III FSK 1405/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wyłączył sędziego Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego Anny Dalkowskiej, ze względu na identyczny tryb powołania obu sędziów.
Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznania zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego Anny Dalkowskiej został uwzględniony. Sędzia Wincenciak powołany został w tym samym trybie co sędzia Dalkowska, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd uznał, że wyłączenie jest uzasadnione względami obiektywnej bezstronności i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek sędziego Mirosława Wincenciaka o wyłączenie go od rozpoznania zażalenia na postanowienie dotyczące wyłączenia sędziego Anny Dalkowskiej. Sędzia Wincenciak argumentował, że został powołany na stanowisko sędziego NSA w tym samym trybie co sędzia Dalkowska (na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8.12.2017 r.), co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie, w której badana jest prawidłowość powołania sędziego Dalkowskiej. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a.), podkreślił znaczenie obiektywnej bezstronności sędziego oraz budowania zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości. Sąd uznał, że okoliczność powołania obu sędziów w tym samym trybie może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Wincenciaka. W związku z tym, kierując się względami obiektywnej bezstronności, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wyłączyć sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczność powołania sędziego w tym samym trybie co innego sędziego, którego status jest kwestionowany, może stanowić podstawę do wyłączenia pierwszego sędziego, jeśli może to wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyłączenie sędziego jest uzasadnione względami obiektywnej bezstronności, gdy jego powołanie nastąpiło w tym samym trybie co powołanie sędziego, którego status jest przedmiotem postępowania. Celem regulacji jest budowanie zaufania do sądów poprzez eliminowanie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący wyłączenie sędziego na żądanie sędziego lub wniosek strony.
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące postępowania w przypadku wyłączenia sędziego.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stanowiący o odpowiednim stosowaniu przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu przed NSA.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb powołania Krajowej Rady Sądownictwa, który miał wpływ na powołanie sędziów.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a
Przepis dotyczący wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia NSA Mirosław Wincenciak został powołany na stanowisko w tym samym trybie co sędzia NSA Anna Dalkowska, której status jest kwestionowany w sprawie, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie, badając prawidłowość postanowienia NSA z 10.01.2025 r. musiałby bowiem odnosić się do kwestii prawnych związanych także z jego powołaniem, a okoliczność ta mogłaby powodować wątpliwości co do jego bezstronności sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności (wymiar obiektywny bezstronności), lecz także aby w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom (reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności) kierując się względami tzw. bezstronności obiektywnej
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w NSA, zwłaszcza w kontekście trybu powołania sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego w NSA, gdzie kluczowy jest identyczny tryb powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności.
“NSA wyłącza sędziego z powodu identycznego trybu powołania – czy to zagrożenie dla bezstronności?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 1405/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Pruszyński Bogusław Woźniak Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Gd 150/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-05-24 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19, art. 22 § 1 i 2 , art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mirosława Wincenciaka w przedmiocie wyłączenia z rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 1405/23 z wniosku O. S.A. z siedzibą w P. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 150/23 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2022 r., nr SKO Gd/6447/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od rozpoznawania zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 1405/23 o wyłączeniu sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy III FSK 1405/23. Uzasadnienie W wyniku przeprowadzonego w dniu 5.03.2025 r. losowania składu orzekającego do rozpoznania zażalenia sędziego NSA Anny Dalkowskiej na postanowienie NSA z 10.01.2025 r., III FSK 1405/23 o wyłączeniu jej od rozpoznania sprawy o sygn. III FSK 1405/23 - ze skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w P. od wyroku WSA w Gdańsku z 24.05.2023 r., I SA/Gd 150/23, wydanego w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję SKO w Gdańsku z 6.12.2022 r., nr SKO Gd/6447/2021, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. - wyłoniono do składu sędziego NSA Mirosława Wincenciaka. Pismem z 12.03.2025 r. sędzia NSA Mirosław Wincenciak na podstawie art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 945 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od rozpoznawania zażalenia na postanowienie o wyłączenie sędziego NSA Anny Dalkowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt III FSK 1405/23, wskazując że na sędziego NSA został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), a więc w tym samym trybie, co sędzia NSA Anna Dalkowska. Z tego względu uważa, że zachodzą podstawy do wyłączenia go od orzekania w tej sprawie, badając prawidłowość postanowienia NSA z 10.01.2025 r. musiałby bowiem odnosić się do kwestii prawnych związanych także z jego powołaniem, a okoliczność ta mogłaby powodować wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wyłączenia sędziego (art. 18-24 p.p.s.a.) przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz wyłączenie przez sąd - na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.). W myśl art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na żądanie sędziego bądź na wniosek strony, stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy z zachowaniem bezstronności sędziowskiej. Dokonując oceny, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przyczyna uzasadniająca wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., należy mieć na względzie, że chodzi o to, aby sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności (wymiar obiektywny bezstronności), lecz także aby w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom (reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności). Ten wymiar bezstronności, tzw. bezstronność subiektywna, polega na tym, że sędzia musi mieć jeszcze dodatkowo wewnętrzne przekonanie o możliwości wydania wyroku bez faworyzowania któregokolwiek z uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze, kierując się względami tzw. bezstronności obiektywnej, wniosek sędziego NSA Mirosława Wincenciaka w sprawie wyłączenia go od orzekania w postępowaniu zasługuje na uwzględnienie, skoro w podlegającym w tej sprawie zażaleniu sędzia NSA Anna Dalkowska kwestionuje prawidłowość postanowienia, w którym poddano w wątpliwość jej status sędziego NSA, z uwagi na fakt powołania na urząd sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ww. ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sędzia NSA Mirosław Wincenciak również został powołany na to stanowisko w takim samym trybie. W tej sytuacji zachodzi okoliczność tego rodzaju, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, głównym celem regulacji z art. 19 p.p.s.a. jest bowiem budowanie zaufania, które sądy w demokratycznym społeczeństwie muszą wzbudzać w społeczeństwie przez usunięcie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności danego sędziego oraz zapewnienia takiej bezstronności przez wyeliminowanie podstaw do wysuwania takich wątpliwości. W świetle powyższego zasadne jest wyłącznie sędziego NSA Mirosława Wincenciaka od orzekania w sprawie III FSK 1405/23. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI