III FSK 1435/24
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania, ignorując dowody dotyczące rzeczywistej powierzchni garaży podziemnych.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży podziemnych, gdzie kluczowe było ustalenie powierzchni użytkowej. Skarżąca kwestionowała przyjętą przez organy powierzchnię, wskazując na rzeczywistą wysokość pomieszczeń i wcześniejsze rozliczenia poprzedniego właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, opierając się na danych z ewidencji gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i swobodnej oceny dowodów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych orzeczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. Spór koncentrował się wokół powierzchni garaży podziemnych, której opodatkowanie skarżąca kwestionowała, domagając się zastosowania 50% stawki dla powierzchni o wysokości do 2,20 m. WSA uznał, że opodatkowaniu podlega udział w lokalu garażowym, a powierzchnia powinna być zgodna z danymi z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążące dla organów podatkowych. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, uznając zasadność zarzutów naruszenia art. 122 O.p. (obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego) i art. 191 O.p. (swobodna ocena dowodów). Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie mogą poprzestać na danych ewidencyjnych, jeśli podatnik kwestionuje rzeczywistą powierzchnię użytkową i przedstawia dowody (np. skanowanie laserowe), lecz mają obowiązek zweryfikować te dane w kontekście przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, ocena zarzutów dotyczących naruszenia przepisów materialnoprawnych (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.) została uznana za przedwczesną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organy podatkowe nie mogą poprzestać na danych ewidencyjnych, jeśli podatnik kwestionuje rzeczywistą powierzchnię użytkową i przedstawia dowody, lecz mają obowiązek zweryfikować te dane w kontekście przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, choć stanowi, że dane ewidencyjne są podstawą wymiaru podatków, nie może być interpretowany jako prymat nad przepisami ustawy podatkowej (art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.), które precyzują sposób ustalenia podstawy opodatkowania. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.) wymaga weryfikacji danych ewidencyjnych w świetle przedstawionych przez podatnika dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja powierzchni użytkowej budynku lub jego części jako powierzchni mierzonej po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem klatek schodowych i szybów dźwigowych; garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe są traktowane jako kondygnacje.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi wartość, cena albo powierzchnia nieruchomości.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja powierzchni użytkowej budynku lub jego części.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zasady zaliczania powierzchni pomieszczeń o zróżnicowanej wysokości do powierzchni użytkowej.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądań strony.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 136
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu odwoławczego do przeprowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 15
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawa planowania gospodarczego, wymiaru podatków itp.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek badania nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy podatkowe obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.). Naruszenie przez organy podatkowe zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) poprzez zignorowanie dowodów przedstawionych przez skarżącą dotyczących rzeczywistej powierzchni użytkowej garaży. Nieuprawnione nadanie prymatu danym z ewidencji gruntów nad przepisami ustawy podatkowej w zakresie ustalania podstawy opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały zastosowania w postępowaniu podatkowym.
Godne uwagi sformułowania
Organy te nie są uprawnione do samodzielnego korygowania powierzchni ujawnionej w ewidencji w toku postępowania podatkowego. Poprzestanie jedynie na ewidencji gruntów i budynków bez uwzględnienia zbadania "rzeczywistej" powierzchni użytkowej nie może doprowadzić do naruszenia normy ustawowej, która wskazuje na podstawę opodatkowania podatku od nieruchomości. Nie można uznać, że organ podatkowy w rozpoznawanej sprawie uzyskał pewność stanu faktycznego co do kluczowej kwestii, a zatem powierzchni użytkowej budynku.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie powierzchni użytkowej nieruchomości na potrzeby podatku od nieruchomości, weryfikacja danych ewidencyjnych przez organy podatkowe, obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opodatkowania garaży podziemnych i interpretacji przepisów o powierzchni użytkowej. Wymaga przedstawienia przez podatnika dowodów na rzeczywistą powierzchnię.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania, zwłaszcza w przypadku specyficznych elementów budynku jak garaże podziemne. Pokazuje też konflikt między danymi ewidencyjnymi a rzeczywistym stanem faktycznym.
