III FSK 1462/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji (u.p.e.a.) i Ordynacji podatkowej (o.p.), a także Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zakresie doręczeń. Kluczowe zarzuty dotyczyły błędnej kwalifikacji pisma skarżącego jako wniosku o umorzenie postępowania, wadliwości doręczeń zastępczych, a także nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a pismo skarżącego mogło być rozpatrywane w różnych trybach, w tym wniosku o umorzenie. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, szczegółowo analizował podniesione zarzuty. W odniesieniu do przedawnienia, Sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony i na dzień wydania kwestionowanego aktu nie wystąpiła przesłanka przedawnienia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących doręczeń, NSA podkreślił, że instytucja doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 k.p.a. wymaga spełnienia określonych przesłanek, a domniemanie skuteczności doręczenia może zostać obalone jedynie przez udowodnienie przez adresata, że pismo nie dotarło do niego z przyczyn od niego niezależnych. Sąd stwierdził, że skarżący nie udowodnił wadliwości doręczeń, a wręcz przeciwnie, z akt sprawy wynikało, że regularnie odbierał korespondencję pod wskazanym adresem i sam go podawał jako swój adres. NSA uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej były wadliwie skonstruowane i nie poddawały się kontroli Sądu drugiej instancji. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym, zasady umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja doręczeń zastępczych jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pismo strony zatytułowane "skarga na zajęcie egzekucyjne", zawierające zarzuty i argumenty, powinno być traktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioski skarżącego zawarte w piśmie mogły być rozważane w trybie wniosku o umorzenie postępowania, a organ dokonał właściwej kwalifikacji poszczególnych zagadnień do poszczególnych trybów.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że organy dokonały właściwej kwalifikacji pisma, a procedowanie w trybie umożliwiającym merytoryczne przeanalizowanie stanowiska zobowiązanego było zgodne z zasadą budzenia zaufania.
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego nastąpiło przed wydaniem kwestionowanego aktu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych uległ zawieszeniu od dnia złożenia skargi do sądu administracyjnego do dnia doręczenia odpisu wyroku WSA, w związku z czym zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu na dzień wydania aktu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konkretne daty zawieszenia biegu terminu przedawnienia i obliczył, że zobowiązanie podatkowe ulegnie przedawnieniu w przyszłości, pod warunkiem braku innych zdarzeń mających wpływ na bieg terminu.
Czy doręczenie zastępcze pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi jest skuteczne, jeśli osoba odbierająca przesyłkę nie jest faktycznym dorosłym domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli osoba odbierająca przesyłkę jest dorosłym domownikiem, co oznacza osobę pełnoletnią pozostającą z adresatem we wspólnym gospodarstwie domowym, a organ nie ma obowiązku podejmowania dodatkowych czynności weryfikacyjnych, jeśli zwrotne potwierdzenie odbioru nie budzi wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił przesłanki skuteczności doręczenia zastępczego, podkreślając, że domniemanie skuteczności doręczenia może zostać obalone jedynie przez udowodnienie przez adresata, że pismo nie dotarło do niego z przyczyn od niego niezależnych, np. przez doręczenie osobie niebędącej domownikiem. W tej sprawie skarżący nie udowodnił wadliwości doręczenia, a wręcz przeciwnie, sam podawał sporny adres jako swój.
Czy kwotowanie kwot podatku w drodze postanowienia o sprostowaniu błędów rachunkowych jest zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to rozstrzygnięte wprost, ale zarzut ten został podniesiony w skardze kasacyjnej i nie stanowił podstawy do uwzględnienia skargi.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, uznając go za wadliwie skonstruowany i niepoddający się kontroli Sądu II instancji, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii kwotowania podatku.
Przepisy (28)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie, gdy wykonanie obowiązku jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przesłanki umorzenia można klasyfikować jako merytoryczne (nieistnienie obowiązku) lub formalnoprawne.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zastosowanie trybu umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. było zasadne w sytuacji, gdy treścią zarzutu były okoliczności związane z nieuwzględnieniem przez organ upływu terminu przedawnienia.
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady doręczenia pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania go adresatowi. Wymaga łącznego spełnienia przesłanek: nieobecności adresata, zastania dorosłego domownika i pokwitowania odbioru.
Pomocnicze
k.p.a. art. 46 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odbierający pismo potwierdza doręczenie swym podpisem ze wskazaniem daty, a w przypadku doręczenia dorosłemu domownikowi, należy wskazać kim jest osoba odbierająca.
o.p. art. 107
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 108
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 57
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 72
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 75
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej; strona skarżąca kasacyjnie musi bezpośrednio powiązać zarzut jego naruszenia z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym Sąd pierwszej instancji uchybił.
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 173 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania oraz przesłanki wskazane w art. 189 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja pojęcia "dorosły" użyta w art. 43 k.p.a. powinna być utożsamiana z pojęciem pełnoletni.
Prawo pocztowe art. 37 § 2
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
Przesyłka pocztowa może być wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył zastrzeżenia w zakresie doręczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość doręczeń zastępczych w sytuacji, gdy adresat sam podawał sporny adres i regularnie odbierał korespondencję. • Brak przedawnienia zobowiązania podatkowego na dzień wydania aktu egzekucyjnego z uwagi na zawieszenie biegu terminu. • Właściwa kwalifikacja pisma strony jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, umożliwiająca merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwego doręczenia korespondencji. • Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzut błędnej interpretacji pisma jako wniosku o umorzenie postępowania. • Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez ogólne kwestionowanie ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. • Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż określona w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. • Domniemanie to, jak każde domniemanie, może zostać obalone, gdy faktyczny adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. • Sposób sformułowania zarzutu opartego na naruszeniu szeregu przepisów o.p. – poprzez kwestionowanie ogólnie ustaleń faktycznych - jest nieprawidłowy i nie poddaje się kontroli Sądu II instancji.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym, zasady umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Interpretacja doręczeń zastępczych jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, takich jak doręczenia i przedawnienie, które są kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy doręczenie zastępcze jest skuteczne? NSA wyjaśnia zasady w sprawie egzekucji podatkowej.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.