III FSK 1341/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-02
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATrezygnacja z funkcjiskuteczność oświadczeniaOrdynacja podatkowaKodeks spółek handlowychwznowienie postępowania

NSA oddalił skargę kasacyjną członka zarządu spółki, który kwestionował swoją odpowiedzialność za zaległości podatkowe, uznając jego rezygnację z funkcji za nieskuteczną z powodu braku prawidłowego jej zakomunikowania spółce.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości VAT. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na nowe dowody, w tym oświadczenie o rezygnacji z funkcji z 2016 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając rezygnację za nieskuteczną z powodu braku podpisu i nieprawidłowego zakomunikowania spółce. NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną potwierdził, że rezygnacja nie została skutecznie złożona zgodnie z ówczesnymi przepisami Kodeksu spółek handlowych, a późniejsze dokumenty spółki podpisywane przez skarżącego potwierdzały jego dalsze pełnienie funkcji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. C. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości VAT spółki. Spór koncentrował się na skuteczności rezygnacji skarżącego z funkcji członka zarządu, złożonej rzekomo w 2016 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepis o wznowieniu postępowania, ale mimo to prawidłowo oceniły dowody. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że oświadczenie o rezygnacji z 27 czerwca 2016 r. nie było podpisane i nie zostało prawidłowo zakomunikowane spółce zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych obowiązującymi do 28 lutego 2019 r. W szczególności, rezygnacja została złożona jednemu ze wspólników, a nie spółce, ani nie na jej adres. Ponadto, późniejsze dokumenty spółki, w tym te podpisane przez skarżącego w latach 2018-2019, potwierdzały jego dalsze pełnienie funkcji prezesa zarządu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do nieskuteczności rezygnacji i braku podstaw do wznowienia postępowania, uznając zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie oświadczenie nie jest skuteczne, ponieważ nie zostało prawidłowo zakomunikowane spółce zgodnie z obowiązującymi przepisami, które wymagały doręczenia spółce lub jej reprezentantowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rezygnacja złożona jednemu ze wspólników, bez podpisu i bez doręczenia na adres spółki, nie spełnia wymogów formalnych i materialnych do wywołania skutku prawnego w postaci ustania mandatu członka zarządu, zwłaszcza w kontekście przepisów k.s.h. obowiązujących do 28.02.2019 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 240 § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

k.s.h. art. 205 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.

Pomocnicze

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.s.h. art. 202 § § 6

Kodeks spółek handlowych

Przepis wprowadzający możliwość złożenia rezygnacji wspólnikom w przypadku, gdy żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, obowiązujący od 1 marca 2019 r.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przeprowadzenia dowodów uzupełniających.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność rezygnacji z funkcji członka zarządu z powodu braku podpisu i nieprawidłowego zakomunikowania spółce. Brak podstaw do wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o nieskuteczne oświadczenie o rezygnacji. Niespełnienie przez dowody zaoferowane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (nowość, istnienie w dniu wydania decyzji). Niezasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących odmowy przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i przesłuchania strony.

Godne uwagi sformułowania

nieprawidłowe jest stawianie członkowi zarządu niewielkiej rodzinnej spółki z o.o. wymogu wysłania oświadczenia o rezygnacji z funkcji na adres tej spółki wystarczające do skuteczności złożenia takiego oświadczenia jest podtrzymanie go na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta rezygnacja, na którą powołuje się skarżący, nie została prawidłowo zakomunikowana spółce, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący do 28 lutego 2019 r. w myśl art. 60 'Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny' rolą organów i sądu pierwszej instancji nie była ocena, czy skarżący skutecznie złożył względnie podtrzymał oświadczenie woli na Zgromadzeniu, lecz to, czy dowód na jaki powołał się we wniosku o wznowienie postępowania [...] stanowiło nowy dowód postępowanie wznowieniowe nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, co oznaczałoby ponowne otwarcie pełnego postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności rezygnacji członka zarządu z funkcji, zwłaszcza w kontekście przepisów k.s.h. obowiązujących przed nowelizacją z 2019 r., oraz stosowania art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w postępowaniu wznowieniowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 28 lutego 2019 r. w zakresie składania rezygnacji z funkcji członka zarządu. Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania może być stosowana do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki i skuteczności rezygnacji z funkcji. Wyjaśnia kluczowe niuanse prawne, które mogą mieć znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

Czy Twoja rezygnacja z zarządu spółki jest skuteczna? Kluczowe zasady, które musisz znać, by uniknąć odpowiedzialności za długi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 1341/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Bogusław Woźniak /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
I SA/Wr 27/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 191, art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 18
art. 205 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 27/24 w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2023 r., nr 0201-IEW1.603.2.2023.4 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
|III FSK 1341/24 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 27/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę R. C. (dalej jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu sp. z o. o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od III do VI i od VIII do XII 2018 r. oraz za I i II 2019 r.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że spór w niniejszej sprawie koncentrował się na zasadności odmowy uznania dowodów złożonych przez skarżącego w następstwie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego jako nowych w sprawie i w konsekwencji odmowy uchylenia decyzji ostatecznej, którą orzeczono o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki z o. o.
Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ścisłe ramy prawne poddanego kontroli postępowania organów wyznaczał wniosek strony o wznowienie postępowania oparty o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2020, poz. 1325, dalej jako: O.p.). Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
WSA we Wrocławiu uznał, że organy obydwu instancji odmawiając przedłożonym przez stronę skarżącą dokumentom przymiotu nowości w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. dokonały nieprawidłowej wykładni tego przepisu, powołując się przy tym na nieistniejącą przesłankę. Jednakże sąd ten stwierdził, że mimo błędnego stanowiska w tej kwestii zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, dokonał oceny dowodów zaoferowanych przez skarżącego, co w istocie stanowiło pewnego rodzaju niekonsekwencję po stronie organów. Jednocześnie jednak dokonana ocena była prawidłowa, a przedłożone w ślad za wnioskiem dowody nie mogły skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej NUS z dnia 1 czerwca 2022 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo wad uzasadnienia rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji było prawidłowe. Podkreślił, że w pierwszej kolejności ocenić należało pisemne oświadczenie skarżącego datowane na dzień 27 czerwca 2016 r. o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu. Prawidłowo zdaniem WSA we Wrocławiu organ ocenił przedłożony dokument jako niemogący odnieść zamierzonego przez stronę skutku prawnego, tj. skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki. Przede wszystkim na przedstawionym piśmie brakowało podpisu skarżącego. Brak ten skutkował tym, iż pismo nieopatrzone własnoręcznym podpisem składającego ujawniające jego oświadczenie woli należało uznać za sporządzone z niedochowaniem formy pisemnej a zatem nie mogło stanowić skutecznego dowodu potwierdzającego ujawnioną w nim okoliczność. Niezależnie od powyższego analizowana rezygnacja nie była skuteczna z uwagi na nieprawidłowe zakomunikowanie jej spółce. Otóż do dnia 28 lutego 2019 r., przepisy prawa nie przewidywały bowiem możliwości złożenia oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu na ręce wspólników (lub jednego ze wspólników). Nie dopuszczał tego w szczególności ani art. 202, ani inne przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.; dalej k.s.h.). Możliwość taką wprowadzono dopiero od 1 marca 2019 r. na podstawie art. 18 nowelizującej k.s.h. ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz.U. z 2018 r., poz. 2244). Wówczas dodano do art. 202 k.s.h. § 6, który stanowi, że jeżeli w wyniku rezygnacji członka zarządu żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, członek zarządu składa rezygnację wspólnikom, zwołując jednocześnie zgromadzenie wspólników, o którym mowa w art. 231, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (zdanie 1 § 6 art. 202 k.s.h.). Zaproszenie na zgromadzenie wspólników ma zawierać także oświadczenie o rezygnacji członka zarządu (zdanie 2 § 6 art. 202 k.s.h.), a rezygnacja jest skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników (zdanie 3 § 6 art. 202 k.s.h.). Natomiast w stanie prawnym obowiązującym do dnia 28 lutego 2019 r., w sytuacji zamiaru złożenia oświadczenia o rezygnacji członka zarządu jednoosobowego spółki z o.o., w rezultacie czego żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, oświadczenie takie należało - dla zapewnienia mu prawnej skuteczności - doręczyć na adres spółki. Sąd pierwszej instancji podał, że z przedłożonej rezygnacji wynikało, że skarżący złożył oświadczenie wobec jednego ze wspólników (P. R. C.), a zatem osoby, która nie była wówczas ani reprezentantem ani prokurentem spółki, przy czym swojego oświadczenia w tej kwestii nie wysłał również na adres siedziby spółki. Zatem tak złożone oświadczenie nie mogło wywrzeć oczekiwanego skutku w postaci wygaśnięcia sprawowanego przez niego mandatu. Niezależnie od powyższego okoliczność, iż skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki do dnia złożenia skutecznej rezygnacji w dniu 8 maja 2019 r. wynika niezbicie z całokształtu akt kontrolowanej sprawy. Tytułem przykładu WSA we Wrocławiu wskazał na szereg dokumentów spółki podpisywanych w okresie po dniu 27 czerwca 2016 r. przez skarżącego działającego jako osoba uprawniona do jej reprezentacji (często poza podpisem skarżącego opatrzonych pieczęcią prezesa zarządu), w tym między innymi wskazywane w decyzji NUS: pełnomocnictwo szczególne z dnia 6 sierpnia 2018 r., wniosek z dnia 4 września 2018 r. o uchylenie zajęcia czy też wniosek z dnia 22 maja 2019 r. o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców. Wskazał również na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. VI Wydział Gospodarczy KRS z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt WR.VI Ns. Rej. KRS [...], w którego sentencji Sąd wprost wymienił skarżącego jako prezesa zarządu spółki z o.o. Wobec tego, iż w świetle materiału dowodowego skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu do dnia złożenia skutecznej rezygnacji w dniu 8 maja 2019 r., dowodów mogących skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej NUS nie mogły stanowić konsekwentnie pozostałe dowody, tj. protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników T. sp. z o. o. z dnia 4 lipca 2016 r. oraz uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników T. sp. z o. o. o przyjęciu rezygnacji i wyborze W. C.
Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wymienionych w złożonym wniosku o wznowienie postępowania. Przede wszystkim sąd ten podkreślił, że czym innym jest badanie dowodu przedłożonego przez stronę pod kątem spełnienia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a czym innym prowadzenie czynności dowodowych w celu uzyskania dowodu, który dopiero można ocenić pod kątem przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Ponadto WSA we Wrocławiu wskazał, iż okoliczność na którą omawiany dowód z zeznań świadków miałby być przeprowadzony - tj. brak dostępu skarżącego do przedłożonych dokumentów podczas postępowania zwykłego - nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wobec przyjętej przez sąd wykładni art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podobnie sąd ten ocenił kolejny dowód przedłożony przez stronę, tj. postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 3 stycznia 2023 r. Nr WR.VI NS-REJ.[...], z uwagi na to, że nie spełniało ono wymagań określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. nie istniało w dniu wydania decyzji Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) złożył pełnomocnik skarżącego, który zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) w zw. z art. 205 § 2 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię i oddalenie skargi mimo, że wymieniona na wstępie decyzja organu II instancji z 13 listopada 2023 r. winna zostać uchylona, jako wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem nieprawidłowe jest stawianie członkowi zarządu niewielkiej rodzinnej spółki z o.o. wymogu wysłania oświadczenia o rezygnacji z funkcji na adres tej spółki (mieszkania swojego ojca), podczas gdy wystarczające do skuteczności złożenia takiego oświadczenia jest podtrzymanie go na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników, na którym obecny był tenże członek zarządu oraz wspólnicy spółki;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 191 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. przez ich niezastosowanie i oddalenie skargi mimo, że wymieniona na wstępie decyzja organu II instancji z 13 listopada 2023 r. winna zostać uchylona, jako wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 191 O.p. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego, w tym zarówno oświadczenia z dnia 27 czerwca 2016 r. o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu, jak i protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 4 lipca 2016 r. oraz uchwały nr [...] o przyjęciu rezygnacji, przy ustaleniu stanu faktycznego w przedmiocie złożenia przez R. C. oświadczenia o rezygnacji oraz czy złożenie to było skuteczne - a jedynie oparcie się na innych dokumentach podpisanych w okresie 2018-2019 przez R. C., mających rzekomo świadczyć o tym, że skarżący pełnił w tym czasie funkcję członka zarządu spółki T. Sp. z o.o.,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123, art. 187, art. 188 oraz art. 191 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi mimo, że wymieniona na wstępie decyzja organu II instancji z 13 listopada 2023 r. winna zostać uchylona, jako wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W. C. oraz przesłuchania strony R. C. na okoliczność braku dostępu podczas postępowania zwykłego do dokumentów ujawnionych w chwili obecnej - podczas gdy brak jest prawnych przeszkód do przeprowadzenia tego rodzaju wpadkowego postępowania dowodowego w postępowaniu o wznowienie,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 60 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi mimo, że wymieniona na wstępie decyzja organu II instancji z 13 listopada 2023 r. winna zostać uchylona, jako wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem organ II instancji nie zastosował art. 60 Kodeksu cywilnego i przyjął, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu nie zostało skutecznie złożone Spółce z powodu braku podpisu R. C. - podczas gdy oświadczenie takie mogło być złożone przez każde zachowanie członka zarządu, które ujawniało jego wolę w sposób dostateczny, w tym zaś przypadku treść protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 4 lipca 2016 r. wskazuje na to, że R. C. na tymże Zgromadzeniu podtrzymywał w sposób konkludentny swoją rezygnację, skoro została ona przyjęta przez niego i drugiego wspólnika w drodze zaprotokołowanej uchwały.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji. Wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentów prywatnych - fotografii dokumentacji w aktach rejestrowych spółki T. Sp. z o.o. znajdujących się w Sądzie Rejonowym dla W. w W. VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, w tym:
1. karty nr 150 sprawy o sygn. [...] z datą wpływu wniosku o zmianę danych określoną na 03-08-2016,
2. karty nr 152 z zarządzeniem Sądu sygn. [...] z dnia 2016-09-20 w przedmiocie zwrotu wniosku T. Sp. z o.o. z dnia 18.07.2016 r. o zmianę wpisu w rejestrze przedsiębiorców,
3. karty (bez widocznego numeru) zatytułowanej "Fizyczny Zwrot Dokumentów" z dnia 21.12.2016 r., informującej o fizycznym zwrocie wniosku z dnia 18.07.2016 r. wraz z załącznikami,
4. zwrotnego potwierdzenia odbioru wniosku z dnia 18.07.2016 r. wraz załącznikami przez W. C. z datą 2 stycznia 2017 r.
na okoliczność: złożenia w Sądzie Rejestrowym w dniu 18.07.2016 r. przez R. C. wniosku o wpis zmiany prezesa zarządu wraz z załącznikami; zarządzenia Sądu o zwrocie wniosku z powodu nieuiszczenia opłat, w tym fizycznym zwrocie dokumentów; przebywania W. C. w mieszkaniu przy ul. [...] w W. - co potwierdza, że nowy prezes zarządu rzeczywiście został wybrany w dniu 4 lipca 2016 r. Jednak wniosek o wpis tej zmiany został zwrócony, co od tej pory przyczyniło się do przekonania R. C., że ze względu na wpis swojej osoby w KRS nadal jest on członkiem zarządu, co uprawnia go do działania w dalszym ciągu w imieniu spółki. Oświadczył również, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko ewentualną nieważność postępowania. Ponieważ w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, sprawa podlega rozpoznaniu w granicach zakreślonych jej zarzutami.
W pierwszej kolejności zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) w zw. z art. 205 § 2 k.s.h. poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem autora skargi kasacyjnej nieprawidłowe jest stawianie członkowi zarządu niewielkiej rodzinnej spółki z o.o. wymogu wysłania oświadczenia o rezygnacji z funkcji na adres tej spółki (mieszkania swojego ojca), podczas gdy wystarczające do skuteczności złożenia takiego oświadczenia jest podtrzymanie go na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników, na którym obecny był tenże członek zarządu oraz wspólnicy spółki. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega wadliwości w stanowisku sądu pierwszej instancji w przytoczonym zakresie. Zgodnie z art. 205 § 2 k.s.h. oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że rezygnacja, na którą powołuje się skarżący, nie została prawidłowo zakomunikowana spółce, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący do 28 lutego 2019 r. Z przedłożonej rezygnacji wynika, że Skarżący złożył ją wobec jednego ze wspólników (Pana P. P. C., który nie był wówczas członkiem zarządu ani prokurentem), nie zaś wobec spółki. To ustalenie faktyczne nie zostało skutecznie podważone. Istotne jest także i to, że oświadczenia o rezygnacji nie wysłano na adres siedziby spółki. Biorąc pod uwagę obie te okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby sąd pierwszej instancji (lub organy) swoją oceną naruszyły art. 205 § 2 k.s.h.
Z tą kwestią powiązany jest ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 60 Kodeksu cywilnego, co miało nastąpić poprzez przyjęcie, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu nie zostało skutecznie złożone Spółce z powodu braku podpisu R. C. W myśl art. 60 "Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli)." Strona skarżąca powołuje się na to, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji mogło być złożone nie tylko na piśmie, lecz przez każde zachowanie członka zarządu, które ujawniało jego wolę w sposób dostateczny, zaś z Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 4 lipca 2016 r. ma wskazywać na to, że R. C. na tymże zgromadzeniu podtrzymywał w sposób konkludentny swoją rezygnację. W tym kontekście należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, w którym analizowane było to, czy wskazywane przez stronę dowody spełniają przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zatem, rolą organów i sądu pierwszej instancji nie była ocena, czy skarżący skutecznie złożył względnie podtrzymał oświadczenie woli na Zgromadzeniu, lecz to, czy dowód na jaki powołał się we wniosku o wznowienie postępowania, tj. oświadczenie z 27 czerwca 2016 r., stanowiło nowy dowód, istniejący w dniu wydania decyzji i mający wpływ na odmienną ocenę istotnych okoliczności sprawy. Ponieważ tak nie było, zarzut naruszenia art. 60 k.c. jest chybiony, nie podważa prawidłowości zaskarżonego wyroku.
W drugim zarzucie skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 191 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co miało wynikać z tego, że z naruszeniem art. 191 O.p. nie uwzględniono całości materiału dowodowego, w tym zarówno oświadczenia z dnia 27 czerwca 2016 r. o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu, jak i protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 4 lipca 2016 r. oraz uchwały nr [...] o przyjęciu rezygnacji, przy ustaleniu stanu faktycznego w przedmiocie złożenia przez R. C. oświadczenia o rezygnacji oraz czy złożenie to było skuteczne, a jedynie oparto się na innych dokumentach podpisanych w okresie 2018-2019 przez R. C., mających rzekomo świadczyć o tym, że skarżący pełnił w tym czasie funkcję członka zarządu spółki.
W kontekście tak sformułowanego zarzutu należy przypomnieć, że w postępowaniu wznowieniowym sprawę analizuje się wyłącznie w zakresie przesłanek wznowieniowych. Pismo z 27 czerwca 2016 r., na które powołał się Skarżący wnioskując o wznowienie postępowania podatkowego – nie zostało własnoręcznie (odręcznie) podpisane przez Skarżącego. Nie stanowiło zatem oświadczenia woli złożonego w formie pisemnej. Nie stanowiło zatem nowego dowodu ani nie dokumentowało nowej okoliczności w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 5 O.p. Jeśli zaś chodzi o pozostałe zagadnienia dowodowe zasygnalizowane w rozpatrywanym, ostatnio cytowanym zarzucie – zastrzeżenia nie są zasadne. Uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania może nastąpić, jeśli w rezultacie ujawnionych okoliczności zaistniały podstawy do stwierdzenia, że znając je wcześniej organ rozstrzygnąłby sprawę odmiennie. Tymczasem nie sposób uznać, że okoliczności wskazywane przez Skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania oraz zaoferowane dowody podważają dotychczasowe ustalenia, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu aż do skutecznej rezygnacji złożonej 8 maja 2019 r. Sąd pierwszej instancji na s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wymienia okoliczności, które prowadzą do niebudzącego wątpliwości wniosku o dalszym pełnieniu obowiązków członka zarządu mimo rzekomej rezygnacji z 2016 r. Dlatego też drugi zarzut skargi kasacyjnej sąd kasacyjny uznaje za chybiony.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123, art. 187, art. 188 oraz art. 191 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które to naruszenie miało polegać na nieprzeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka W. C. oraz przesłuchania strony R. C. na okoliczność braku dostępu podczas postępowania zwykłego do dokumentów ujawnionych w chwili obecnej. Do tej kwestii dowodowej prawidłowo ustosunkował się już sąd pierwszej instancji, gdyż analogiczny zarzut postawiony został w skardze do WSA. Należy powtórzyć, że postępowanie wznowieniowe nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, co oznaczałoby ponowne otwarcie pełnego postępowania dowodowego. W postępowaniu wznowieniowym bada się to, czy przedstawione przez stronę okoliczności i dowody spełniają przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W tym kontekście sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że przesłuchanie strony i świadka stanowiłoby nowy dowód, nie istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej, dlatego też nie spełniałby przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., który stanowi o dowodach istniejących w dniu wydania decyzji (a nieznanych organowi). Niezależnie od tego teza dowodowa, której wykazaniu miałyby zostać przeprowadzone przesłuchania, nie miałaby wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. To, że strona w czasie trwania postępowania podatkowego nie miała dostępu do wskazywanych dokumentów, nie ma znaczenia, ponieważ te dokumenty nie przekreślają ustalenia, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu do 2019 r.
W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, została ona oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Wniosek o przeprowadzenie dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. został oddalony, ponieważ przeprowadzenie dowodów nie było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy wątpliwości; skoro Skarżący po czerwcu 2016 r. działał jako osoba upoważniona do reprezentacji Spółki, na co wskazywały organy podatkowe oraz WSA (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), zatem okoliczność czy w 2016 r. złożył rezygnację z pełnienia funkcji nie miała wpływu na wynik sprawy.
s. Agnieszka Olesińska s. B.Woźniak s. Sławomir Presnarowicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI