III FSK 1406/24

III FSK 1406/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Paweł Borszowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 810/22 - Wyrok NSA z 2024-09-12
I SA/Łd 49/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-04-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 271 pkt 2, art. 282 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 49/22 w sprawie ze skargi R. M. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego E. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 listopada 2021 r., nr 1001-IEW-1.4268.6.2021.4.U10.KBK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22, 2) umarza postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22, oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 49/22, uchylającego decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Organ") z dnia 2 listopada 2021 r. w sprawie ze skargi R. M. (dalej: "Skarżący") w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wymienione wyroki publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wskazanym wyrokiem NSA, jako podstawę wznowienia wskazano art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Organ wskazał, iż przedmiotowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dotknięty wadą nieważności, gdyż w dacie jego wydania Skarżący już nie żył, a zatem nie posiadał zdolności sądowej.
Organ wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22, albowiem jest on dotknięty wadą nieważności z uwagi na ziszczenie się przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi o wznowienie postępowania celem wskazania, że Skarżący zmarł w dniu 17 czerwca 2023 r., a więc przed datą rozprawy i wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III FSK 810/22, zaś o fakcie tym Organ dowiedział się 13 września 2024 r. Do skargi o wznowienie postępowania Organ załączył wydruk z 13 września 2024 r. z Systemu Rejestracji Centralnej Serce.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania pełnomocnik zgłosił udział E. M. będącej żoną i zarazem spadkobierczynią zmarłego R. M. oraz zgłosił udział M. M. będącej spadkobierczynią zmarłego. Pełnomocnik wskazał również, iż nie kwestionuje podnoszonego przez Organ faktu śmierci R. M. w dniu 17 czerwca 2023 r., a tym samym zaistnienia podstawy wznowienia postępowania. Ponadto po ponownym rozpoznaniu sprawy wniósł o oddalenie skargi Organu i zasądzenie od Organu na rzecz E. M. i M. M. (dalej: "Spadkobierczynie") kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Dodatkowo, pełnomocnik przedłożył w załączeniu odpowiedzi na skargę o wznowienie akt notarialny - protokół dziedziczenia i oświadczenia o przyjęciu spadku oraz akt poświadczenia dziedziczenia wnosząc o dopuszczenie dowodu z w/w dokumentów celem wykazania danych osób będących następcami prawnymi zmarłego Skarżącego.
Organ 24 marca 2025 r. wniósł pismo zatytułowane "Cofnięcie skargi kasacyjnej Organu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 06.04.2022 r, sygn. akt I SA/Łd 49/22", w którym wskazał, iż w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny dopuszczalności wznowienia przedmiotowego postępowania zakończonego wyrokiem NSA sygn. akt III FSK 810/22, na podstawie art. 60 zdanie pierwsze w związku z art. 193 oraz w związku z art. 282 § 2 p.p.s.a., cofa skargę kasacyjną organu wywiedzioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 06.04.2022 r, sygn. akt I SA/Łd 49/22. Ponadto stosownie do art. 232 §1 pkt 1 w zw. z art. 282 § 2 p.p.s.a. wniósł o zwrot uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Regulacja ta określa jedną z podstaw wznowienia postępowania z powodu nieważności w sytuacji, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej. Sytuacje te stanowiące wypełnienie podstawy wznowienia zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. zostały wskazane na początku tej regulacji. Oznacza to zatem, iż ich spełnienie stanowi jednocześnie o zaistnieniu tak określonej podstawy wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
Odnosząc te uwagi ogólne do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Organ wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22, wskazując, że jest on dotknięty wadą nieważności z uwagi na ziszczenie się przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., wskazując, że przed datą rozprawy i wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III FSK 810/22, t.j. przed 12 września 2024 r. Skarżący zmarł. Na potwierdzenie tej okoliczności załączył wydruk z 13 września 2024 r. z Systemu Rejestracji Centralnej Serce, z którego wynika, że Skarżący zmarł 17 czerwca 2023 r. Pełnomocnik w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania wskazał, że nie kwestionuje daty śmierci Skarżącego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zatem uznać, że spełniła się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., gdyż strona nie miała zdolności sądowej w dniu wydania wyroku tj. 12 września 2024 r. przez NSA w sprawie sygn. akt III FSK 810/22.
Zgodnie zatem z art. 282 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 810/22.
Równocześnie trzeba zauważyć, że Organ w piśmie z 24 marca 2025 r. stwierdził, że cofa skargę kasacyjną Organu wywiedzioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 06.04.2022 r, sygn. akt I SA/Łd 49/22, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny dopuszczalności wznowienia przedmiotowego postępowania zakończonego wyrokiem NSA sygn. akt III FSK 810/22.
Należy zatem uznać, że zastosowanie ma art. 60 p.p.s.a. w zw. z art. 193 oraz w zw. z art. 282 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 60 zdanie pierwsze p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, zaś na podstawie art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Godzi się nadmienić, że w doktrynie przyjęto, iż sąd, który uwzględnił skargę o wznowienie postępowania stosuje bowiem odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie, a zatem w tym przypadku Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. A. Kabat, (w) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd IX, Lex 2024, komentarz do art. 282, teza 2.)
Stąd też w wyniku cofnięcia skargi kasacyjnej przez Organ wywiedzionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 06.04.2022 r, sygn. akt I SA/Łd 49/22 należało umorzyć postępowanie kasacyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., a także art. 60 p.p.s.a. w zw z art. 193 orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zastosowania art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, podczas gdy rozprawa w sprawie III FSK 810/22 została przeprowadzona.
Paweł Borszowski (spr.) Dominik Gajewski Anna Dalkowska