III FSK 1383/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych odmawiające przyznania ulgi płatniczej (umorzenia zaległości podatkowej). Organ zarzucił WSA naruszenie prawa materialnego (art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez błędną wykładnię, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący organ argumentował, że WSA błędnie uznał, iż organy podatkowe nie wskazały przyczyn odmowy ulgi i że posiadanie stałego źródła dochodów nie może być przyczyną odmowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że interpretacja art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej powinna uwzględniać szeroko pojęty ważny interes podatnika, który może obejmować trudną sytuację finansową wynikającą z niskich dochodów, nawet jeśli nie jest to skrajna bieda czy wynik nadzwyczajnych zdarzeń. Sąd zaznaczył, że organy podatkowe nie mogą ograniczać się do badania sytuacji majątkowej tylko pod kątem nadzwyczajnych zdarzeń. Ponadto, NSA rozszerzył interpretację przesłanki interesu publicznego, wskazując, że nie ogranicza się ona jedynie do sytuacji korzystania przez podatnika z pomocy socjalnej, ale powinna uwzględniać szersze wartości społeczne i konstytucyjne. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe dopuściły się uchybień procesowych w zakresie oceny materiału dowodowego i zastosowania normy prawnej, a zarzuty skargi kasacyjnej nie były zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego przy ubieganiu się o ulgi płatnicze, a także zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi organów podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA, może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy trudna sytuacja finansowa podatnika, wynikająca z niskich dochodów, może stanowić podstawę do przyznania ulgi płatniczej w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, trudna sytuacja finansowa podatnika, będąca wynikiem niskich poborów i racjonalnych wydatków życia codziennego, może wypełniać znamiona przesłanki ważnego interesu podatnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ważny interes podatnika nie ogranicza się do nadzwyczajnych zdarzeń losowych, ale obejmuje również sytuacje, gdy niskie dochody, niezawinione przez podatnika, uniemożliwiają spłatę zobowiązań.
Jak należy interpretować przesłankę "interesu publicznego" w kontekście przyznawania ulg płatniczych na gruncie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłanka interesu publicznego nie ogranicza się do sytuacji korzystania przez podatnika z pomocy socjalnej, lecz obejmuje szersze wartości społeczne i konstytucyjne, takie jak sprawiedliwość i zaufanie do organów państwa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przyznanie ulgi może być korzystniejsze dla interesu publicznego niż dochodzenie należności, jeśli zapobiegnie to skutkom niepożądanym z punktu widzenia społecznego i indywidualnego. Interpretacja tej przesłanki nie może być zawężana do analizy otrzymywanej pomocy socjalnej.
Czy sąd administracyjny może kontrolować decyzje uznaniowe organów podatkowych w zakresie oceny przesłanek przyznania ulgi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma prawo do pełnej kontroli postępowania podatkowego w zakresie ustalenia przez organy występowania przesłanek przewidzianych w hipotezie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Ustalenia dotyczące istnienia przesłanek nie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego, lecz stanowią wynik jednoznacznie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Organ nie może zasłaniać się swobodą decyzyjną, gdy ocenia istnienie przesłanek.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 67a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ważny interes podatnika może obejmować trudną sytuację finansową wynikającą z niskich dochodów. Interes publiczny jest szerszy niż tylko pomoc socjalna.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja finansowa podatnika, wynikająca z niskich dochodów, może stanowić przesłankę ważnego interesu podatnika. • Przesłanka interesu publicznego w kontekście ulg płatniczych jest szersza niż tylko pomoc socjalna i obejmuje wartości społeczne. • Sąd administracyjny ma prawo do pełnej kontroli ustaleń faktycznych dotyczących istnienia przesłanek ulgi.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo odmówiły przyznania ulgi, ograniczając się do analizy sytuacji majątkowej pod kątem nadzwyczajnych zdarzeń. • Posiadanie przez podatnika stałego źródła dochodów wyklucza możliwość przyznania ulgi. • Uchylenie decyzji przez WSA było niezasadne z powodu wadliwości uzasadnienia i błędnej kontroli legalności. • Przesłanka interesu publicznego jest spełniona tylko w przypadku korzystania przez podatnika z pomocy socjalnej.
Godne uwagi sformułowania
ubóstwo, niebędące zawinionym działaniem podatnika w postaci niegospodarności czy rozrzutności, stanowi jeden z powodów umożliwiających stwierdzenie występowania w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika. • Dopiero prawidłowe odkodowanie znaczenia danej normy umożliwia organowi podatkowego właściwie przeprowadzenie czynności ze sfery gromadzenia i oceny dowodów. • Sądowa kontrola decyzji uznaniowych doznaje daleko idących ograniczeń, zasadniczo obejmując samo postępowanie poprzedzające jej wydanie – sferę gromadzenia i oceny dowodów oraz badania zaistnienia przesłanek zawartych w hipotezie art. 67a § 1 o.p. • Organ podatkowy, nie będąc związany na poziomie ustawy wyraźną regułą prawną, podlega zawsze normom o charakterze zasad prawa kształtującym aksjologię porządku ponadustawowego.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego przy ubieganiu się o ulgi płatnicze, a także zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA, może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych, które ma bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową podatników. Szeroka interpretacja 'ważnego interesu podatnika' i 'interesu publicznego' jest istotna dla praktyki.
“Trudna sytuacja finansowa to nie wyrok: NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na ulgę podatkową.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.