III FSK 1389/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych płatnika z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń pracowników. Sąd pierwszej instancji oraz organy podatkowe zgodnie uznały, że płatnikowi, w odróżnieniu od podatnika, przysługują jedynie ulgi w postaci odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zaległości na raty, zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a nie umorzenie. Skarga kasacyjna podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania przez udział w składzie sądu niższej instancji osoby nieuprawnionej, kwestionując status sędziego WSA Anny Rotter. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie może wyjść poza jej zarzuty. Strona skarżąca nie zakwestionowała meritum sprawy, czyli odmowy umorzenia zaległości. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego składu sądu, NSA stwierdził, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania o statusie sędziego w pierwszej instancji, a badanie tego typu kwestii leży w gestii sądu pierwszej instancji lub jest oceniane z urzędu przez NSA. Sąd wskazał, że w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do kwestionowania statusu sędziego powołanego przez Prezydenta RP, nawet jeśli procedura nominacyjna mogła budzić wątpliwości, a prace legislacyjne w tym zakresie są niepewne. NSA nie mógł również uwzględnić wniosku o zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na orzeczenie TSUE, którego treści i terminu wydania nie znał. W konsekwencji, na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 p.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg płatniczych dla płatników oraz kwestii proceduralnych związanych z kwestionowaniem statusu sędziego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji płatnika podatku i zarzutu proceduralnego związanego ze statusem sędziego. Interpretacja przepisów o ulgach płatniczych jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy płatnikowi podatku przysługuje prawo do ubiegania się o umorzenie zaległości podatkowych, czy jedynie o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Płatnikowi podatku przysługują jedynie ulgi w postaci odroczenia terminu płatności lub rozłożenia zaległości na raty, a nie umorzenie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, należności obciążające płatników i inkasentów mogą być rozkładane jedynie na raty lub odraczane, ale nie mogą być umarzane.
Czy udział w składzie sądu niższej instancji osoby, której status sędziego jest kwestionowany w kontekście procedury nominacyjnej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam zarzut dotyczący statusu sędziego, bez jednoznacznej podstawy prawnej do jego kwestionowania w danym postępowaniu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest organem właściwym do rozstrzygania o statusie sędziego sądu pierwszej instancji w ramach rozpoznawania skargi kasacyjnej. W obecnym stanie prawnym brak jest ustawowej podstawy do jednoznacznego zakwestionowania statusu sędziego powołanego przez Prezydenta RP, nawet jeśli procedura nominacyjna mogła budzić wątpliwości. Badanie niezawisłości i bezstronności sędziego może być przeprowadzone na podstawie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ale wniosek w tym zakresie został już odrzucony w odrębnym postępowaniu.
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy te określają, że należności obciążające płatników i inkasentów mogą być rozkładane na raty lub odraczane, ale nie mogą być umarzane.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 67c § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Potwierdza, że należności płatników i inkasentów mogą być rozkładane na raty lub odraczane, ale nie umarzane.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 ust. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przesłanek nieważności postępowania, w tym udziału osoby nieuprawnionej w składzie sądu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA nie może wyjść poza granice skargi kasacyjnej.
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy badania niezawisłości i bezstronności sędziego.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
O.p. art. 13 § § 1 pkt 2 lit. a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 183 § 2 ust. 4 p.p.s.a. przez udział w składzie sądu niższej instancji osoby nieuprawnionej.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest organem władzy ustawodawczej, nie może działać za ustawodawcę, nie może zastępować ustawodawcy. • W obecnym stanie obowiązującego prawa pozytywnego brak jest dostatecznej ustawowej podstawy prawnej, za pomocą której można by w sposób jednoznacznie pewny, precyzyjny, jurydycznie uzasadniony zakwestionować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku (...) z dnia 4 listopada 2021 r., III FSK 3626/21 (...) z którego wynika, że sędzia sądu administracyjnego, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta określonymi wadami.
Skład orzekający
Jacek Brolik
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących ulg płatniczych dla płatników oraz kwestii proceduralnych związanych z kwestionowaniem statusu sędziego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji płatnika podatku i zarzutu proceduralnego związanego ze statusem sędziego. Interpretacja przepisów o ulgach płatniczych jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważną kwestię różnic w prawach płatnika i podatnika w zakresie ulg podatkowych, a także dotyka aktualnego problemu prawnego dotyczącego statusu sędziów powołanych w nowym systemie nominacyjnym.
“Płatnik podatku nie może liczyć na umorzenie zaległości – NSA wyjaśnia granice ulg podatkowych.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.