“Czy dane z ewidencji gruntów zawsze decydują o podatku od nieruchomości? NSA: Niekoniecznie!”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III FSK 1435/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III SA/Wa 896/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 707
art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 122, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 77 § 3, art. 78 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 896/24 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 lutego 2024 r., nr KOC/6768/Fi/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 lutego 2024 r., nr KOC/6768/Fi/23 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 7825 (słownie: siedem tysięcy osiemset dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 10 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 896/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "Organ") z 27 lutego 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że spór w sprawie koncentrował się wokół zagadnienia powierzchni pomieszczeń (garaży podziemnych, których Skarżąca jest współwłaścicielem) jaka powinna zostać przyjęta do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżąca prezentowała stanowisko, zgodnie z którym opodatkowaniu winno podlegać jedynie 50% powierzchni przyjętej przez organy podatkowe. Natomiast Organ, podzielając stanowisko Prezydenta [...] W., przyjął, że do opodatkowania została prawidłowo ustalona powierzchnia użytkowa lokali garażowych, zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd podzielił stanowisko Organu, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w analizowanej sytuacji nie podlega konkretne miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym, lecz udział w lokalu stanowiącym garaż. Tym samym zdaniem Sądu opodatkowaniu podlega powierzchnia wynikająca z odniesienia powierzchni całego lokalu do udziału jaki w danym lokalu przysługuje Skarżącej. Jak zatem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w konsekwencji kluczowe znaczenie ma ustalenie powierzchni całego lokalu garażowego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej: "u.p.o.l."), powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Sąd zaakcentował jednak, że preferencyjne zaliczenie 50% dotyczy wyłącznie tej części pomieszczenia, która spełnia wskazane kryterium wysokości, a nie całego lokalu.
Jak wskazano w uzasadnieniu, w oparciu o orzecznictwo, ustawodawca w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. dopuścił możliwość odrębnego liczenia powierzchni użytkowej pomieszczenia lub kondygnacji, w zależności od wysokości w świetle tejże części pomieszczenia lub kondygnacji. Ponadto, ustawodawca nie zakreślił przy tym o jaką część pomieszczenia chodzi, zatem przyjąć zdaniem Sądu należy, że wyróżnieniu ze względu na wysokość podlega każda część pomieszczenia.
Jednakże, jak podkreślił Sąd, w realiach niniejszej sprawy sposób uwzględnienia wysokości został już odzwierciedlony w danych ewidencyjnych. Kluczowe znaczenie zdaniem Sądu miała w tym zakresie regulacja art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm., dalej: "p.g.k."), zgodnie z którą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.
Sąd wskazał, że w 2020 r., którego dotyczy sprawa, obowiązywało Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej: "Rozporządzenie"). Zgodnie z § 63 ust. 3 Rozporządzenia, pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, z 2015 r. poz. 1322 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 8) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Jak wskazał Sąd, dane ujawnione w ewidencji co do powierzchni lokali odpowiadają wymogowi z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Oznacza to zdaniem Sądu, że nie było więc ani potrzeby, ani możliwości włączania w proces wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. pojęć dotyczących sposobu dokonywania obmiarów miejsc parkingowych, czy też odnoszących się do elementów konstrukcyjnych budynku, które przy tym obmiarze powinny (lub nie) stanowić punkt wyjścia. Wiążące zdaniem Sądu dla organów podatkowych były dane dotyczące powierzchni użytkowej wynikające z ewidencji gruntów.
