III FSK 1365/24

III FSK 1365/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Sokołowska
Jacek Pruszyński
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III SA/Wa 116/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-22
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2021 poz 573
art. 21 ust. 1, art. 49 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1510
art. 3
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant asystent sędziego Julia Zielska, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 116/24 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 października 2023 r., nr BON.III.4220.114.9.2023.IN w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2018 r. do listopada 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. P. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 2050 (słownie: dwa tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 116/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę J. P. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Ministra Rodziny, Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "Organ") z dnia 31 października 2023 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okres od grudnia 2018 r. do listopada 2019 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku Skarżący, domagając się przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ewentualnie w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi. Dodatkowo Strona domagała się zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie:
I. prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 121 § 1, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.
z 2020, poz. 1325 dalej: "o.p.") w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") poprzez uznanie, że organy podatkowe obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego oraz przekonywująco uzasadniły decyzje, a w konsekwencji oddalenie skargi i błędne uznanie, że normy te nie zostały naruszone.
II. prawa materialnego tj.:
1. art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm., dalej: "k.p."), poprzez niewłaściwe zastosowanie
i uznanie, że jednostki - Placówki oświatowe, dla których Skarżący jest organem prowadzącym nie są samodzielnymi pracodawcami,
2. art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez niewłaściwe zastosowanie
i uznanie, że w przedmiotowej sprawie powstał po stronie Skarżącego obowiązek wpłat na PFRON, gdyż to Skarżący posiada status pracodawcy a nie Placówki oświatowe dla których jest organem prowadzącym.
Dyrektor w odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie
w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna
z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W rozpatrywanej sprawie, istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, czy podmioty: O. Zakład Opiekuńczo-Pielęgnacyjny Dom Pomocy Społecznej, Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii, Niepubliczna Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna w Z., Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specjalna w Z., Niepubliczne Gimnazjum Specjalne w Z., Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w P., Niepubliczne Gimnazjum Specjalne przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w P., posiadały status pracodawcy w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w związku z przepisami k.p. i były zobowiązane do składania deklaracji i uiszczania wpłat na PFRON z uwagi na przekroczenie limitu zatrudnienia, o którym mowa w tym przepisie.
Zdaniem organów, pracodawcą dla wszystkich placówek był Skarżący, natomiast w ocenie Skarżącego, pracodawcą były poszczególne wyżej wymienione placówki oświatowe, dla których był on organem założycielskim.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. zawartych w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie powstał po stronie Skarżącego obowiązek wpłat na PFRON. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 3 k.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wyżej opisane placówki oświatowe, dla których Skarżący jest organem prowadzącym, nie są samodzielnymi pracodawcami.
Stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. W myśl art. 3 k.p., pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r. podkreślał, że pracodawcą w rozumieniu art. 3 k.p. jest osoba fizyczna (przedsiębiorca) prowadząca działalność na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie prowadzone przez niego przedsiębiorstwo (zakład), jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej (zob. wyrok SN, sygn. akt III UK 542/19, LEX nr 3270691).
Zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenił WSA, że w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, mające na celu ustalenie, czy wyżej opisane placówki są organizacyjnie i finansowo niezależne, w tym czy samodzielnie zatrudniają pracowników. Z wyników tego postępowania wyjaśniającego należy wnosić, że to Skarżący pozostawał pracodawcą dla zatrudnionych w danych placówkach pracowników, a nie poszczególne placówki oświatowe. Organ właściwie przyjął, że wskazują na to dowody w postaci: deklaracji ZUS DRA za okres 2018/12 - 2019/11, dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, w których zadeklarowano łączną liczbę osób ubezpieczonych ze wszystkich prowadzonych przez stronę placówek, kopii załączników do ww. deklaracji przedstawiającą liczbę zatrudnionych pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, oraz informacji z 10 lipca 2020 r. uzyskanej przez organ pierwszej instancji od Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o tym, że w deklaracjach PIT4-R składanych do Urzędu Skarbowego, wykazywał łączne zatrudnienie ze wszystkich prowadzonych placówek. W związku z powyższym, jako płatnik i tym samym pracodawca, to Skarżący odprowadzał składki na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń wszystkich zatrudnionych w powyższych placówkach pracowników, a nie poszczególne placówki oświatowe.
Słusznie podkreślał WSA, że o braku samodzielności oraz odrębności finansowej i organizacyjnej placówek prowadzonych przez Skarżącego, świadczyły również przedstawione dowody w postaci: umów o zarządzanie PPK, zawartych ze Specjalistycznym Funduszem Inwestycyjnym Otwartym; zakładowych Zasad Prowadzenia Rachunkowości (polityka rachunkowości) wraz z aneksami; kopii formularzy dotyczących rozliczenia dotacji oświatowych, m. in., za lata 2018 - 2021, dla jednostek, dla których Skarżący jest organem prowadzącym; zestawienia obrotów i sald kont analitycznych sporządzonych dla Skarżącego, w których wymienione zostały wszystkie jednostki.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 121 § 1, o.p., w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Organy w niniejszej sprawie dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego oraz przekonywująco uzasadniły decyzje, a w konsekwencji zasadnie WSA oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.
s. Anna Sokołowska s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Jacek Pruszyński