III FSK 1351/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 21 § 1 pkt 2 i art. 68 § 1 O.p. (nieuprawnione przyjęcie braku przedawnienia prawa do wydania decyzji) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 68 § 1 i art. 208 § 1 O.p. (nieuprawnione przyjęcie obowiązku złożenia zeznania podatkowego). Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 17a ust. 1 u.p.s.d. (błędna wykładnia i uznanie, że podatnikami są osoby z art. 4a ust. 1 u.p.s.d.) oraz art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d. (błędna wykładnia dotycząca obowiązku zgłoszenia nabycia). NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak spełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności brak precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Sąd podkreślił, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (19 listopada 2018 r.), a zeznanie podatkowe powinno być złożone w terminie miesiąca. Decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia. NSA stwierdził, że akt poświadczenia dziedziczenia nie jest aktem notarialnym, co wyklucza zastosowanie art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d. w kontekście zwolnienia z obowiązku zgłoszenia. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA, zasady dotyczące obowiązku złożenia zeznania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, moment powstania obowiązku podatkowego oraz kwestia przedawnienia.
Orzeczenie koncentruje się na formalnych aspektach skargi kasacyjnej, a nie na meritum sprawy podatkowej. Wartość praktyczna ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym i zarzutach proceduralnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy obowiązek złożenia zeznania podatkowego w podatku od spadków i darowizn powstaje z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, a jeśli tak, to czy termin na jego złożenie rozpoczął bieg prawidłowo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek podatkowy powstał z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, a zeznanie podatkowe powinno być złożone w terminie miesiąca od tej daty.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 6 ust. 1 pkt 2b u.p.s.d.), a podatnik ma miesiąc na złożenie zeznania (art. 17a ust. 1 u.p.s.d.). Skarżący nie wykazał, aby ten przepis został naruszony.
Czy przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn nastąpiło przed datą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie nie nastąpiło, ponieważ decyzja została doręczona przed upływem terminu.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zastosowanie ma art. 68 § 2 pkt 1 O.p., a decyzja została doręczona przed upływem pięcioletniego terminu od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Skarżący nie zarzucił naruszenia tego przepisu.
Czy akt poświadczenia dziedziczenia jest aktem notarialnym w rozumieniu art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d., zwalniającym z obowiązku zgłoszenia nabycia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, akt poświadczenia dziedziczenia nie jest aktem notarialnym, choć jest zrównany z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że akt poświadczenia dziedziczenia, choć ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie jest aktem notarialnym. Przepis art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d. dotyczy wyłącznie nabycia w formie aktu notarialnego.
Czy skarżący kasacyjny prawidłowo sformułował zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty nie spełniały wymogów formalnych, co uniemożliwiło NSA ocenę ich zasadności.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że jest związany podstawami skargi kasacyjnej i ich uzasadnieniem, a zarzuty muszą być precyzyjne i wykazujące wpływ naruszenia na wynik sprawy. W tej sprawie zarzuty były ogólnikowe i nieodpowiednio uzasadnione.
Przepisy (20)
Główne
u.p.s.d. art. 17a § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru.
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Zwolnienie od podatku dla najbliższej rodziny, pod warunkiem zgłoszenia nabycia w terminie 6 miesięcy.
u.p.s.d. art. 4a § ust. 4 pkt 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 2b
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
O.p. art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
O.p. art. 68 § § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w przypadku niezłożenia deklaracji w terminie).
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 4a § ust. 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
P.o.n. art. 95j
Prawo o notariacie
P.o.n. art. 95p
Prawo o notariacie
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i art. 68 § 1 O.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie braku przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 i art. 208 § 1 O.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie obowiązku złożenia zeznania podatkowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 17a ust. 1 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że podatnikami są osoby z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 4a ust. 4 pkt 2 u.p.s.d. poprzez błędną wykładnię dotyczącą obowiązku zgłoszenia nabycia.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. • Nie jest władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. • Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. • Z tego względu ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. • Dość zatem powiedzieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego. • Dodać można, że ze zwolnienia od podatku może korzystać wyłącznie podatnik, jako że podmiot nie będący podatnikiem nie ma obowiązku podatkowego i tym samym nie ma z czego być zwalniany na podstawie przepisów prawa podatkowego. […]
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący
Dominik Gajewski
członek
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA, zasady dotyczące obowiązku złożenia zeznania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, moment powstania obowiązku podatkowego oraz kwestia przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie koncentruje się na formalnych aspektach skargi kasacyjnej, a nie na meritum sprawy podatkowej. Wartość praktyczna ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym i zarzutach proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną. Jest interesująca głównie dla prawników procesowych i doradców podatkowych zajmujących się tym obszarem.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.