezzwrotne, stanowi darowiznę w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego i podlega opodatkowaniu. Sąd odrzucił argumentację WSA, że wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego może być traktowane jako ekwiwalent za przekazane środki, wskazując, że kluczowe są okoliczności istniejące w chwili dokonania czynności i zamiar darczyńcy. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście konkubinatu, zwłaszcza w odniesieniu do nabywania nieruchomości na wyłączną własność jednego z partnerów.
Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy środki są przekazywane na zakup nieruchomości na wyłączną własność jednego z konkubentów i nie są przeznaczone na bieżące potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego. Nie dotyczy sytuacji, gdy stosunki majątkowe między konkubentami są ukształtowane w sposób odmienny (np. wspólny majątek).
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki pieniężne przekazane przez konkubinę konkubentowi na zakup nieruchomości, która następnie została nabyta na wyłączną własność konkubenta, stanowią darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki te stanowią darowiznę podlegającą opodatkowaniu.
Uzasadnienie
W przypadku konkubinatu nie stosuje się przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących małżonków, a konkubenci są traktowani jak osoby obce w kontekście ustawy o podatku od spadków i darowizn. Bezzwrotne przekazanie środków pieniężnych przez konkubinę konkubentowi na zakup nieruchomości na jego wyłączną własność stanowi darowiznę, ponieważ powiększa majątek konkubenta kosztem majątku konkubiny i nie jest wydatkiem na bieżące potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego.
Czy wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego przez konkubentów może być traktowane jako ekwiwalent za środki pieniężne przekazane przez jednego z nich na zakup nieruchomości na wyłączną własność drugiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego nie stanowi ekwiwalentu za darowiznę w rozumieniu przepisów podatkowych.
Uzasadnienie
Kluczowe dla oceny charakteru czynności prawnej (darowizny) są okoliczności istniejące w chwili jej dokonania oraz zamiar darczyńcy. Wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego są konsekwencją trwałego związku, ale nie mogą zastąpić cywilistycznego rozumienia darowizny jako nieekwiwalentnego świadczenia.
Przepisy (21)
Główne
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Darowizny podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Darowizna jest umową, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego.
Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, ze zm. art. art. 888 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Definicja darowizny.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4a
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
W przypadku konkubinatu nie można skorzystać ze zwolnienia ze względu na więzi rodzinne, uregulowanego w tym przepisie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji organu przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez WSA, gdy brak jest naruszeń prawa.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku przez NSA w przypadku zasadności skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
o.p. art. 210
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji podatkowej, w tym uzasadnienie.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Szczegółowe wymogi uzasadnienia faktycznego decyzji podatkowej.
Dz.U. 2018 poz 644 art. art. 4a
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny.
Dz.U. z 2024 r. poz. 596 ze zm. art. art. 4a
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny.
Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. art. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm. art. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie środków pieniężnych przez konkubinę konkubentowi na zakup nieruchomości na jego wyłączną własność stanowi darowiznę podlegającą opodatkowaniu, ponieważ konkubinat nie jest traktowany jak związek małżeński w kontekście zwolnień podatkowych. • Wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego nie stanowi ekwiwalentu za darowiznę. • WSA błędnie uznał, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony i dokonał dowolnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Środki przekazane przez konkubinę konkubentowi nie stanowią darowizny, lecz wydatek na wspólne potrzeby. • Wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego może być traktowane jako ekwiwalent za przekazane środki. • Organy podatkowe dokonały dowolnej oceny dowodów i nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
W przypadku konkubinatu nie mogą być stosowane przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego odnoszące się do osób pozostających w związku małżeńskim, a więc brak jest możliwości skorzystania ze zwolnienia ze względu na więzi rodzinne. • Konkubenci w świetle ustawy o podatku od spadków i darowizn traktowani są jak osoby obce. • Przelewy pieniędzy pomiędzy majątkami konkubentów należy traktować jako darowizny w tym zakresie, w jakim nie będą spożytkowane na zwykłe, bieżące potrzeby konkubentów związane ze wspólnym gospodarstwem domowym.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście konkubinatu, zwłaszcza w odniesieniu do nabywania nieruchomości na wyłączną własność jednego z partnerów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy środki są przekazywane na zakup nieruchomości na wyłączną własność jednego z konkubentów i nie są przeznaczone na bieżące potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego. Nie dotyczy sytuacji, gdy stosunki majątkowe między konkubentami są ukształtowane w sposób odmienny (np. wspólny majątek).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów podatkowych w kontekście związków nieformalnych (konkubinatów), co jest istotne dla wielu osób.
“Konkubinat a podatek od darowizny: Czy wspólne mieszkanie chroni przed fiskusem?”
Dane finansowe
WPS: 41 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.