Orzeczenie · 2026-06-02

III FSK 1410/25Zwrot kosztów egzekucyjnych zgodność z prawem

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-06-02

NSApodatkoweWysokansa

egzekucja administracyjnakoszty egzekucyjnezwrot kosztówpodatek VATkorekta deklaracjizgodność z prawemNSApostępowanie egzekucyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające zwrotu kosztów egzekucyjnych. Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z 25 września 2024 r. w kwocie 196.705,00 zł. Skarżący M. B. wystąpił o zwrot kosztów, twierdząc, że złożył korekty deklaracji VAT za kwiecień i maj 2024 r., które nie wiązały się z dopłatą, a nawet wskazywały na nadpłatę. Korekty te miały wynikać ze zmiany interpretacji momentu powstania obowiązku podatkowego, potwierdzonej telefonicznie z innym urzędem skarbowym. Organ egzekucyjny odmówił zwrotu kosztów, a Dyrektor IAS utrzymał to postanowienie w mocy. WSA uchylił postanowienie, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia przyczyn złożenia korekty i zweryfikowania, czy nie było podstaw do wszczęcia egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 64cd § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. NSA podkreślił, że przepis ten wymaga od organu egzekucyjnego oceny, czy wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było zgodne z prawem, a nie tylko formalnego stwierdzenia istnienia zaległości. Sąd wskazał, że organ powinien zbadać, czy korekty deklaracji zostały złożone w wykonaniu zaleceń organu podatkowego i czy środki odpowiadające zobowiązaniu pozostawały w dyspozycji organu, co mogło wpływać na ocenę uchylania się od wykonania obowiązku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 64cd § 1 u.p.e.a. w kontekście obowiązku organu egzekucyjnego do badania zgodności egzekucji z prawem przy rozpatrywaniu wniosków o zwrot kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych po złożeniu korekty deklaracji podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o zwrot kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64cd § 1 u.p.e.a., jest zobowiązany do badania okoliczności faktycznych dotyczących zasadności wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy też może opierać się wyłącznie na istniejących rozstrzygnięciach stwierdzających niezgodność egzekucji z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania okoliczności faktycznych mających znaczenie dla oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, nawet jeśli nie ma wcześniejszego rozstrzygnięcia stwierdzającego tę niezgodność.

Uzasadnienie

Sformułowanie 'okaże się' w art. 64cd § 1 u.p.e.a. nie ogranicza oceny do sytuacji, gdy niezgodność z prawem została już stwierdzona. Organ powinien samodzielnie ocenić legalność egzekucji w świetle ujawnionych okoliczności, co jest niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku o zwrot kosztów.

Czy złożenie korekty deklaracji VAT, wskazującej na nadpłatę lub brak dopłaty, w następstwie informacji lub zaleceń innego organu podatkowego, może wpływać na ocenę uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a. i tym samym na zasadność obciążenia go kosztami egzekucyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność może mieć znaczenie dla oceny, czy istniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia egzekucji oraz obciążenia zobowiązanego kosztami.

Uzasadnienie

Jeśli zobowiązany działał zgodnie ze wskazaniami organu podatkowego, a środki odpowiadające zobowiązaniu pozostawały w dyspozycji organu, powstaje wątpliwość co do uchylania się od wykonania obowiązku, co może wpływać na legalność egzekucji i kosztów.

Czy sąd administracyjny, kontrolując postanowienie w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych, może badać okoliczności faktyczne mające znaczenie dla oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest uprawniony do zbadania, czy organ prawidłowo ustalił okoliczności mające znaczenie dla oceny legalności egzekucji, co nie stanowi przekroczenia granic kontroli.

Uzasadnienie

Ocena zastosowania art. 64cd § 1 u.p.e.a. wymaga odniesienia się do zgodności z prawem wszczęcia lub prowadzenia egzekucji, co stanowi konieczny element kontroli legalności zaskarżonego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 64cd § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis wymaga od organu egzekucyjnego oceny zgodności z prawem wszczęcia lub prowadzenia egzekucji przy rozpatrywaniu wniosku o zwrot kosztów, a nie tylko stwierdzenia istnienia wcześniejszego rozstrzygnięcia o niezgodności.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uchylanie się od wykonania obowiązku jest przesłanką uruchomienia egzekucji, ale nie może być rozumiane formalnie, w oderwaniu od okoliczności sprawy.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1