Organy te nie są uprawnione do samodzielnego korygowania powierzchni ujawnionej w ewidencji w toku postępowania podatkowego. Jak wskazano w uzasadnieniu, ewentualne wątpliwości co do prawidłowości danych ewidencyjnych powinny być usuwane w odrębnym postępowaniu administracyjnym zmierzającym do zmiany wpisów w ewidencji.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z pisma Urzędu [...] W. Biura Geodezji i Katastru Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków z 13 listopada 2023 roku i załączonego do niego zaświadczenia nr 364/2023 z 13 października 2023 r. wynika, że dane dotyczące powierzchni lokali garażowych ujawnione w ewidencji gruntów i budynków (według stanu na 1 stycznia 2021 r., 1 stycznia 2022 r. oraz 1 stycznia 2023 r.) były jednakowe. Z akt sprawy, jak i stanowiska skarżącej spółki nie wynika, aby były one inne w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie (tj. 2020 roku). Tym samym, zdaniem Sądu, powierzchnia garaży była ujawniona w ewidencji w sposób spełniający zasady przedstawione w art. 4 ust. 2 u.p.o.l., a organy podatkowe były zatem bezwzględnie związane tymi danymi i nie mogły w oparciu o własne obmiary czy twierdzenia Skarżącej przyjąć innej podstawy opodatkowania.
Sąd uznał również za bezzasadne odwoływanie się przez Skarżącą do rozliczeń podatkowych innego podmiotu (B. S.A.) w latach wcześniejszych. Po pierwsze zdaniem Sądu, twierdzenia te nie zostały poparte stosowną dokumentacją, po drugie zaś nawet gdyby przyjąć ich prawdziwość nie mogłyby mieć wpływu na ocenę legalności decyzji dotyczącej roku podatkowego 2020 i konkretnego podatnika. Ponadto w ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły kompletny materiał dowodowy, nie naruszając zasad postępowania określonych w art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: "O.p."). Bezzasadne były według Sądu również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: ,,k.p.a’’.), które w postępowaniu podatkowym nie znajdują zastosowania.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez niezastosowanie do wyliczenia kwoty podatku od nieruchomości wobec miejsc postojowych w garażach podziemnych w lokalizacjach: ul. M. [...], ul. E. [...], ("Miejsca Postojowe") których wysokość mieści się w przedziale 1,40m - 2,20m, 50% powierzchni użytkowej zgodnie z rzeczywistą wysokością kondygnacji,
2. art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na:
– przyjęciu, iż wysokość kondygnacji należy liczyć od podłogi do najwyższego punktu pomieszczenia, co skutkuje ustalaniem powierzchni użytkowej nie w oparciu o wysokość kondygnacji w świetle, lecz na podstawie najwyżej położonego punktu w tak wydzielonych częściach pomieszczenia;
– przyjęciu nieznanych ustawie kryteriów kwalifikacji i oceny czy dana powierzchnia da się użytkować, w jakim zakresie obniżenie wysokości w świetle pomieszczenia wpływa na jego funkcjonalne wykorzystanie, podczas gdy ustawodawca nie przewidział takich kryteriów oceny, posługując się pojęciem wysokości w świetle, a nie od podłogi do najwyższego punktu pomieszczenia czy kondygnacji, ponieważ przy ustalaniu wysokości od najniższego do najwyższego punktu pomieszczenia pojęcie wysokości w świetle staje się zupełnie zbędne;
3. art. 122 O.p. przez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie,
4. art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów;
Ponadto zarzucono orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj.
1. art. 7 i art. 77 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie przez organy administracyjne obydwu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny wątpliwości, zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku postępowania, które mają bezpośredni wpływ na uznanie argumentacji prezentowanej przez Skarżącą za słuszną m.in. w zakresie rzeczywistości pomieszczeń, od których Skarżąca miałaby uiszczać podatek oraz tego, że poprzednik prawny Skarżącej – tj. spółka B. S.A. uiszczała podatek w wysokości stanowiącej 50% podstawy,
2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji co do okoliczności poruszanych w odwołaniu przez Skarżących, jak również brak uwzględnienia z urzędu, że z materiału dowodowego posiadanego przez Prezydenta [...] W. można bez problemu ustalić (nawet bez deklaracji Skarżącej), że poprzednik prawny Skarżącej tj. B. S.A. płaciła podatek za ten sam lokal przy uwzględnieniu 50% powierzchni użytkowej lokali,
3. art. 15 k.p.a., poprzez nie dokonanie przez organ odwoławczy, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w rezultacie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (w tym oceny dowodów),
4. dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, z całkowitym pominięciem okoliczności, że:
– rzeczywista wysokość pomieszczeń garażowych nie przekracza 2.2 m, a co za tym idzie rzeczywista powierzchnia użytkowa tych pomieszczeń, powinna wynosić jedynie 50%,
– poprzedni właściciel nieruchomości tj. B. S.A. przez lata płacił wg 50% powierzchni użytkowej, co nigdy nie było przez organ kwestionowane i Prezydent [...] W. posiadał niezbędną dokumentację w tym zakresie (deklaracje oraz decyzje), które potwierdzały ten stan,
5. art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania, a także przez nierówne traktowanie.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o zamianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie zgłoszonej skargi w całości oraz uchylenie decyzji Organu z 27 lutego 2024 r., nr KOC/6768/Fi/23, w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] W. z 5 października 2023 r., nr. [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 169.515,00 złotych w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy, dlatego została uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Przed merytorycznym odniesieniem się do zarzutów należy poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wskazana regulacja zawiera wymogi, jakie ustawodawca wprowadził dla środka prawnego będącego skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna jest bowiem sformalizowanym środkiem prawnym i podlega szczególnym wymogom. Ustawowe określenie tych wymogów sprowadza się w tym przypadku do przytoczenia podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Określenie dotyczące przytoczenia podstaw kasacyjnych oznacza nie tylko ich sformułowanie, ale jednocześnie wskazanie tych podstaw kasacyjnych, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż warunkuje to merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów. Uwaga ta dotyczy przywołanych w zarzutach skargi kasacyjnej, w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, jako naruszonych regulacji k.p.a., które w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania. Przepisy te nie były więc stosowane przez organy podatkowe, stąd też Sąd pierwszej instancji nie, mógł poddać ich ocenie. Kwestia ta wymaga tym bardziej podkreślenia, że już WSA wskazał, że przepisy te nie były stosowane stąd nie podlegała ocenie kwestia ich zastosowania. Sąd I instancji wskazał już bowiem, że z oczywistych też względów Organ nie naruszył wskazywanych w skardze w kilku punktach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w postępowaniu podatkowym ten akt prawny nie jest w ogóle stosowany.
Dlatego też sformułowane w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisy k.p.a. uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przechodząc do zasadniczej kwestii dla rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także w konsekwencji naruszenie art. 191 O.p. Zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że nałożony tym przepisem zakres obowiązków nie jest nieograniczony i obciąża organy podatkowe do uzyskania pewności co do ustalonego stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 388/21, z 4 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 1106/24).
Przy czym, co wymaga podkreślenia, pewność co do uzyskania stanu faktycznego musi zaistnieć po stronie organu podatkowego, aby można było zasadnie wyciągać określone konsekwencje prawne w stosunku, jak w tym przypadku, do tak istotnej okoliczności jaką jest powierzchnia użytkowa budynku. W przepisach u.p.o.l. normodawca bowiem poprzez parametr powierzchni użytkowej budynku określił jeden z elementów konstrukcji prawnej podatku, tj. podstawę opodatkowania, która stanowi doprecyzowanie przedmiotu opodatkowania i jest niezbędna do wyliczenia w konsekwencji prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości.
Trzeba także nadmienić, że w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. prawodawca wskazał zasady zaliczenia do powierzchni użytkowej, wskazując, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Ponadto, dla ustalenia tego parametru, ustawodawca dodatkowo wprowadza definicję legalną w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Zgodnie z tym unormowaniem powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co do znaczenia ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości i konsekwencji w zakresie związania tymi danymi, co wynika z art. 21 ust. 1 p.g.k. Stosownie do tego unormowania podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Chodzi więc w tym przypadku o podstawę wymiaru podatków, a zatem sformułowanie odnoszące się do tego wymiaru zawarte w regulacji nie mającej charakteru ustawy podatkowej.
Jednakowoż, mając na względzie znaczenie ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, nie można pominąć jednoznacznie sformułowanych przepisów ustawowych, zawartych w ustawie podatkowej, tj. u.p.o.l., która wprowadza kryteria pozwalające na ustalenie parametru powierzchni użytkowej z konsekwencją w postaci podstawy opodatkowania, a zatem jednego z elementów konstrukcji prawnej podatku od nieruchomości. Inaczej mówiąc, poprzestanie jedynie na ewidencji gruntów i budynków bez uwzględnienia zbadania "rzeczywistej" powierzchni użytkowej nie może doprowadzić do naruszenia normy ustawowej, która wskazuje na podstawę opodatkowania podatku od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z 6 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 1079/24, gdzie przyjęto, iż w sytuacji gdy podatnik w postępowaniu podatkowym podważa przyjętą przez organy do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię użytkową budynku, wskazując zarazem na dowody pokazujące rzeczywistą powierzchnię (lub źródła ich przeprowadzenia), organ podatkowy nie może uchylić się od obowiązku weryfikacji danych zawartych w ewidencji gruntów pod kątem ustalenia podstawy opodatkowania zgodnej z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przeciwny pogląd oznacza nieuprawnione nadanie prymatu art. 21 ust. 1 p.g.k. nad jednoznaczną wypowiedzią legislatora w ustawie podatkowej - art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., której przepisy precyzującą sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Biorąc pod uwagę zatem jednoznacznie sformułowane regulacje ustawowe co do parametru powierzchni użytkowej budynku lub jego części, precyzujące podstawę opodatkowania podatku od nieruchomości, nie sposób podzielić zasadności poprzestania w rozpoznawanej sprawie jedynie na ewidencji gruntów i budynków. Godzi się bowiem zauważyć, że po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 16 stycznia 2023 r., Skarżąca przedłożyła do organu odwoławczego opracowanie geodezyjne z inwentaryzacji geodezyjnej powierzchni garażowej (kubatury) w ww. lokalizacjach metodą skaningu laserowego. Nie można zatem podzielić stanowiska opierającego się na braku uwzględnienia tego opracowania, a poprzestanie na stwierdzeniu, że faktyczne obmiary dokonywane czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika, same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków, mogą one co najwyżej stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian w tejże ewidencji.
W takiej sytuacji nie sposób uznać, że organ podatkowy w rozpoznawanej sprawie uzyskał pewność stanu faktycznego co do kluczowej kwestii, a zatem powierzchni użytkowej budynku.
W konsekwencji także zasadnie zarzucono naruszenie art. 191 O.p., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym unormowaniem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zatem zauważyć, że w treści tego unormowania ustawodawca formułując zasadę swobodnej oceny dowodów posłużył się określeniem całego materiału dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano bowiem, że normatywne określenie odnoszące się do całego materiału dowodowego oznacza, że de facto to organ prowadzący postepowanie ocenia, kiedy materiał ten jest kwalifikowany jako cały z uwagi na pewność co do uzyskania stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z 11 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1671/23, z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 346/24, z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 797/25).
Z uwagi na wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczą kwestię, ocena zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 4 ust. 2 u.p.o.l., a także art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l. jest przedwczesna.
W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok oraz kwestionowaną decyzję. W toku ponownego postępowania organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną dokonaną w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a., uznając równocześnie, że zasadne stało się odstąpienie od zasądzenia zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., z uwagi na tożsamość problemów prawnych w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości za poszczególne lata.
Agnieszka Olesińska Paweł Borszowski (spr.) Wojciech StachurskiNie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę