III FSK 143/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki G. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka nie mogła skutecznie działać przez pełnomocnika z powodu braku organu (zarządu), co skutkowało niedopuszczalnością zażalenia. Spółka argumentowała w skardze kasacyjnej, że brak organu nie stanowi przesłanki niedopuszczalności zażalenia i że organ powinien był wyznaczyć przedstawiciela. NSA, rozpoznając sprawę, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że brak organu osoby prawnej nie uniemożliwia skutecznego działania jej pełnomocnika, jeśli pełnomocnictwo zostało prawidłowo udzielone wcześniej i nie wygasło. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok WSA w Krakowie z tej samej sprawy (sygn. akt I SA/Kr 640/23), który wiązał sąd w zakresie oceny prawnej, że zmiany osobowe w zarządzie nie wpływają na ważność udzielonego pełnomocnictwa. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zdolności procesowej spółki w sytuacji braku organu, wpływu zmian w zarządzie na ważność pełnomocnictwa oraz zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku organu spółki i jego wpływu na działanie pełnomocnika, z uwzględnieniem zasady związania wyrokiem sądu niższej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak organu osoby prawnej (zarządu spółki) uniemożliwia skuteczne działanie jej pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak organu osoby prawnej nie uniemożliwia skutecznego działania jej pełnomocnika, jeśli pełnomocnictwo zostało prawidłowo udzielone wcześniej i nie wygasło.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zdolność procesowa osoby prawnej jest powiązana z posiadaniem organu, ale brak organu nie oznacza braku zdolności procesowej ani nieważności wcześniej udzielonego pełnomocnictwa. Pełnomocnik może nadal działać, choć jego współpraca z mocodawcą jest utrudniona. Kluczowe jest, że pełnomocnictwo nie wygasa automatycznie z powodu zmian w zarządzie.
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia jest zasadne, gdy strona (spółka) nie posiada organu do reprezentacji, ale ma ustanowionego pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pełnomocnictwo zostało prawidłowo udzielone i nie wygasło, a sąd pierwszej instancji w podobnej sprawie uznał, że zmiany w zarządzie nie wpływają na ważność pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wcześniejszym wyroku WSA w tej samej sprawie, który stwierdził, że zmiany osobowe w zarządzie nie wpływają na ważność udzielonego wcześniej pełnomocnictwa. Organy administracji miały wątpliwości co do umocowania pełnomocnika, ale zaniechały wezwania spółki do wyjaśnień, co było błędem.
Jaki jest zakres związania sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.)?
Odpowiedź sądu
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy w danej sprawie, zapobiegając sprzecznym rozstrzygnięciom i wymuszając logiczne działanie.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił zasadę związania oceną prawną, podkreślając jej bezwzględnie obowiązujący charakter i konieczność stosowania z uwagą, aby nie blokować możliwości oceny w przyszłych sprawach, ale jednocześnie zapewnić spójność prawną.
Przepisy (16)
Pomocnicze
k.p.a. art. 34
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 201 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 201 § 4
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.k. art. 271 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
k.k. art. 273
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
u.k.r.s. art. 14
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.k.r.s. art. 15
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.k.r.s. art. 16
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.k.r.s. art. 17
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak organu spółki nie stanowi przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, jeśli spółka posiadała prawidłowo umocowanego pełnomocnika, którego pełnomocnictwo nie wygasło. • Wcześniejsze orzeczenie WSA w tej samej sprawie, dotyczące wpływu zmian w zarządzie na ważność pełnomocnictwa, wiąże sąd w postępowaniu kasacyjnym (art. 153 p.p.s.a.). • Organy administracji miały obowiązek wezwać spółkę do złożenia wyjaśnień w przypadku wątpliwości co do umocowania pełnomocnika, czego zaniechały.
Godne uwagi sformułowania
zdolność prawna i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesowa, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. • Jeżeli więc osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, co uniemożliwia działanie takiej osoby prawnej w procesie, i to nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania, którego pełnomocnictwo nie wygasa. • Brak organu osoby prawnej lub nieprawidłowy jego skład powoduje, że nie może ona skutecznie działać w postępowaniu administracyjnym, a następnie procesie. • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Skład orzekający
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności procesowej spółki w sytuacji braku organu, wpływu zmian w zarządzie na ważność pełnomocnictwa oraz zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku organu spółki i jego wpływu na działanie pełnomocnika, z uwzględnieniem zasady związania wyrokiem sądu niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego reprezentacji spółek, które ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców i ich pełnomocników.
“Czy brak zarządu w spółce oznacza paraliż prawny? NSA wyjaśnia rolę pełnomocnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.