III FSK 140/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-19
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościłączny zobowiązanie pieniężneOrdynacja podatkowaprzedawnienieterminydroga publicznawłasnośćskarżącyorganNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając, że zobowiązanie nie wygasło z powodu przedawnienia, a droga publiczna nie wyłącza nieruchomości z opodatkowania.

Skarga kasacyjna dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 68 o.p.) przez nieuznanie wygaśnięcia zobowiązania z powodu upływu pięciu lat od jego powstania do dnia doręczenia decyzji. Podnosił również naruszenia przepisów postępowania, w tym nadmierne wydłużanie postępowania. NSA uznał oba zarzuty za niezasadne, wskazując, że termin do wydania decyzji wydłużył się do pięciu lat z uwagi na spór co do powierzchni zajętej pod drogę publiczną, a kwestia ta była już rozstrzygana w prawomocnym wyroku WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że zobowiązanie wygasło z powodu upływu ponad pięciu lat od jego powstania do dnia otrzymania ostatecznej decyzji. Podnosił również naruszenia przepisów postępowania, wskazując na nadmierne wydłużanie postępowania i brak działań organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że trzyletni termin do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, określony w art. 68 § 1 o.p., dotyczy sytuacji braku sporu. W niniejszej sprawie, z uwagi na złożone przez skarżącego oświadczenie dotyczące powierzchni zajętej pod drogę publiczną, termin ten uległ wydłużeniu do lat pięciu zgodnie z art. 68 § 2 o.p. Sąd podkreślił, że kwestia wyłączenia z opodatkowania części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia WSA, który wskazał, że część działki nie może mieć statusu drogi publicznej, jeśli stanowi własność skarżącego, a tym samym nie ma zastosowania wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe nie wygasa w takiej sytuacji, ponieważ spór dotyczący powierzchni nieruchomości zajętej pod drogę publiczną wydłuża termin do doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe do pięciu lat.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że termin pięcioletni, zgodnie z art. 68 § 2 o.p., ma zastosowanie w przypadku sporu między podatnikiem a organem podatkowym co do okoliczności objętych deklaracją. W niniejszej sprawie spór dotyczył powierzchni nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, co uzasadniało wydłużenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 68 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy sytuacji braku sporu. Termin ten ulega wydłużeniu do lat pięciu w przypadku sporu.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

o.p. art. 121 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 274 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej.

u.d.p. art. 2a § 1 i 2

Ustawa o drogach publicznych

Własność dróg publicznych.

u.p.o.l. art. 2 § 3 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 153 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążąca moc oceny prawnej sądu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z powodu upływu pięciu lat od jego powstania do dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym nadmierne i nieuzasadnione wydłużanie postępowania wymiarowego oraz brak podejmowania kroków w celu wyjaśnienia przyczyn odroczenia wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

określony w art. 68 § 1 o.p. trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją (informacją). część omawianej działki na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność Skarzącego, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Do czasu uregulowania statusu prawnego omawianej części działki, nie ma zastosowanie wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

członek

Paweł Borszowski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście sporu o status prawny części nieruchomości oraz wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym kwestii własności części działki i jej statusu jako drogi publicznej. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z przedawnieniem i opodatkowaniem nieruchomości, które są istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Interpretacja przepisów jest klarowna, ale nie przełomowa.

Czy pięć lat zwłoki organu oznacza wygaśnięcie podatku? NSA wyjaśnia zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 140/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Paweł Borszowski /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 357/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-07-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 68 § 1 i 2, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 274 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant Cezary Bajorek, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 357/23 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 grudnia 2022 r. nr SKO.F/41.4/1179/2022/18650 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 357/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę H. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO", "Organ") z dnia 22 grudnia 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący, żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz
o zasądzenie od Prezydenta K. (dalej: "Prezydent") kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: "o.p."), przez nie uwzględnienie faktu, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło, gdyż od dnia jego powstania z końcem 2017 roku do dnia otrzymania przez Skarżącego ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2017 minęło ponad pięć lat;
II. przepisów postępowania administracyjnego które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy Skarżący wykazał, iż postępowanie Prezydenta w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dla skarżącego za 2017 rok dotknięte było istotnymi wadami, a to:
1. nadmiernym i nieuzasadnionym wydłużaniem postępowania wymiarowego;
2. nie podejmowaniem przez organ podatkowy jakichkolwiek kroków,
w celu wyjaśnienia ze skarżącym przyczyn wielokrotnego odraczania wydania decyzji co umożliwiało by wydanie właściwej decyzji w oparciu o deklarację złożoną przez Skarżącego w roku 2014, - co narusza art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 274 § 1 i 2 o.p.
Organ, korzystając z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Skarżącego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismo to zostało podpisane przez wiceprezesa SKO.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna
z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. wynikający z art. 68 § 1 i 2 o.p., przez nie uwzględnienie faktu, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło, gdyż od dnia jego powstania z końcem 2017 roku do dnia otrzymania przez Skarżącego ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2017 minęło ponad pięć lat. WSA właściwie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjął, że określony w art. 68 § 1 o.p. trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją (informacją). Skarżący dopiero w dniu 15 września 2020 r. złożył w organie podatkowym oświadczenie, z którego wynika, że od dnia 1 stycznia 2015 r. działalność gospodarcza była prowadzona na powierzchni 315 m2, tj. 50 m2 (wysokość poniżej 2,20 m) i 265 m2 (wysokość ponad 2,20 m). Tym samym należy uznać, iż decyzja ustalająca sporne zobowiązanie podatkowe, została wydana Skarżącemu przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie podatkowe. Termin ten uległ wydłużeniu do lat pięciu, stosownie do treści art. 68 § 2 o.p. Takie stanowisko w sprawie Skarżącego, wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, również orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21. Zgodnie z art. 153 § 1 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1011/21 podkreślał, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Wydziału Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. z 28 maja 2021 r. skierowanego do Skarżącego, z którego wynika, że część działki nr [...], zajęta została na pas drogi. Z dalszej treść pisma należy wnosić, że właścicielem działki pozostaje Skarżący, dlatego konieczne jest w tym względzie uregulowanie stanu własnościowego, poprzez m. in. podział działki. Skarżący nadal pozostaje uwidoczniony zarówno w księdze wieczystej jak i w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciel tej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w tym wyroku podnosił, iż zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.), drogi publiczne ze względu na funkcję w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Stosownie do postanowień art. 2a ust. 1 powyższej ustawy, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Tym samym część omawianej działki na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność Skarżącego, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Do czasu uregulowania statusu prawnego omawianej części działki, nie ma zastosowanie wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm.).
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
s. Agnieszka Olesińska s. Paweł Borszowski s. Sławomir Presnarowicz (spr.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI