III FSK 1350/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że likwidacja kopalni stanowi działalność gospodarczą.
Spółka S. S.A. kwestionowała opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki dla działalności gospodarczej, twierdząc, że jej działalność likwidacyjna nie jest działalnością gospodarczą. WSA w Gliwicach uchylił decyzję SKO, uznając, że organy nie zbadały związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że likwidacja kopalni jest działalnością gospodarczą, a posiadane przez spółkę nieruchomości są z nią związane, co uzasadnia zastosowanie wyższej stawki podatku.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości spółki S. S.A. prowadzącej działalność likwidacyjną kopalni. Spółka twierdziła, że nieruchomości te powinny być opodatkowane jako 'nieruchomości pozostałe', a nie jako związane z działalnością gospodarczą, argumentując, że likwidacja nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przychylił się do tego stanowiska, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ uznał, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że likwidacja kopalni, nawet jeśli nie przynosi zysku, stanowi działalność gospodarczą, zwłaszcza gdy jest prowadzona przez spółkę prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców. Sąd podkreślił, że nieruchomości przejęte w celu likwidacji są związane z tą działalnością, a brak zysku nie wyklucza charakteru gospodarczego. NSA odwołał się do swojej wcześniejszej linii orzeczniczej, interpretując pojęcie 'związane z działalnością gospodarczą' szeroko, obejmując również czynności przygotowawcze i likwidacyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, działalność likwidacyjna prowadzona przez spółkę prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców, nawet jeśli nie przynosi zysku, jest działalnością gospodarczą, a nieruchomości związane z tą działalnością podlegają opodatkowaniu według stawki dla działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że spółka prawa handlowego prowadząca likwidację kopalni uczestniczy w obrocie gospodarczym, a sam proces likwidacji jest etapem działalności gospodarczej. Posiadanie nieruchomości w celu likwidacji oznacza, że są one związane z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej obejmuje nieruchomości posiadane przez przedsiębiorcę, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa, są objęte przedmiotem działalności gospodarczej lub są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem, w tym w celu przygotowania, zachowania, zabezpieczenia lub wygaszenia działalności.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit a i c oraz pkt 2 lit b i e
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Prawo budowlane art. 67 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działalność likwidacyjna kopalni prowadzona przez spółkę prawa handlowego jest działalnością gospodarczą. Nieruchomości przejęte w celu likwidacji kopalni są związane z działalnością gospodarczą spółki. Organy podatkowe zbadały związek nieruchomości z działalnością gospodarczą spółki.
Odrzucone argumenty
Działalność likwidacyjna nie jest działalnością gospodarczą. Nieruchomości nie są związane z działalnością gospodarczą, ponieważ nie są wykorzystywane do produkcji ani nie przynoszą zysku. Organy podatkowe nie zbadały związku nieruchomości z działalnością gospodarczą.
Godne uwagi sformułowania
proces likwidacji zakładu górniczego wchodzi w zakres prowadzenia działalności gospodarczej jako ostatni jej etap działalność w zakresie likwidacji kopalni jest finansowana z dotacji kwalifikowanych jako pomoc publiczna dla spółki, co oznacza, że jest to działalność gospodarcza podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców ma status podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą nie można przy tym zasadnie twierdzić, jak czyni to skarżąca, że likwidacja danego przedmiotu prowadzona przez ten podmiot jest działalnością gospodarczą, zaś taka sama likwidacja prowadzona przez inny podmiot działalnością taką nie jest.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działalność gospodarcza' w kontekście podatku od nieruchomości, zwłaszcza w przypadku spółek prowadzących procesy likwidacyjne lub restrukturyzacyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki prawa handlowego zajmującej się likwidacją kopalń. Może wymagać analizy w kontekście innych form prawnych i rodzajów działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości, ale w nietypowym kontekście likwidacji kopalni, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i restrukturyzacji.
“Czy likwidacja kopalni to działalność gospodarcza? NSA rozstrzyga spór o podatek od nieruchomości.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 1350/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Pruszyński Krzysztof Przasnyski Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Gl 1567/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-07-03 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1170 art. 1a ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1567/23 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 września 2023 r., nr SKO.FP/41.4/247/2023/12078 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2) zasądza od S. S.A. z siedzibą w B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 3.07.2024 r. o sygn. I SA/Gl 1567/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi S. S.A. w B. (dalej: skarżąca) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 18.09.2023 r., nr SKO.FP/41.4/247/2023/12078, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. Jako podstawę prawną powołał art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Gliwicach). 2.1. Decyzją z 20.04.2023 r., nr FPp.3120.1.342.2022, Prezydent Miasta P. (dalej: organ pierwszej instancji) ustalił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 r. 2.2. Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Zarzuciła błędną analizę stanu faktycznego w zakresie działalności skarżącej spółki. Wskazała, że organ podatkowy nie uwzględnił możliwości innego niż dotychczas zakwalifikowania przez skarżącą spornych nieruchomości, tj. zadeklarowania budynków jako budynków pozostałych, które do końca 2021 r. deklarowane były jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że nie prowadzi wyłącznie działalności gospodarczej, ale także pozostałą działalność likwidacyjną, której wydatków nie zalicza do kosztów podatkowych. Sporne nieruchomości nie są funkcjonalnie związane z prowadzonym przedsiębiorstwem i nie są faktycznie wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż działalność likwidacyjna prowadzona przez skarżącą polega na przywróceniu nieruchomości gruntowych do stanu poprzedniego, czyli sprzed rozpoczęcia przez poprzedników prawnych prowadzenia działalności górniczej, a następnie ich sprzedaży. Sam proces likwidacji kopalń, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, nie stanowi działalności gospodarczej. W majątku skarżącej spółki jako następcy prawnego, znajdują się różnego rodzaju nieruchomości wykorzystywane przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia), jak i też skarżąca spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej, a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu państwa. 2.3. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, ww. decyzją z 18.09.2023 r., nr SKO.FP/41.4/247/2023/12078, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. 3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. 3.1. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: (1) art. 120, art. 121 oraz art. 187 o.p. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego; (2) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a i c oraz pkt 2 lit b i e u.p.o.l. przez błędną ich wykładnię wyrażającą się w stwierdzeniu, że fakt posiadania nieruchomości przez skarżącą decyduje o podwyższonej stawce podatku, a nie rzeczywista możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a nadto zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że istota sporu prawnego sprowadza się w sprawie do ustalenia, czy w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nieruchomości, których właścicielem jest skarżąca spółka, powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak wskazują organy w uzasadnieniu swoich decyzji, czy też jako nieruchomości pozostałe, jak wskazuje skarżąca w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości. Swoje stanowisko skarżąca opiera na wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 24.02.2021 r., SK 39/21 (OTK-A 2021, nr 14), a rozszerzonej orzecznictwem sądów administracyjnych, wskazując, że prowadzona przez skarżącą działalność likwidacyjna nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem skarżącej, szczególnie istotna jest w tym zakresie wykładnia dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15.12.2021 r., III FSK 4061/21. Zdaniem skarżącej, w opisanym stanie faktycznym skarżąca spółka spełnia przesłanki wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku, a tym samym możliwe jest zastosowanie przez nią stawki podatku od nieruchomości dla nieruchomości pozostałych. 3.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uchylając zaskarżoną decyzję SKO w Katowicach, w uzasadnieniu wyroku zwrócił uwagę na ww. wyrok TK oraz wyrok NSA z 4.03.2021 r., III FSK 895/21, który odnosił tezę wyroku do wszystkich przedsiębiorców lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, bez względu na formę prawną Następnie WSA w Gliwicach wskazał, że w majątku skarżącej jako następcy prawnego, znajdują się różnego rodzaju nieruchomości wykorzystywane przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia), jak i też skarżąca spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej, a działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu państwa. Tymczasem powyższe stanowisko zawarte zostało w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, jednak SKO w Katowicach nie wyjaśniło o jakie budynki chodzi i czy twierdzenia skarżącej zasługują na uwzględnienie. Powyższe twierdzenia skarżącej winny skłonić organ odwoławczy do zbadania związku spornych budynków z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, czego organ ten zaniechał. Przedstawiona wykładnia nakłada na organy konieczność zbadania związku spornych budynków z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Takiej wyczerpującej analizy tej istotnej kwestii w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Tym samym stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię oraz z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez zaniechanie oceny związku posiadanych przez skarżącą spornych obiektów z działalnością gospodarczą. Wadliwa wykładnia organu sprowadza się do nieuprawnionego utożsamiania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, który - jak wskazał w ww. wyroku TK z 24.02.2021 r., SK 39/19, nie może opierać się na samym fakcie posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. To zaś skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło SKO w Katowicach (reprezentowane przez pełnomocnika – radcę prawnego), które zaskarżyło ten wyrok w całości. Sformułowało również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło także o zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. SKO w Katowicach zarzuciło Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez błędne przypisanie zaskarżonej decyzji SKO w Katowicach, że opodatkowało sporne budynki stawką związaną z działalnością gospodarczą wyłącznie z uwagi na posiadanie ich przez skarżącą; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezajęcie przez Sąd stanowiska w kwestii, która była przedmiotem sporu - czy działalność likwidacyjna skarżącej to działalność gospodarcza; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewykazanie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 5.2. Skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, natomiast zaskarżony wyrok WSA w Gliwicach nie odpowiada prawu. 6.2. Należy uznać za bezzasadne stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie uwzględniły okoliczności związania przedmiotowych nieruchomości (budynków) z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, o czym stanowi ww. wyrok TK z 21.02.2021 r., SK 39/19. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co nieprawidłowo ocenił i wbrew treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyjął WSA w Gliwicach, wskazuje na to, że okoliczność ta podlegała badaniu. Tym samym Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. (punkt 3 części wstępnej skargi kasacyjnej) przez niewykazanie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji uwzględniono to, iż skarżąca jest spółką, o której mowa w ustawach regulujących kwestię restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego, powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ze wskazaniem, że w aktach tych jako źródło finansowania podmiotu prowadzącego likwidację kopalni wymienia się dotacje oraz inne źródła finansowania, w których umieszcza się przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, w tym przez rozporządzanie majątkiem znajdującym się w posiadaniu takiego podmiotu (spółki). Wskazano, że skarżąca spółka samodzielnie gospodaruje przejętym na własność majątkiem, uczestnicząc w obrocie gospodarczym, okoliczność zaś, że działalność likwidująca nie przynosi zysku, nie oznacza, że nie ma ona cech działalności gospodarczej. Skarżąca prowadzi jedynie działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej, co powoduje, że spółka taka może powstać nie tylko w celach zarobkowych. Tym niemniej ze statutu spółki wynika, że przedmiot jej działalności zawiera wyłącznie zakres, który może być zrealizowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (§ 26 statutu). W § 53 ust. 3 pkt 1 statutu nie tylko nie wyłączono zysku od podziału, ale wprost przewidziano, że zysk może zostać przeznaczony na dywidendę. Tym samym działalność skarżącej spółki w całym zakresie jest działalnością gospodarczą, przy czym w jej dokumentach nie przewidziano podjęcia przez nią innej działalności, niebędącej działalnością zarobkową (gospodarczą). W związku z tym skarżąca spółka nie prowadzi żadnej innej działalności, co skutkuje tym, że nieruchomości przez nią posiadane są związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Jak już wyżej podkreślono, proces likwidacji zakładu górniczego wchodzi w zakres prowadzenia działalności gospodarczej jako ostatni jej etap. To, że etap ten został przejęty przez inny utworzony do tego podmiot nie oznacza, że likwidacja danej kopalni nie jest działalnością gospodarczą. Działalność w zakresie likwidacji kopalni jest finansowana z dotacji kwalifikowanych jako pomoc publiczna dla spółki, co oznacza, że jest to działalność gospodarcza. Podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców ma status podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zaś wskazany w rejestrze przedmiot działalności decyduje o tym czy określona nieruchomość (budowla) jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej takiego podmiotu. W przypadku podmiotu (przedsiębiorcy), jak skarżąca spółka, którego przedmiotem działalności jest m.in. likwidacja kopalń, posiadanie takich kopalń (ich nieodpłatne nabycie) oznacza, że obiekty tam się znajdujące są związane z tak prowadzoną działalnością. Sporne budynki nabyte w celu likwidacji danej kopalni, są zatem związane z prowadzoną przez skarżącą spółkę działalnością gospodarczą, obejmującą właściwie taki przedmiot. Spółka wszak nie wykazała, aby w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa i przedmiotu działalności ujętego w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadziła inną działalność niż gospodarcza. Należy podzielić także stanowisko, że prowadzenie działalności gospodarczej nie dotyczy wyłącznie tworzenia nowych wartości użytkowych lecz również eliminowanie już istniejących obiektów, które z różnych przyczyn podlegały likwidacji. Tym samym przejęta w tym celu kopalnia i znajdujące się w niej obiekty stanowią przedmiot prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej niezależnie od tego czy działalność taka przynosi, w tej konkretnej sferze, zysk czy ma na celu uzyskanie innych skutków niż zarobek. Nie ma przy tym znaczenia sposób, w jaki skarżąca spółka uzyskała to mienie i powody, dla których weszła w jego posiadanie. Przedsiębiorca niezależnie od tego czy prowadzone przez niego przedsiębiorstwo, w skład którego wchodzą przedmioty (obiekty) podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przynosi czy nie przynosi dochodu (przychodu) działa właśnie w tym celu. Likwidacja działalności gospodarczej danego podmiotu (jego przedsiębiorstwa) jest jednym z etapów takiej działalności. Nie można przy tym zasadnie twierdzić, jak czyni to skarżąca, że likwidacja danego przedmiotu prowadzona przez ten podmiot jest działalnością gospodarczą, zaś taka sama likwidacja prowadzona przez inny podmiot działalnością taką nie jest. Bez znaczenia dla klasyfikacji spornych budynków był także fakt, że budynki wykorzystywane były przez poprzedników prawnych do szeroko rozumianej działalności społeczno-socjalnej, której to zarówno poprzednik prawny (dawna kopalnia), jak i też spółka już nie prowadzą, gdyż nie stanowiły one bezpośrednio działalności gospodarczej, lecz działalność socjalną, którą kopalnie prowadziły w imieniu Państwa. Nabycie nie miało zaś na celu prowadzenia wydobycia czy eksploatacji, lecz ich likwidację, co z kolei jest jednym z przedmiotów prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej. Tym samym należy stwierdzić, wbrew stanowisku WSA w Gliwicach, że organy podatkowe dokonały szczegółowej analizy związku posiadanych przez skarżącą spółkę obiektów likwidowanej kopalni z jej działalnością gospodarczą. Należy przy tym uznać za zasadny przywołany w zaskarżonej decyzji argument o nieadekwatności sytuacji prawnopodatkowej podmiotu powołanego na podstawie ustaw regulujących restrukturyzację czy funkcjonowanie górnictwa węgla kamiennego z ustawą dotyczącą Agencji Mienia Wojskowego. Akty te nie dotyczą tego samego już choćby z tej przyczyny, że odnoszą się do innych podmiotów, a nadto nie posiadają tożsamej formy organizacyjnej. W regulacjach ich dotyczących w rozpatrywanym przypadku wskazano na spółkę prawa handlowego, zaś w drugim na Agencję Mienia Wojskowego, czyli podmiot nieujęty w Kodeksie spółek handlowych. Oznacza to, że prawodawca świadomie wybrał odmienne formy organizacyjne tych podmiotów, przesądzając w ten sposób o różnicy w ich funkcjonowaniu i statusie prawnopodatkowym. Agencja Mienia Wojskowego w odróżnieniu od spółki nie jest przedsiębiorcą rejestrującym się w odpowiednim rejestrze, co powoduje konieczność badania zakresu prowadzonej przez nią działalności, w tym gospodarczej. Z powyższych względów nie zasługuje na aprobatę stanowisko Sądu pierwszej instancji, który wadliwie i bez oparcia w materiale dowodowym przyjął, z naruszeniem przepisów wskazanych jako naruszone w punkcie 2 części wstępnej skargi kasacyjnej, że skarżąca spółka prowadzi nie tylko działalność gospodarczą, ale również pozostałą działalność statutową – działalność likwidacyjną, różnicując te dwa obszary działalności. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie podziela stanowisko i argumentację zaprezentowaną w wyroku NSA z 15.12.2021 r., III FSK 4061/21 (i przyjmując ją za swoją, posłuży się nią w niezbędnym zakresie), w świetle którego za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: - są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo - mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź jej wygaszenia, jak również do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Użyty natomiast w wyroku TK z 24.02.2021 r., SK 39/19 zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy w czasie trwania takiej przeszkody przedsiębiorca, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość (jej część), samodzielnie podejmuje czynności mające na celu jej przygotowanie do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, podnosi dla celów wykonywanej działalności gospodarczej walory użytkowe nieruchomości, funkcjonalnie wiążąc ją z prowadzonym przedsiębiorstwem, lub rozlicza w ramach działalności gospodarczej inne koszty z nią związane. W przedstawionym znaczeniu za "związane z działalnością gospodarczą" należy uznać także nieruchomości (budynki, grunty, budowle) przejęte do wygaszenia dotychczasowej ich eksploatacji. Wyłączone z definicji "związane z działalnością gospodarczą" mogłyby być uznane jedynie budynki, budowle lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej ustawa - Prawo budowlane), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Takie właśnie wyłączenie z zakresu omawianej definicji przewiduje art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. Natomiast art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane dotyczy sytuacji, w których "nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" i organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określił terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Na istnienie tego rodzaju okoliczności skarżąca spółka nie wskazywała. Tym samym stwierdzić należało, że w świetle powyżej przedstawionej argumentacji zaskarżona decyzja, co nieprawidłowo ocenił WSA w Gliwicach, nie zapadła z naruszeniem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię oraz z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez zaniechanie przez organy podatkowe, a zwłaszcza w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, oceny związku posiadanych przez skarżącą spornych obiektów z działalnością gospodarczą. Niesłusznie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął z naruszeniem przepisów wskazanych jako naruszone w punkcie 1 części wstępnej skargi kasacyjnej, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji opodatkowującą sporne budynki stawką związaną z działalnością gospodarczą wyłącznie z uwagi na posiadanie ich przez skarżącą. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko i argumentację zaprezentowaną w wyrokach NSA: z 11.09.2024 r., III FSK 1386/22, a także z 31.01.2025 r., III FSK 1196/24, oddalających skargi kasacyjne tej samej skarżącej spółki od powoływanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroków WSA w Gliwicach odpowiednio: z 23.05.2022 r., I SA/Gl 163/22 oraz z 11.06.2024 r., I SA/Gl 1564/23. 6.3. Mając powyższe na uwadze oraz uznając, że istota tej sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości, a także o oddaleniu skargi, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI