Orzeczenie · 2025-03-26

III FSK 1386/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-26
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzecieczłonek zarząduspółka zagranicznaOrdynacja podatkowaprawo prywatne międzynarodowejurysdykcjaVAT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych orzekające o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki prawa słowackiego za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług. Spółka, zarejestrowana na Słowacji, działała w Polsce poprzez oddział założony w Niemczech. Organy podatkowe oparły swoją decyzję na przepisach art. 116 i 116a Ordynacji podatkowej (o.p.), które przewidują odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy zgodnie ze wskazaniami NSA, uznał, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania do członków zarządu spółek zagranicznych, które nie posiadają oddziału w Polsce. Sąd argumentował, że przepisy te nie są przepisami imperatywnymi w rozumieniu art. 8 ust. 1 prawa prywatnego międzynarodowego (p.p.m.) i nie mogą być stosowane z pominięciem przepisów p.p.m. oraz rozporządzenia UE 2015/848. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 17 p.p.m., status prawny i odpowiedzialność członków zarządu spółki zagranicznej powinny być oceniane według prawa państwa, w którym spółka ma siedzibę lub zostało utworzone. NSA stwierdził, że przepisy art. 116 i 116a o.p. nie są przepisami o charakterze nadrzędnym, wymuszającym ich stosowanie niezależnie od prawa właściwego, a ich celem nie było rozszerzenie odpowiedzialności na członków zarządów spółek zagranicznych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organy podatkowe nie były uprawnione do orzekania o odpowiedzialności skarżącego na podstawie wskazanych przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie braku zastosowania polskich przepisów o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu do spółek zagranicznych nieposiadających oddziału w Polsce.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki zagranicznej bez oddziału w Polsce. Interpretacja przepisów prawa prywatnego międzynarodowego i Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy polskie przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116 i 116a) dotyczące odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki mają zastosowanie do członków zarządu spółki prawa zagranicznego, która nie posiada oddziału w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116 i 116a) nie mają zastosowania do członków zarządu spółek prawa zagranicznego, które nie posiadają oddziału w Polsce, ponieważ nie są to przepisy imperatywne w rozumieniu prawa prywatnego międzynarodowego.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich nie są przepisami nadrzędnymi wymuszającymi ich stosowanie niezależnie od prawa właściwego. Zgodnie z prawem prywatnym międzynarodowym, odpowiedzialność członka zarządu spółki zagranicznej powinna być oceniana według prawa państwa siedziby lub utworzenia spółki. Polskie przepisy nie mają na celu rozszerzenia odpowiedzialności na członków zarządów spółek zagranicznych.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116 i 116a) dotyczące odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki mogą być stosowane do członków zarządu spółki zagranicznej na podstawie klauzuli porządku publicznego z rozporządzenia 2015/848?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mogą być stosowane na podstawie klauzuli porządku publicznego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji stwierdził, że przepisy art. 116 i 116a o.p. nie mieszczą się w kategorii nadrzędnych przepisów wymuszających i nie jest możliwe ich zastosowanie z powołaniem się na klauzulę porządku publicznego z rozporządzenia 2015/848.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 116

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 116a

Ordynacja podatkowa

t.j. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

t.j. art. 116a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.m. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe

p.p.m. art. 17 § 2

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe

p.p.m. art. 17 § 3

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe

p.p.m. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy Ordynacji podatkowej (art. 116 i 116a) nie mają zastosowania do członków zarządu spółek zagranicznych nieposiadających oddziału w Polsce, ponieważ nie są to przepisy imperatywne w rozumieniu prawa prywatnego międzynarodowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora IAS, że przepisy Ordynacji podatkowej powinny być stosowane do członków zarządu spółek zagranicznych, nawet jeśli nie mają one oddziału w Polsce, ze względu na ich cel i potencjalne zastosowanie klauzuli porządku publicznego.

Godne uwagi sformułowania

przepisy Ordynacji podatkowej nie mieszczą się w kategorii "nadrzędnych przepisów wymuszających" • nie jest możliwe ich zastosowanie (wbrew zasadom określenia prawa właściwego zgodnie z przepisami rozporządzenia 2015/848) z powołaniem się na klauzulę porządku publicznego • ratio legis wprowadzenia oraz zmian art. 116a o.p. nie było rozszerzenie katalogu osób trzecich odpowiadających subsydiarnie za zaległości innych podmiotów na inne – niż powołane na podstawie prawa polskiego – osoby prawne.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Krzysztof Winiarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku zastosowania polskich przepisów o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu do spółek zagranicznych nieposiadających oddziału w Polsce."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki zagranicznej bez oddziału w Polsce. Interpretacja przepisów prawa prywatnego międzynarodowego i Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji podatkowej i odpowiedzialności członków zarządu spółek zagranicznych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców działających na rynku międzynarodowym.

Czy członek zarządu spółki zagranicznej odpowiada za jej polskie długi? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst